Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Odpowiedzialność za naruszenia praw
Odpowiedzialność za naruszenia praw

Na jakich płaszczyznach odbywają się spory wokół własności intelektualnej?

Spory wokół ochrony własności intelektualnej mogą odbywać się na kilku płaszczyznach: postępowania o udzielenie praw wyłącznych, unieważnienia lub ograniczenia tych praw oraz naruszenia praw przez nieuprawnione osoby. Nas będzie interesowała ta kategoria.

Co zrobić gdy ktoś naruszy nasze prawa wynikające z ochrony własności przemysłowej?

W przypadku gdy podejrzewamy iż ktoś dokonuje naruszeń naszych praw wynikających z przyznanej ochrony powinniśmy najpierw zebrać dowody naruszenia tychże praw. Wskazane jest skorzystanie z pomocy rzecznika patentowego lub adwokata bądź radcy prawnego, który specjalizuje się w dziedzinie ochrony własności przemysłowej. Roszczeń można dochodzić głównie w trybie postępowania cywilnego na zasadach ogólnych. Przed wystąpieniem na drogę sądową należy wezwać naruszyciela do zaniechania niedozwolonych działań w wyznaczonym terminie (list ostrzegawczy).

Uprawniony z patentu, którego prawo zostało naruszone może żądać: zaniechania naruszenia i usunięcia jego skutków oraz wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, a także naprawienia szkody na zasadach ogólnych oraz zamieszczenia w prasie stosownego oświadczenia. W Polsce regulacje prawne obok cywilnoprawnej ochrony praw z patentu przewidują również odpowiedzialność karnoprawną. Właściwymi do rozpatrywania spraw o naruszenie patentu są w Polsce sądy okręgowe, zaś drugą instancją są sądy apelacyjne.

Nie istnieje europejski sąd patentowy, dlatego sprawy o naruszenie patentu muszą być prowadzone przed właściwymi sądami w krajach, w których doszło do naruszenia praw wyłącznych.

Jak można korzystać z utworów nie łamiąc praw autorskich?

Na mocy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu. Twórca może udzielić odpłatnych lub nieodpłatnych licencji na korzystanie z utworu. Często spotykane są powszechne, publiczne licencje, np. GNU General Public License, dotycząca oprogramowania. Oprócz tego ustawa dopuszcza tzw. dozwolony użytek osobisty tzn. że bez zezwolenia twórcy wolno nieodpłatnie korzystać z już rozpowszechnionego utworu w zakresie własnego użytku osobistego. Utwór „już rozpowszechniony” – to taki, który za zezwoleniem twórcy został w jakikolwiek sposób udostępniony publicznie (np. w przypadku filmu może to być jego oficjalna premiera). Zakres własnego użytku osobistego obejmuje korzystanie z pojedynczych egzemplarzy utworów przez krąg osób pozostających w związku osobistym, w szczególności pokrewieństwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego, z tego wynika że np. zakupionego przez nas albumu muzycznego nie możemy umieszczać na naszej stronie internetowej. W internecie funkcjonują tzw. programy p2p (peer to peer, czyli równy z równym) za pomocą których można „ściągać” udostępnione przez innych użytkowników pliki, w zamian sememu udostępniając je kolejnym użytkownikom. Osoby korzystające z tych programów często nie są świadome że udostępniając utwór innym użytkownikom, dopuszczają się przestępstwa polegającego na rozpowszechnianiu utworu bez zgody twórcy. Przestępstwa nie popełnia natomiast osoba która tylko „ściąga” udostępnione w internecie pliki.

Jaka kara grozi za złamanie praw autorskich?

Za naruszenie praw autorskich grozi odpowiedzialność karna w postaci:

  • rozpowszechnianie utworu bez zgody – kara grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2,
  • rozpowszechnianie w celu uzyskania korzyści majątkowej – kara pozbawienia wolności do lat 3,
  • gdy rozpowszechnianie stanowi stałe źródło dochodu albo określona osoba kieruje lub organizuje tego rodzaju działalność – kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5,
  • gdy sprawca działa nieumyślnie – kara grzywny, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Naruszający prawa autorskie może być także pociągnięty do odpowiedzialności cywilnej, twórca może zażądać m.in.

  • zaniechania naruszeń;
  • usunięcia skutków naruszenia;
  • naprawienia szkody (na zasadach ogólnych lub poprzez zapłatę dwu-, a w przypadku zawinionego naruszenia trzykrotności wynagrodzenia, jakie byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z utworu);
  • wydania uzyskanych korzyści;
  • oświadczenia odpowiedniej treści, zamieszczonego w prasie.

powrót | do góry | strona główna | mapa serwisu | kalendarium | regulamin serwisu | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości