Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Venture capital/private equity
Venture capital/private equity

Definicja

Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych definiuje private equity/venture capital jako „inwestycje na niepublicznym rynku kapitałowym, w celu osiągnięcia średnio- i długoterminowych zysków z przyrostu wartości kapitału. Private equity/venture capital może być wykorzystane na rozwój nowych produktów i technologii, zwiększenie kapitału obrotowego, przejmowanie spółek lub też na poprawę i wzmocnienie bilansu spółki. Venture capital (VC) jest jedną z odmian private equity. Są to inwestycje dokonywane we wczesnych stadiach rozwoju przedsiębiorstw, służące uruchomieniu danej spółki lub jej ekspansji”.

Mechanizm działania

Fundusze venture capital (VC) oferują wsparcie kapitałowe małym, ale już prężnie funkcjonującym spółkom (przedsięwzięcia na wczesnym etapie rozwoju to obszar zainteresowania aniołów biznesu i funduszy typu seed - linki). Jeśli pomysł na biznes zyska uznanie zespołu inwestycyjnego funduszu, to firma może liczyć na dofinansowanie w wysokości od kilku do nawet kilkudziesięciu milionów euro. W zamian za to fundusz zostaje udziałowcem firmy, przejmując często dużo ponad 50 proc. jej udziałów.

Cel każdego menedżera VC jest prosty: znalezienie „garażowej” firmy, która po otrzymaniu zastrzyku gotówki i know-how rozwinie się w giganta pokroju Google’a, Skype’a, czy – w polskich warunkach – Wirtualnej Polski. Wszystkie te firmy korzystały z kapitału typu venture i pozwoliły swoim inwestorom osiągnąć stopy zwrotu liczone w tysiącach procentów. Dla przykładu, inwestor, który wyłożył 20 mln dolarów na rozwój telefonii internetowej Skype, sprzedał po kilku latach tę spółkę za kwotę 2,6 mld dolarów.

Ulubione obszary inwestycyjne VC to tradycyjnie telekomunikacja, internet, informatyka i biotechnologie, ale znaczna część funduszy interesuje się też bardziej tradycyjnymi branżami.

Taka forma wsparcia posiada wiele zalet. O ile banki niechętnie finansują młode firmy, żądając wysokich zabezpieczeń i – przede wszystkim – regularnej spłaty rat, to fundusz VC zgadza się na większe ryzyko i może poczekać dłużej na zwrot z inwestycji.

Główny cel funduszu VC to wzrost wartości przedsiębiorstwa, a następnie – odsprzedanie go z zyskiem innemu inwestorowi.

Trochę inaczej wygląda sprawa z funduszami private equity (PE). Tego typu fundusze inwestują tylko w duże i stabilne spółki, które ugruntowały już swoją pozycję na rynku. Minimalna wartość inwestycji wynosi tu co najmniej kilkanaście milionów euro. Górnej granicy nie ma, a w praktyce nierzadko spotyka się inwestycje przekraczające 100 mln euro. Potencjalną skalę inwestycji najlepiej uświadamia nieoficjalna informacja płynąca z branży, że przejęcie operatora logistycznego CTL kosztowało fundusz Bridgepoint ponad 1 mld zł.

Pomysł funduszu VC lub PE na zarobek to przejęcie firmy, jej restrukturyzacja (cięcie kosztów, rozwój działu sprzedaży, wprowadzenie nowych produktów do oferty itd.), ewentualne połączenie z innym podmiotem (efekt synergii), a następnie – zyskowna sprzedaż innemu inwestorowi.

Warunki konieczne do uzyskania kapitału

Poszukując środków na rozwój firmy, warto dokładnie przeanalizować rynek funduszy VC, bo każdy z nich prowadzi osobną politykę inwestycyjną. Jedne fundusze koncentrują się na ściśle określonych branżach (np. inwestują tylko w teleinformatykę), inne ograniczają swoją działalność do danego obszaru kraju, jeszcze inne odrzucają na przykład firmy na zbyt wczesnym etapie rozwoju.

Podstawową wyszukiwarkę funduszy PE/VC można znaleźć pod adresem:

http://www.psik.org.pl/new/znajdz_fundusz2.php

Nie każda firma może uzyskać wsparcie finansowe od funduszu VC. Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych tak charakteryzuje przedsiębiorstwa o największych szansach na znalezienie inwestora z branży venture capital:

  • mają dobrą kadrę kierowniczą,
  • mają lepszą niż konkurenci ofertę produktów/usług lub przewagę technologiczną,
  • działają na wzrostowym rynku,
  • rozwijają się szybciej niż inne firmy z branży,
  • posiadają znaczny udział w rynku.

Nieprzypadkowo na pierwszym miejscu tej listy pojawiła się kadra kierownicza. Jak bowiem zgodnie twierdzą menedżerowie inwestycyjni, dobry pomysł na biznes można znaleźć dość łatwo, dużo trudniej trafić za to na utalentowanego menedżera, który będzie potrafił wcielić go z sukcesem w życie.

Korzyści dla przedsiębiorcy

Podstawowa korzyść dla przedsiębiorcy to oczywiście zdobycie kapitału niezbędnego do dalszego rozwoju spółki. Nie do przecenienia jest też oferowana przez fundusz wiedza z zakresu prowadzenia i rozwoju firmy.

Inwestor i przedsiębiorca mają wspólny cel – zwiększyć jak najbardziej wartość firmy. Jak bowiem powiedział kiedyś menedżer jednego z funduszy VC, „każda udana inwestycja venture capital generuje 3-4 nowych milionerów”.

Korzystają także menedżerowie pracujący w rozwijającej się spółce. Dyrektor małej firmy staje się z czasem dyrektorem dużej firmy, dodatkowo często może liczyć na atrakcyjny pakiet motywacyjny (zależy od początkowych ustaleń między funduszem a właścicielem).

Jak pozyskać kapitał – krok po kroku

Etap 1. W czym jestem dobry?

Na początkowym etapie warto zastanowić się, jakie są mocne strony naszej firmy – czy nasz produkt lub usługa ma szansę, by zdobyć uznanie klientów i generować satysfakcjonujące zyski? Czy pomysł jest rzeczywiście unikatowy? Jak szybko skopiują moją technologię konkurenci? Następnie należy dokładnie zbadać rynek funkcjonujących w Polsce funduszy VC, wybierając te, które specjalizują się w inwestowaniu w firmy o podobnym do naszego profilu działalności.

Etap 2. Czas na biznesplan

Rozmowy z funduszem VC rozpoczynają się od przesłania przez przedsiębiorcę opisu proponowanego przedsięwzięcia. Warto przygotować szczegółowy biznesplan, w którym znajdą się informacje o strategii firmy, planach rozwoju, doświadczeniu założycieli oraz oferowanych produktach lub usługach w kontekście otoczenia konkurencyjnego. Mile widziane są też projekcje przyszłych przychodów i zysków. To etap krytyczny dla dalszych negocjacji z funduszem VC, bo jak wprost mówią menedżerowie inwestycyjni, na 100 zgłoszonych biznesplanów, jedynie 5 kwalifikuje się do podjęcia rozmów z przedsiębiorcą.

Etap 3. Firma pod lupą

Jeśli szczęśliwie przejdziemy wstępną selekcję, rozpoczyna się dokładna analiza sytuacji spółki (due dilligence) przez przedstawicieli funduszu. Potencjalny inwestor prześwietli sytuację finansową i prawną firmy (w tym posiadane patenty), dokładnie przeanalizuje otoczenie konkurencyjne, zbada, na ile innowacyjny jest oferowany produkt lub usługa oraz czy w przypadku odniesienia sukcesu rynkowego nie grozi jego szybkie skopiowanie. 

Etap 4. Przy negocjacyjnym stole

Negocjacje odnośnie warunków transakcji rozpoczynają się z reguły jeszcze w trakcie badania kondycji firmy. Te rozmowy mogą być dla wielu, szczególnie początkujących przedsiębiorców, dużym wyzwaniem. Po przeciwnej stronie stołu zasiądą bowiem finansiści ze znacznym doświadczeniem, zdobywanym niejednokrotnie w największych bankach inwestycyjnych Londynu czy Nowego Jorku. Negocjacje będą dotyczyć wartości transakcji, liczby udziałów, które przejmie fundusz, a także obowiązków obu stron. W grę wchodzą też kwestie personalne – inwestor może oczekiwać na przykład zmian w składzie zarządu. I choć raczej nie zdarza się, by reprezentanci inwestora zajmowali się bezpośrednio zarządzaniem firmą, to z pewnością zasiądą w radzie nadzorczej. Będą też służyć radą w zakresie finansów, zarządzania czy marketingu.

Etap 5. Podpisanie umowy

Jeśli rozmowy zakończą się sukcesem, firma i fundusz podpisują umowę, a spółka otrzymuje dofinansowanie. Rozpoczyna się realizacja uzgodnionego, kilkuletniego planu rozwoju.

Etap 6. Pożegnanie

Obecność funduszu wśród udziałowców spółki trwa zwykle od 3 do 5 lat. Po tym okresie fundusz zaczyna szukać chętnego na zakup firmy. W grę wchodzi inny fundusz, zainteresowany inwestycjami na większą skalę, inwestor branżowy, zarząd spółki (tzw. wykup menedżerski) lub debiut na giełdzie.


powrót | do góry | strona główna | mapa serwisu | kalendarz | regulamin serwisu | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2016 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości