Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Patenty
Patenty

Co to jest patent?

Patent jest bardzo ważnym narzędziem ochrony wykorzystywanym przez przedsiębiorstwa w działalności gospodarczej. Wspomaga osiąganie przewagi konkurencyjnej na rynku, a uprawnionemu przyznaje prawo do zakazania innym, niemającym jego zgody, wytwarzania, używania, importu, oferowania i wprowadzania do obrotu produktu lub procesu opartego na wynalazku. Patent jest udzielany na wynalazek, bez względu na dziedzinę techniki, który jest nowy, posiada poziom wynalazczy i nadaje się do przemysłowego stosowania. Wynalazek uważany jest za nowy, jeżeli identyczne rozwiązanie nie zostało wcześniej podane do publicznej wiadomości w jakikolwiek sposób. Suma wszystkich przekazów opisujących rozwiązania techniczne wyznacza stan techniki. Dlatego przed zgłoszeniem wynalazku do opatentowania należy wstrzymać się z jego publicznym ujawnieniem. Wynalazek posiada poziom wynalazczy, jeśli nie wynika on w sposób oczywisty ze stanu techniki na dzień zgłoszenia wynalazku. Jeśli umożliwia on uzyskanie określonego wytworu lub pokazuje sposób, który może być zastosowany w rozumieniu technicznym w jakiejkolwiek działalności przemysłowej oznacza to, że nadaje się do przemysłowego stosowania. Ustawa prawo własności przemysłowej określa dokonania, które nie są uważane za wynalazki i przez to nie mogą ubiegać się o ochronę patentową, i są to m.in.: wzory matematyczne, teorie naukowe, odkrycia, wytwory jedynie o walorze estetycznym czy programy komputerowe. Podlegają one innym formom ochrony.

Jak można uzyskać ochronę patentową?

Pierwszym krokiem jaki należy podjąć starając się o uzyskanie patentu powinno być zapoznanie się ze stanem techniki. Przeprowadzenie dokładnych poszukiwań pozwala na przekonanie się, czy zgłoszony wynalazek posiada na pewno cechę nowości. Patenty oraz zgłoszenia patentowe są publikowane przez urzędy patentowe. Urząd Patentowy RP udostępnia takie bazy danych na swojej stronie internetowej pod adresem www.uprp.pl. Gdy zapadnie decyzja o ubieganiu się o ochronę patentową, należy przygotować zgłoszenie wynalazku do ochrony patentowej i złożyć je w odpowiednim urzędzie patentowym. Zgłoszenie można składać korzystając z pomocy rzecznika patentowego. Zgłoszenie musi zawierać dokładny i pełny opis wynalazku, zastrzeżenia patentowe, które określają zakres ochrony wynalazku, rysunki oraz skrót opisu. UPRP umożliwia dokonanie zgłoszenia w formie elektronicznej. Tymczasowa ochrona wynalazku rozpoczyna się już z chwilą przyznania daty zgłoszenia. Z opatentowaniem wynalazku związane są naturalnie pewne koszty, które mogą być bardzo zróżnicowane w poszczególnych państwach. Do samej opłaty za zgłoszenie dochodzi często opłacenie rzecznika patentowego, oraz przeszukiwanie baz danych, ewentualnie tłumaczenia. Opłatę należy ponosić także za utrzymanie patentu na kolejne okresy, maksymalny czas trwania patentu to 20 lat. Udzielenie patentu w Polsce stwierdza się poprzez wydanie dokumentu patentowego, a informacje ogłasza się w Wiadomościach Urzędu Patentowego.

Jak można uzyskać ochronę patentową za granicą?

Uzyskanie patentu zapewnia ochronę wynalazku tylko na terenie kraju, w którym patent został udzielony, dlatego aby rozszerzyć zakres swojej działalności np. poprzez eksport gotowych produktów lub uruchomienie produkcji wynalazku za granicą, warto ubiegać się o ochronę patentową w wybranych państwach. Zgłaszający może w okresie 12 miesięcy od daty dokonania pierwszego zgłoszenia wynalazku dokonać dalszych zgłoszeń tego wynalazku także w innych państwach korzystając z tzw. pierwszeństwa, czyli daty pierwszego zgłoszenia patentowego.

Konwencja o Patencie Europejskim (EPC) daje możliwość uzyskania patentu europejskiego, czyli opatentowania wynalazku w każdym spośród 36 krajów, które przystąpiły do konwencji. Zgłaszający decyduje, w których państwach europejskich chce uzyskać ochronę. Patent przyznaje Europejski Urząd Patentowy, będący organem wykonawczym Europejskiej Organizacji Patentowej (EPO). Należy wziąć pod uwagę iż koszty zgłoszenia do EPO są dużo większe niż w Urzędzie Patentowym RP.

Na mocy Układu o Współpracy Patentowej (PCT) wynalazek może uzyskać ochronę w wybranych państwach spośród 141 państw-stron układu PCT poprzez jedno międzynarodowe zgłoszenie, kierowane do Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO). Mimo że zgłoszenie jest jedno, to procedury badania wynalazku prowadzone są niezależnie w każdym państwie zgodnie z jego prawodawstwem, dlatego istnieje możliwość, że w jednym państwie wynalazek uzyska patent, natomiast w innym nie. Zgłoszenia międzynarodowego można dokonywać również poprzez UPRP.

W Unii Europejskiej trwają prace nad stworzeniem patentu wspólnotowego, który miałby automatycznie obowiązywać we wszystkich krajach wspólnoty.

Jakie korzyści daje ochrona patentowa?

Patent daje uprawnionemu wyłączne prawo do zarobkowego lub zawodowego korzystania z opatentowanego wynalazku, wykluczając jego swobodne wykorzystywanie przez konkurencję, tym samym dając silniejszą pozycję na rynku oraz przewagę konkurencyjną. Uzyskanie patentu może zwiększyć dochody przedsiębiorstwa i pozwolić na zwrot nakładów inwestycyjnych. Uprawniony może czerpać zyski z udzielania licencji, a także łatwiej przyciągnąć inwestora kapitałowego. Posiadanie patentu buduje pozytywny wizerunek firmy, wlicza się do jej aktywów i co bardzo ważne, jest silnym narzędziem do podjęcia działań przeciwko podmiotom naruszającym chroniony wynalazek. Prawa majątkowe twórcy mają charakter zbywalny. Prawa wyłączne nie muszą przysługiwać twórcy; jeżeli opracowanie wynalazku wynikało na przykład z obowiązków pracowniczych lub zawartej umowy, to prawo do uzyskania patentu przysługuje pracodawcy lub zamawiającemu. Wynalazcy przysługuje natomiast niezbywalne prawo do wskazania go jako twórcyw opisie patentowym.


powrót | do góry | strona główna | mapa serwisu | kalendarium | regulamin serwisu | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości