Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Licencje
Licencje

Licencja najogólniej stwierdzając jest to upoważnienie, które musi być sporządzone w formie pisemnej, udzielane przez uprawnionego (licencjodawcę) na rzecz podmiotu, który jest zainteresowany korzystaniem z licencji na terytorium ochrony. Przedmiot licencji dokładnie określany jest pomiędzy stronami i dotyczyć może m.in.: patentu, wzoru przemysłowego, wzoru użytkowego, topografii układu scalonego lub prawo autorskie majątkowe.

Właściciel chronionego rozwiązania nie zawsze musi być zainteresowany jego ewentualnym wdrożeniem lub produkcją. Często udzielenie licencji jest jedyną możliwością by dane rozwiązanie zostało wprowadzone na rynek. Wynika to przede wszystkim z braku środków oraz infrastruktury, które uniemożliwiają wyprowadzenie określonego rozwiązania. W Polsce największy odsetek wynalazków (44%) oraz wzorów użytkowych (56%) powstaje na uczelniach wyższych. Późniejszy etap ich komercjalizacji z reguły jest ograniczony, przez charakter jaki posiadają w Polsce uczelnie. Dlatego bardzo często jedynym sensownym posunięciem jest licencjonowanie wynalazku, żeby mógł on przynosić jakiekolwiek zyski.

Możliwość korzystania z licencji podzielić możemy na dwa rodzaje. Pierwszym z nich jest licencja pełna, która upoważnia licencjobiorcę do korzystania z przedmiotu licencji w takim samym zakresie jak licencjodawca. Natomiast drugim rodzajem jest licencja ograniczona, która charakteryzuje się przekazaniem licencji, ale tylko na określonych polach, np. do wyrobu określonego produktu, który jest chroniony i użytkowania go dla potrzeb własnych, z przeznaczeniem na import lub do wprowadzenia do ogólnego obrotu.

Ze względu natomiast na charakter licencji możemy dokonać podziału na wyłączne i niewyłączne. Pierwszy rodzaj licencji polega na wyłączności do korzystania z przedmiotu licencji tylko dla licencjobiorcy. Licencje wyłączne podzielić możemy na dwa typy: „sole-licence” (licencjobiorca nie może nikomu udzielić licencji, ale równolegle licencjodawca ma prawo do korzystania z przedmiotu licencji) oraz „exclusive licence” (tylko licencjobiorca może korzystać z przedmiotu licencji – są to rozwiązania droższe, gdyż przybliżają do posiadania pełnię praw do przedmiotu licencji). Drugim rodzajem licencji jest licencja niewyłączna, która pozwala na korzystanie z przedmiotu licencji - licencjodawcy, licencjobiorcy oraz dopuszcza możliwość udzielania dalszych licencji.

Istnieje również tzw. licencja dorozumiana, która udziela licencji pomimo braku odpowiednich zapisów w umowie. Natomiast licencja otwarta polega na tym, iż udzielona jest na podstawie oświadczenia złożonego Urzędzie Patentowym RP o gotowości udzielenia licencji. Dzięki temu licencjodawca otrzymuje przywilej wnoszenia opłat zmniejszonych o połowę, powoduje to również, że opłata licencyjna nie może przekroczyć 10% korzyści netto uzyskanych przez licencjobiorcę w każdym roku korzystania z rozwiązania. Funkcjonuje, również tzw. licencja przymusowa, która może być jedynie udzielona przez Urząd Patentowy RP. Może ona mieć miejsce tylko w trzech przypadkach:

  • konieczności zapobiegania lub usuwania stanu zagrożenia bezpieczeństwa Państwa,
  • konieczności eliminowania nadużywania praw wyłącznych,
  • konieczności umożliwiania korzystania z prawa wyłącznego, które jest zależne od wcześniejszego prawa wyłącznego.

Spotyka się również rozróżnienie na licencje aktywne oraz pasywne. Licencje pasywne ograniczają się zwykle do upoważnienia do korzystania z przedmiotu licencji. Opozycyjnym rozwiązaniem jest licencja aktywna, która zawarta jest na podstawie bardziej kompleksowej umowy, zwykle gwarantuje pomoc techniczną oraz przekazanie know-how przez licencjodawcę w ramach realizacji licencji.

Istotną kwestią, o której nie można zapomnieć podpisując umowę licencyjną, jest określenie opłat oraz czasu trwania eksploatacji.

Opłaty licencyjne generalnie podzielić można na zryczałtowane oraz na okresowe opłaty licencyjne. Decyzję o wyborze należy gruntownie przemyśleć by na licencji móc maksymalnie zarobić. Opłata zryczałtowana jest o wiele bezpieczniejsza, gdyż gwarantuje z góry ustaloną kwotę za korzystanie z licencji, która jest zwykle wpłacana okresowo. Natomiast ze względu na charakter, opłata okresowa nie zawsze jest stała, ponieważ jest ona uzależniona od efektów ekonomicznych uzyskanych przez licencjobiorcę lub jest określoną kwotą pobieraną od każdej wyprodukowanego lub sprzedanego przedmiotu licencji.

Okres trwania bardzo często zależny jest od okresu ochrony przedmiotu licencji. Dla przykładu jeśli przedmiotem licencji jest wynalazek to czas trwania umowy licencyjnej zwykle kończy się wraz z wygaśnięciem prawa do patentu na określone rozwiązanie, czyli maksymalnie do 20 lat.


powrót | do góry | strona główna | mapa serwisu | kalendarium | regulamin serwisu | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości