Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Kredyty i poręczenia z EFI
Kredyty i poręczenia z EFI

Dotacje z Funduszy Europejskich przez wiele lat zaspokajały potrzeby przedsiębiorców w zakresie inwestycji. Dzięki nim firmy zyskały korzystną finansowo szansę rozwoju zakładów produkcyjnych, wprowadzenia do oferty nowych i często innowacyjnych produktów czy zacieśnienia współpracy ze sferą nauki. Dziś jednak środki przewidziane dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka czy Regionalnych Programów Operacyjnych są już w dużej części rozdysponowane. Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorca planujący inwestycje jest skazany wyłącznie na własne siły. Ciekawe możliwością oferują pożyczki i poręczenia udzielane przez instytucje finansowe dzięki wsparciu z Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego.

Najmniejsze firmy od początku funkcjonowania w Polsce gospodarki rynkowej mierzyły się z problemem dostępu do finansowania zewnętrznego. Są one klientem stosunkowo niechętnie obsługiwanym przez banki, o czym świadczy fakt, że aż połowa negatywnych decyzji kredytowych wydawanych przez banki dotyczy mikrofirm, działających na rynku nie dłużej niż dwa lata (zob. wydany przez PARP raport Badanie rynku wybranych usług wspierających rozwój przedsiębiorczości i innowacyjności w Polsce – obszar: finansowanie zwrotne, s. 4). Także właściciele mikrofirm zdają sobie sprawę, że banki nie były – i wciąż często nie są - dla nich partnerem w obszarze rozwoju działalności firm. Jak czytamy w ww. raporcie, „aż 2/3 podmiotów mikro nigdy nie występowało o kredyt bankowy, zaś pośród podmiotów małych nigdy nie czyniło tego sześć na dziesięć, a wśród średnich – cztery na dziesięć”. Przeprowadzone badanie wykazały występowanie następujących przyczyn, dla których przedsiębiorcy unikają finansowania zewnętrznego za pomocą kredytu bankowego: “1) brak takiej potrzeby, 2) obawę przed zaciąganiem długów oraz 3) lęk przed zadłużaniem się z jednoczesną świadomością wyboru wolniejszego tempa rozwoju, niż byłby on teoretycznie możliwy przy wykorzystaniu finansowania zwrotnego”.

Atrakcyjną alternatywą dla stosunkowo drogiego i trudnego w uzyskaniu kredytu bankowego były – i czasami jeszcze są – unijne dotacje. Należy jednak zauważyć, że z punktu widzenia przedsiębiorcy środki są te obecnie coraz mniej dostępne. Do 4 stycznia 2013 r. tylko w ramach PO IG Instytucja Zarządzająca zatwierdziła ponad 13 tys. projektów zgłoszonych przez beneficjentów, co oznacza rozdysponowanie kwoty ok. 39,3 mld zł, a tym samym – ok. 94,6 proc. alokacji przewidzianej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. (por. Stan realizacji Programu Innowacyjna Gospodarka). Niecałe rok przed końcem bieżącej perspektywy finansowej UE, trwa debata o efektywności takich form wsparcia przedsiębiorców, jak dotacje, pożyczki i poręczenia. Jest ona ściśle powiązana z kształtem przyszłej polityki spójności UE,  o czym przypomniała minister rozwoju regionalnego Elżbieta Bieńkowska w wywiadzie, który został opublikowany na Portalu Innowacji (dostępny jest on pod tym adresem www): “Kwestia szerszego niż dotychczas zastosowania zwrotnych form finansowania projektów jest ściśle powiązana z debatą nad przyszłością polityki spójności. Chodzi o to, by środki wspólnotowe były inwestowane bardziej efektywnie. To obywatele Unii finansują polityki unijne i mają prawo oczekiwać, że ich pieniądze nie są marnotrawione. Podstawową zaletą instrumentów takich jak poręczenia, pożyczki czy preferencyjne kredyty jest to, że środki cały czas pracują i gdy jeden beneficjent spłaci swoje zobowiązania, wsparcie może otrzymać kolejny. Zapewniają one także większy udział kapitału prywatnego w finansowaniu innowacyjnych przedsięwzięć”.

Między innymi te wyżej wymienione zalety miały na uwadze Komisja Europejska, tworząc tzw. mechanizmy podziału ryzyka między przedsiębiorcą a KE i tworząc Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI), zarządzający środkami przewidzianymi na wsparcie MSP w programie ramowym na rzecz konkurencyjności i innowacji 2007−2013 (CIP).

Inaczej niż w przypadku dotacji, wsparcie z EFI nie jest udzielane bezpośrednio przedsiębiorcom, ale bankom, z którymi EFI nawiązał współpracę. Ze środków wspomnianego programu finansuje się gwarancje kredytów dla MSP dla instytucji finansowych zaangażowanych w kredytowanie sektora MSP. EFI określiło jednak, jakie firmy mogą ubiegać się o kredyt w banku współpracującym z EFI. Przyjęte kryteria to:

  • firma zatrudnia do 250 pracowników
  • obroty firmy nie przekraczają 50 mln EUR lub jej suma bilansowa nie przekracza 43 mln EUR
  • firma spełnia kryteria definicji MSP (dostępna pod tym adresem www).

Model współpracy EFI z bankami w Polsce zakłada dwa warianty. W pierwszym z nich, bank (instytucja finansowa) udziela kredytów bezpośrednio przedsiębiorcom. W drugim wariancie, instytucja finansowa współpracująca z EFI udziela gwarancji kredytowych we współpracy z inną instytucją finansową, zajmującą się kredytowaniem firm z sektora MSP. Dzięki temu, że bank może podzielić się ryzykiem kredytowania mikro, małych i średnich firm, jest on bardziej skłonny do udzielania kredytów firmom z tego sektora. Tym samym prowadzone przez EFI działania przyczyniają się do ograniczenia luki kapitałowej w Polsce i zwiększenia dostępności kredytu dla firm, które go najbardziej potrzebują.

Obecnie w Polsce współpracuje z EFI 7 instytucji finansowych. Są to: Bank BPH, Bank Pekao SA, Alior Bank S.A, Europejski Fundusz Leasingowy, Fundusz Poręczeń Kredytowych Polfund, Bank BNP Paribas oraz Polski Fundusz Gwarancyjny. O rozpoczęciu współpracy z EFI informował także FM Bank (patrz wywiad “Mikrofirmy okiem banku” z Piotrem Górskim z FM Banku, opublikowany na Portalu Innowacji). Wśród korzyści wynikających z zaciągnięcia preferencyjnego kredytu, wspomniane wyżej banki wymieniają przede wszystkim: obniżone wymagania w odniesieniu do wkładu własnego przedsiębiorcy; mniej restrykcyjne wymagania dotyczące zabezpieczeń kredytu oraz korzystniejsze warunki cenowe (oprocentowanie, prowizje, termin udzielenia kredytu itp.).

Zakres udzielania preferencyjnych kredytów jest szeroki. Kredyt można uzyskać na stworzenie nowego majątku lub modernizację już istniejącego, zakup środka transportu, zakup nieruchomości, finansowanie kontraktu czy w ramach kredytu obrotowego. Szczególnie ten ostatni rodzaj kredytu to w polskich warunkach swoista rewolucja na rynku finansowym. Najmniejsze firmy były bowiem przez długi czas pozbawione dostępu do kredytu pozwalającego sfinansować bieżącą działalność.

Alior Bank S.A. w ramach współpracy z Europejskim Funduszem Inwestycyjnym, stworzył produkt kredytowy dedykowany nowo powstałym Podmiotom Gospodarczym Kredyt Biznes Start”, produkt, dedykowany jest mikro firmom, których okres prowadzonej działalności nie przekroczył 24 m-cy. Dzięki udzielanej gwarancji, kredytobiorca nie musi posiadać materialnych form zabezpieczenia. Maksymalna kwota kredytu do 100 tys. PLN, maksymalny okres kredytowania nawet do 60 m-cy.  

Fundusz Poręczeń Kredytowych Polfund oferuje produkt pod nazwą “Poręczenie na start”, stanowiący poręczenie dla firm, które dopiero rozpoczynają działalność lub znajdują się na wczesnym etapie rozwoju. “Poręczenie Biznes Ekspres” stanowi z kolei poręczenie dla kredytu o mieszanej strukturze finansowania lub finansującego kapitał obrotowy, zaś “Poręczenie Micro Invest 2” - poręczenie dla kredytu inwestycyjnego.

Europejski Fundusz Leasingowy stworzył z kolei produkt “Start leasing”, w ramach którego EFI udziela EFL gwarancji  na pokrycie części straty w razie problemów ze spłacalnością umowy leasingowej. Tym samym leasing stał się bardziej dostępny dla firm, które działają na rynku nie dłużej niż 6 miesięcy.

Ciekawym produktem finansowym z punktu widzenia innowacyjnej firmy (choć tylko działającej na Mazowszu lub Podkarpaciu) może okazać się “Poręczenie dla innowacji”, oferowane przez Polski Fundusz Gwarancyjny (PFG). Jak wyjaśnia PFG, jest to produkt “skierowany dla przedsiębiorców prowadzących działalność w obszarze podwyższonego ryzyka, tj. krótko działających na rynku, realizujących przedsięwzięcia proinnowacyjne oraz mających siedzibę lub adres głównego miejsca wykonywania działalności w województwach mazowieckim lub podkarpackim”. PFG dysponuje kwotą 42 mln zł, którą może przeznaczyć na zwiększenie pułapu poręczenia do 80 proc. kwoty udzielanego kredytu, wydłużenie okresu poręczenia do 10 lat, zniesienie wymogu minimalnego okresu dzialalności firmy, na obniżenie opłaty za poręczenie do 50 % standardowej stawki oraz zwiększenie okres zapadalności powyżej 12 m-cy.

Istotną zaletą części produktów bankowych stworzonych z pomocą EFI jest ich prostota. “Wystarczy, że przedsiębiorstwo działa nie dłużej niż dwa lata i przedstawi w banku jedną fakturę zapłaconą przez kontrahenta, by mogło ubiegać się o kredyt sięgający 10 tys. zł na okres do roku. Czyli jeśli firma została zarejestrowana dziś, a jutro sprzeda swój produkt lub usługę, to już będzie mogła ubiegać się o tego typu finansowanie. Poręczenia EFI są bezpłatne, co też stanowi dużą zaletę z punktu widzenia właściciela start-up’u. Jedynie w przypadku kredytu na kwotę między 10 a 20 tys. zł potrzebne będzie też dodatkowe zabezpieczenie” – wyjaśnia Tomasz Kierzkowski dyrektor biura funduszy Unii Europejskiej i programów publicznych w Banku Pekao SA. I choć wymagania dotyczące zabezpieczeń rosną w przypadku większych kredytów, przeznaczonych na cele inwestycyjne, to i tak finansowanie zewnętrzne udzielane przez instytucje finansowe z wykorzystaniem wsparcia z EFI można uznać za nową, atrakcyjną i – co ważne – powszechnie dostępną formę finansowania działalności firm z sektora MSP.

Produkty finansowe z wykorzystaniem wsparcia EFI pojawiają się w ofercie polskich instytucji finansowych od niedawna. Bank Peako SA wprowadził preferencyjne kredyty do swojej oferty w III kwartale 2011 r., Polski Fundusz Gwarancyjny rozpoczął współpracę z EFI pod koniec czerwca 2011 r., zaś Bank BPH wprowadził prefencyjne kredyty do swojej oferty w marcu 2012 r. Alior Bank S.A. w kwietniu 2014 wprowadził produkty kredytowe dedykowane nowo otwartych podmiotów gospodarczych. Pozostaje mieć nadzieję, że przedsiębiorcy – także ci wdrażający innowacje – będą chętnie korzystali z tego nowego w polskich warunkach rozwiązania. Pozostaje też mieć nadzieję, że z czasem w ofercie instytucji finansowych pojawi się więcej produktów “sprofilowanych” pod innowacyjne firmy, tak jak ma to miejsce w przypadku produktu “Poręczenie dla innowacji” Polskiego Funduszu Gwarancyjnego.

Więcej informacji:

Bank BPH

Bank Pekao SA

Europejski Fundusz Leasingowy

Fundusz Poręczeń Kredytowych Polfund

Bank BNP Paribas

Polski Fundusz Gwarancyjny

Alior Bank S.A.

 

Autor tekstów: Krzysztof Garski oraz Redakcja Portalu Innowacji,

Aktualizacja 18.07.2014


powrót | do góry | strona główna | mapa serwisu | kalendarz | regulamin serwisu | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości