Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Artykuły analityczne
2011/02/23 08:54:02
Region, który klastrami stoi

Aż 660 mln euro wyniosła wartość projektów badawczo-rozwojowych zrealizowanych w ciągu ostatnich pięciu lat przez jeden tylko z francuskiego regionu Val d’Oise – Mov’eo. W czym tkwi tajemnica sukcesu francuskich klastrów? Spróbujmy ją odkryć, przyglądając się polityce klastrowej prowadzonej we wspomnianym regionie.

Klastry znalazły już swoje stałe miejsce w gospodarczym krajobrazie Polski. Niemniej jednak pod względem doświadczenia w tworzeniu sieci współpracy, budowaniu powiązań pomiędzy przedsiębiorstwami, sektorem nauki i administracji, pobudzaniu wzrostu i innowacyjności w oparciu o tego rodzaju powiązania gospodarcze z pewnością ustępujemy tym krajom, w których tradycja klasteringu jest dłuższa i mocniej zakorzeniona. W Europie Zachodniej klastry zostały odkryte i – jak się wydaje – docenione nie kilka, a kilkadziesiąt lat temu. Wiele państw dysponuje olbrzymią wiedzą popartą długoletnią praktyką, na świecie istnieją wypracowane mechanizmy zarządzania klastrami, są zidentyfikowane najważniejsze problemy związane z realizacją cluster-based policy. Z tego doświadczenia nie tylko należy, ale wręcz trzeba korzystać. W opracowaniach dotyczących realizacji idei klasteringu najczęściej przytaczanymi rozwiązaniami, które są traktowane jako wzorcowe i godne naśladowania, wymienia się włoski, holenderski i duński. Do tej listy warto dodać także francuski. W Polsce Francja nie jest postrzegana jako kraj, który należy do awangardy w dziedzinie klasteringu. Tymczasem ojczyzna Molière’a nie poskąpiła interesujących rozwiązań w tym zakresie. Można im się przyjrzeć na przykładzie podparyskiego regionu Val d’Oise. Przemyślana i konsekwentnie realizowana polityka pozwoliła na dynamiczny rozkwit departamentu oznaczonego numerem 95.       

Trochę historii

Historia obszaru Val d’Oise nie jest szczególnie długa, ale z pewnością wyjątkowo intensywna. Zarówno tempo przeobrażeń, jak i ich skala pokazują, że nawet w stosunkowo krótkim przedziale czasu są możliwe znaczące zmiany w strukturze gospodarczej danego regionu. Departament Val d’Oise powstał w wyniku reorganizacji paryskich regionów zainicjowanej w 1967 r. Geograficznie zlokalizowany jest więc w bezpośrednim sąsiedztwie stolicy Francji, co w znacznej mierze zdecydowało o przyjętym kierunku rozwoju. Z jednej strony bliskość Paryża otwiera wiele perspektyw, z drugiej – rozwój w cieniu tak potężnej metropolii wymaga dużej siły przebicia. Francuska jednostka administracyjna Val d’Oise położony jest zaledwie kilkadziesiąt – około 30 – kilometrów od Paryża, w samym sercu najważniejszego francuskiego regionu Il de France.

Rozwinięta infrastruktura – drogowa, kolejowa i lotnicza – zapewnia doskonałą łączność nie tylko z najbliższym otoczeniem, na czele z Paryżem, ale także z całym światem. Przez region Val d’Oise  biegną główne szlaki komunikacyjne, w tym przede wszystkim dwie  autostrady: A15 i A86. Trasa Francilienne gwarantuje natomiast bezproblemowy, szybki dostęp do międzynarodowego portu lotniczego Charles de Gaulle’a. Dodatkowymi połączeniami z portem lotniczym są linia autobusowa „Bus Express” oraz linia kolejowa TGV. Tak wszechstronna i zaawansowana infrastruktura transportowa jest fundamentem rozwoju – bez dobrej sieci komunikacyjnej trudno myśleć o przyciągnięciu jakichkolwiek inwestorów.   

Od 1969 r. rozpoczął się intensywny rozwój Departamentu 95. W konsekwencji, na przestrzeni jednego pokolenia na obszarze do tej pory wyjałowionym z dużych struktur gospodarczych powstały nie tylko ważne, wspomniane już szlaki komunikacyjne, ale także poważny i liczący się ośrodek przemysłowo-badawczo-biznesowy Cergy-Pontoise. Ośrodek zyskał status prefektury, stając się miejscem życia dla ponad 200 tys. mieszkańców, z ponad 4 tys. przedsiębiorstw, które generują przeszło 85 tys. miejsc pracy. Cergy-Pontoise jest organizmem miejskim w pełnym tego słowa znaczeniu, zaspokajającym wszystkie – te podstawowe, jak i bardziej zaawansowane – potrzeby mieszkańców: 250 tys. m2 powierzchni handlowej, 4 teatry, 16 kin, 83 szkoły podstawowe i przedszkola, 11 gimnazjów, 18 szkół średnich, 1,7 tys. apartamentów hotelowych, 180 restauracji, szybka sieć telekomunikacyjna, lotnisko biznesowe. Od 1991 r. w Cergy-Pontoise funkcjonuje uniwersytet, na którym kształci się 17 tys. studentów, dodatkowych 13 tys. studentów zarejestrowanych jest w okolicznych szkołach biznesu i politechnikach (ESSEC, ENSEA, EISTI, ITIN, Saint-Louis Polytechnics). To kolejny dowód na to, że wspólne zaangażowanie wszystkich podmiotów gwarantuje szybki rozwój regionu. Uniwersytet bowiem jest członkiem klastra 12 szkół wyższych (PRES), znajdujących się w Cergy-Pontoise. Według zamierzeń i planów władz regionu w roku 2014 Cergy-Pontoise ma stać się siedzibą Centrum Badania i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego. Cergy-Pontoise jest centralnym ośrodkiem całego regionu Val d’Oise, który w tej chwili zamieszkuje 1,2 mln osób. Ponadto na potencjał Departamentu 95. składają się także 32 miasta, z których każde liczy co najmniej 10 tys. mieszkańców.

Region Val d’Oise ma dwojaki charakter, trochę niczym dr. Jekyll i Mr Hyde, przy czym w tym przypadku podział na tą dobrą stronę i stronę złą nie jest tak wyraźny. Raczej mamy tutaj do czynienia z symbiozą i udaną koegzystencją dwóch części obszaru Val d’Oise. Jedna – ciągnąca się wzdłuż południowej krawędzi od Argenteuil-Bezons do południowo-wschodnich miasteczek i wsi (Sarcelles, Gonesse, Garges-lès-Gonesse) ma charakter wysoce zurbanizowany, jest przestrzenią stricte biznesową, miejscem powstawania innowacji. Druga część to tereny cenne przyrodniczo położone w obszarze Regionalnego Parku Naturalnego i ziemie rolnicze, charakteryzujące się wysoką jakością gleb (rustykalno-rolnicza część Val d’Oise to Plaine de France).

Kończąc krótki rys historyczno-charakterologiczny Departamentu Val d’Oise, warto podkreślić jego wyjątkową lokalizację na północnej i północno-zachodniej krawędzi Paryża. To sąsiedztwo jest brzemienne w skutkach dla rozwoju omawianego regionu – zarówno w te dobre, jak i te złe (tych pierwszych jest jednak zdecydowanie więcej). Val d’Oise jest bowiem swoistą bramą do obszaru metropolitarnego Paryża, jednocześnie  czerpie korzyści z otwarcia się na zewnątrz, na kraje Europy Północnej (Wielka Brytania, Belgia, Holandia). Ostatecznie więc Val d’Oise ma bardzo międzynarodowy charakter – nie bez znaczenie w tym kontekście jest oczywiście znakomita sieć połączeń komunikacyjnych, rozbudowana infrastruktura transportowa (lotnisko Charles de Gaulle i szybka kolej TGV).

Bieguny konkurencji, centra biznesu, klastry

Czas na najważniejsze pytanie: Co jest źródłem sukcesu regionu Val d’Oise? Najprostsza i najkrótsza odpowiedź brzmi: umiejętne połączenie potencjału sektora MSP z dużymi, często transgranicznymi korporacjami przemysłowymi. W strukturze gospodarczej Val d’Oise liczebnie przeważają małe i średnie firmy, ale na terenie departamentu znajduje się również spora grupa dużych przedsiębiorstw, które – pod względem generowanych obrotów – odgrywają kluczowe znaczenie dla dynamiki rozwoju ekonomiczno-gospodarczego regionu. Jako miejsce swoich inwestycji Val d’Oise wybrało wiele uznanych w globalnym biznesie organizacji i grup przemysłowych, motoryzacyjnych, finansowych, sektora wysokich technologii. Wystarczy wymienić  takie nazwy, jak: Pioneer, Delphi, Huawei, Nielsen, Brother, Eads, Yamaha, General Motors, Fujitsu-Siemens, Thales, Sagame, Morpho, Dassault, Johnson Controls, BP France, Spie, 3M (lista jest naprawdę długa i imponująca). W najważniejszym ośrodku regionu Cergy-Pontoise na potrzeby wymienionych organizacji władze regionu powołały do życia specjalistyczne centrum przemysłowe  Argenteuil-Bezons („Les Rives de Seine”) oraz specjalny sektor biznesowy Roissy-en-France. Kluczowym składnikiem sukcesu nie jest tutaj jednak sam fakt obecności wielkich międzynarodowych korporacji, lecz system, który pozwolił połączyć je z lokalną gospodarką, a zwłaszcza małymi i średnimi przedsiębiorstwami. Otóż działalność każdego z tych potężnych podmiotów opiera się na gęstej, zróżnicowanej i wszechstronnej sieci lokalnych podwykonawców. Korzyści z takiego systemu są oczywiste. Wielcy dysponując kapitałem na inwestycje, badania i rozwój, jak również dostępem do globalnych rynków zbytu w regionie Val d’Oise otrzymują niezbędne zaplecze naukowe, laboratoryjne, wyspecjalizowane zasoby ludzkie i podwykonawców; mali, lokalni wytwórcy otrzymują z kolei zlecenia, wykonują usługi/zadania, których samodzielna realizacja przez korporacje jest z ich punktu widzenia nieefektywna. W ten sposób znaczna część produkcji przemysłowej podlega rodzimym przedsiębiorstwom sektora MSP. Dominujące branże w Cergy-Pontoise, jak i całym regionie Val d’Oise, to: produkcja maszyn przemysłowych, urządzeń cyfrowych i elektronicznych, mechatronika i systemy wbudowane, procesy bezpieczeństwa, a więc te gałęzie przemysłu, które cechują się wysoką wartością dodaną. Znamienne, że Departament Val d’Oise zajmuje we Francji pierwsze miejsce w sektorze robotyki przemysłowej.

Stwierdzenie, że kluczem do sukcesu w regionie Val d’Oise okazało się zbudowanie stałej platformy współpracy wielkich z małymi jest podpowiedzią dla tych, którzy chcieliby podążyć tym francuskim śladem. Ta recepta, która jest dobrze znana i stosowana na całym świecie, nie zawsze i nie wszędzie jednak przynosi oczekiwane efekty. Dlaczego w podparyskim Val d’Oise się udało? Gdzie tkwi tajemnica sukcesu? Właściwy trop wyznacza hasło Bieguny Konkurencyjności. Celem realizacji polityki Biegunów Konkurencyjności jest podniesienie, jak sama nazwa sugeruje, konkurencyjności gospodarki francuskiej poprzez zwiększenie jej innowacyjności i wzmocnienie działań w obszarze o wysokim potencjale technologicznym.  

Bieguny Konkurencyjności to charakterystyczna dla Francji i regionu Val d’Oise nomenklatura, która w istocie rzeczy odnosi się do klastrów czy też je określa. Wspomniane Bieguny/Klastry to sieci współpracy firm o złożonej strukturze, w której dominującą rolę odgrywają duże podmioty gospodarcze otoczone siatką lokalnych podwykonawców. Strategia rozwoju i działania tego rodzaju organizacji opiera się na partnerstwie pomiędzy różnymi organizmami, posiadającymi uznane i komplementarne kompetencje, a najważniejszym obszarem współpracy są badania i rozwój, co można streścić w jednym słowie-kluczu: innowacyjność. Realizując swoją  cluster-based policy, region Val d’Oise przyjął cztery założenia czy też warunki, których realizacja miała być kluczem do powodzenia. Założenia te to:

  •  Powiązanie strategii rozwoju poszczególnych klastrów z ogólną strategią rozwoju całego regionu tak, aby efekt synergii z poziomu mikro, przenieść także na poziom makro.
  •  Tworzenie możliwie szerokich partnerstw, angażujących jak największą liczbę podmiotów, organizacji, firm w celu realizacji konkretnych projektów.
  •  Skoncentrowanie uwagi, sił i środków (w tam także tych finansowych) na technologiach przeznaczonych dla sektorów cechujących się największym zapotrzebowaniem na innowacje i największym potencjałem wzrostu.
  •  Dążenie do osiągnięcia przez każde powiązanie gospodarcze () masy krytycznej, pozwalającej na uzyskanie uznanej pozycji międzynarodowej (jeśli nie pozycji lidera, to przynajmniej miejsca w światowej czołówce) poprzez tworzenie sieci aktorów przodujących w swojej branży w zakresie innowacji.

W regionie Val d’Oise działa kilkanaście Biegunów/Klastrów: System@TIC (Oprogramowanie i Systemy Złożone), Medicen Paris Region (Zdrowie i Biotechnologia), WPR DIGITAL Paris Region (Obraz, i Świat Cyfrowy), MOV’EO (bezpieczeństwo drogowe oraz zrównoważony transport), ASTECH Paris Region (lotnictwo i przestrzeń kosmiczna), Valley (branża kosmetyczna),  ELASTOPOLE (przemysł gumowy i polimerów), ADVANCITY (ekologiczne technologie i zrównoważone miasta). Ich działalność i rozwój wspomagają dodatkowo tzw. Biznes-Parki. 21 Biznes-Parków w regionie Val d’Oise zajmuje ok. 3 tys. hektarów. Pracuje w nich ponad tysiąc specjalistów i ekspertów, a trzem ośrodkom nadano status technopolii. Dzięki tym rozwiązaniom w Val d’Oise na przestrzeni ostatnich 20-stu lat powstało przeszło 100 tys. nowych miejsc pracy – to najlepsza dynamika wzrostu zatrudnienia w sektorze prywatnym w całym kraju (źródło: ASSEDIC).

Dobrym przykładem typowego dla regionu Val d’Oise klastra jest Mov’eo. działa od 2006 r., jego główne pola zainteresowania obejmują: systemy transportowe (w tym przede wszystkim rozwiązania mobilne i bezpieczeństwo drogowe), pojazdy (badanie wpływu pojazdów na środowisko naturalne, rozwój pojazdów z ograniczoną emisją CO2), motoryzacyjna (mechatronika i elektryfikacja pojazdów, szybka kolej ICE, systemy magazynowania energii). osiągnął odpowiednią masę krytyczną (zob. tabela 1), stając się liderem w swoim sektorze nie tylko na rynku francuskim (Mov’eo skupia 70% francuskich jednostek sektora B+R pracujących na potrzeby branży motoryzacyjnej), ale także europejskim.

Tabela 1. Liczba i struktura członków klastra Mov’eo

 

Źródło: opracowanie własne na podstawie http://pole-moveo.org

Najważniejsze zadania Mov’eo polegają na tworzeniu stałej platformy kooperacji pomiędzy dużymi graczami na rynku motoryzacyjnym (wśród koncernów należących do klastra znajdują się tacy giganci, jak m.in. PSA Peugeot Citroën, Renault, Bosch, Sagem, Total, Continental, Oktal, Pétrole&Synthése) a lokalnymi przedsiębiorstwami sektora MSP. Kluczowym polem tej współpracy są oczywiście innowacje, projekty badawcze i rozwojowe, których celem jest wprowadzanie na rynek nowych, innowacyjnych produktów i rozwiązań technologicznych lub znaczące udoskonalanie już istniejących. Od 2006 r. zrealizował ponad 200 projektów badawczo-rozwojowych o łącznej wartości około 660 mln euro. , dzięki rozwiniętej infrastrukturze badawczo-rozwojowej i komunikacyjnej regionu Val d’Oise, dostarcza znakomite zaplecze dla realizacji tego rodzaju projektów, na miejscu dostępna jest wyspecjalizowana kadra, zaplecze naukowe, a także pomocna, pozytywnie nastawiona administracja.     

Fundamentem systemu gospodarczego Val d’Oise jest zatem sieć uzupełniających się Centrów i Parków Biznesowych, które „wyrosły” przy wszystkich ważniejszych szlakach komunikacyjnych regionu, co swoją drogą jest potwierdzeniem istnienia zależności między rozwojem gospodarczym a stanem szeroko rozumianej infrastruktury komunikacyjnej: 

  • W samym sercu Plaine de France, w dystrykcie gminnym Plaine de France Ouest, biegnie autostrada A6, która zapewnia komunikację z Wielką Brytanią przez kanał, co przyczyniło się do gwałtownego wzrostu Biznes-Parków wokół ośrodków miejskichod głównej drogi RN1 pomiędzy Deuil-la-Barre, Domont i Monsoult.
  • Ośrodek handlowy na północ od Oise Valley, wokół Persan i Beaumont-sur-Oise, posiada bogatą i żywą tradycję przemysłową. Dominujący tutaj przemysł metalurgiczny i nowych technologii dynamizuje rozwój tych obszarów, oferując szeroki wybór dostępnych Biznes-Parków położonych wzdłuż autostrada A16 do Wielkiej Brytanii, A104 do lotniska Charles de Gaulle i RN 184 do Cergy-Pontoise;
  • The "Rives de Seine" od Argenteuil i Bezons aż do Cormeilles-en-Parisis, Herblay i La Frette-sur-Seine zyskują na wyjątkowo bliskim sąsiedztwie Paryża i Le Defense. Dotyczy to zwłaszcza nowych przedsiębiorstw w obszarze usług.
  • Strefa przemysłowa Argenteuil i Bezons, razem z ośrodkiem uniwersyteckim, działają w sektorze aeronautyki, mechatroniki, metali i nowych technologii, chemii oraz przetwórstwa tworzyw sztucznych.
  • W dzielnicach Val et Forêt i Vallée de Montmorency jest zlokalizowanych wiele wyspecjalizowanych małych i średnich przedsiębiorstw nowych technologii, współpracujących z dużymi podmiotami gospodarczymi w zakresie inżynierii, tworzyw sztucznych i elektroniki.

Szczególne znaczenie dla rozwoju biznesowego regionu Val d’Oise ma jego wschodnia część z portem lotniczym Charles de Gaulle’a. Ta część Val d’Oise posiada wyjątkową lokalizację ze względu na bliskość głównych dróg (RN16, RN17, A1, Francilienne, A16), zbliżające się zakończenie budowy nowych szybkich sieci komunikacyjnych (Boulevard Intercommunal) oraz położenie przy międzynarodowym lotnisku Charles de Gaulle. Program rozwoju lotniska uwzględnia przeznaczenie 100 tys. m2 przestrzeni na cele stricte biznesowe: biura, szkoły biznesu, centra rozwoju, placówki badawcze. Zainteresowanie usługami oferowanymi przez małe i średnie przedsiębiorstwa oraz Centra Biznesu jest na tyle duże, iż w lokalnym palnie rozwoju przeznaczono tysiąc hektarów ziemi na utworzenie biznes-parków w gminach Roissy-en-France, Gonesse, Bonneuil-en-France i Goussainville z przeznaczeniem dla firm z branży nowych technologii o zasięgu międzynarodowym. Plany budowy nowych parków mają także inne wspólnoty gminne regionu: Roissy Porte de France, Coeur de Pays de France, Sarcelles, Louvres oraz Saint-Witz.

Nowym pomysłem jest uczynienie z regionu Val d’Oise głównego centrum logistycznego Europy. Projekt EURO CAREX to próba połączenia usług transportu kolejowego z usługami lotniczymi. Nowe terminale wraz z parkami biznesowymi są dosotosowywane do potrzeb firm zainteresowanych intermodalnym transportem.

Przemyślana i konsekwentnie realizowana cluster-based policyto niezbędny warunek sukcesu, można powiedzieć – to warunek o pierwszorzędnym znaczeniu, ale nie ostatni czy też nie jedyny. Jak wszędzie, tak i tutaj musi pojawić się kwestia finansowania. We Francji od co najmniej kilkunastu lat wkłada się poważne sumy w rozwój struktur klastrowych (zob. tabela 2). W przeważającej mierze są to środki budżetowe. Nad Sekwaną bowiem przyjęto polityki centralnej (narodowej) rozwoju klasteringu.

Tabela 2. Finansowanie klastrów we Francji (dane w euro)

 

 Źródło:http://territoires.gouv.fr/la-datar

Jak widać, Ile-de-France pod względem finansowym jest w uprzywilejowanej sytuacji – fundusze przeznaczone na rozwój struktur klastrowych są tutaj największe w kraju. Ile-de-France, na czele z Departamentem Val d’Oise, jest zagłębiem klastrów we Francji. To wynik decyzji, po części także politycznej, podjętej na początku procesu rozwoju regionu z latach 70-tych XX wieku. Już wtedy nad Sekwaną idea klasteringu była przedmiotem żywej publicznej debaty i konkretnych działań. Francja przyjęła centralny/narodowy rozwoju klastrów.

W centralnym modelu ważną, czasami nawet kluczową rolę jako inicjator życia klastrowego, lider i animator odgrywają instytucje publiczne (państwowe instytucje otoczenia biznesu, agendy pararządowe, struktury władz regionalnych). W przypadku regionu Val d’Oise organem, który uczestniczy we wszystkich inicjatywach klastrowych, koordynując całą regionalną politykę klastrową, jest Comité d'Expansion Economique du Val d’Oise (CEEVO), czyli Komitet Rozwoju Gospodarczego Val d’Oise. Najwyższym organem administracyjnym Depratementu Val d’Oise jest Conseil General, który przy współpracy z podmiotami gospodarczymi, grupami pracodawców, związkami zawodowymi, administracją centralną, władzami lokalnymi od lat realizuje program promocji i rozowoju lokalnych firm i elementów szeroko rozumianego otoczenia biznesu, takie jak:  szkółki przedsiębiorczości, biura i zakłady produkcyjne do wynajęcia, instytucjonalne wsparcie dla rozwoju przedsiębiorstw i transferu technologii, wsparcie w zakresie eksportu, aktywne uczestnictwo w imprezach targowych. W 1973 r. Conseil General ustanowił nowe – z perspektywy czasu można stwierdzić, że skuteczne – narzędzie wsparcia biznesu i promocji rozwoju gospodarczego regionu: Comité d'Expansion Economique du Val d’Oise. Komitet Rozwoju Gospodarczego Val d’Oise otrzymał 9001 dla wszystkich swoich działań na rzecz rozwoju biznesu. Praca komitetu jest zorganizowana wokół czterech podstawowych pól aktywności:

  • otwarcie Val d’Oise na firmy światowe;
  • wzmocnienie przemysłowego i technologicznego charakteru regionu;
  • rozwój sieci łączących przedsiębiorstwa, naukowców i instytucje badawcze;
  • promowanie różnorodności departamentu.

Działania CEEVO są cenne zarówno dla przedsiębiorstw lokalnych, szukających możliwości współpracy międzynarodowej, jak również dla organzicji zagranicznych, które myślą o przeniesieniu – częściowym lub całkowitym – działalności do regionu Val d’Oise. Dla firm szukających działek, lokali lub biur udostępniana jest także aktualizowana na bieżąco zapewniająca szybki serwis informacyjny (www.implantation95.fr). CEEVO ma również uprawnienia do pośredniczenia w kontakcie dużych podmiotów gospodarczych szukających konkretnych usług z lokalnymi przedsiębiorcami i/lub władzami. Komitet regularnie organizuje wykłady i konferencje oraz jest uczestnikiem profesjonalnych wystaw w kraju i za granicą. Jednocześnie sam inicjuje wiele wydarzeń ekonomicznych i forów/targów technologicznych. CEEVO jest zaangażowany w działania sieci agencji rozwoju gospodarczego w Europie i na świecie (EURADA), oprócz siedziby w Cergy-Pontoise, oferuje centrum informacyjne na lotnisku Charles de Gaulle oraz biura przedstawicielskie w Japonii (Osaka) i Chinach (Shanghai). W ten sposób – poprzez powołanie CEEVO i zaangażowanie Komitetu do działań klastrowych jako oficjalnej struktury władzy regionalnej – realizuje się klasyczna koncepcja potrójnej helisy (triple helix).

Region Val d’Oise nie odniósłby tak spektakularnego sukcesu, nie przyciągnąłby tak wielu poważnych inwestorów, nie skusiłby globalnych marek i koncernów do współpracy z lokalnymi podmiotami gospodarczymi, gdyby nie umiejętnie realizowana cluster-based policy. Przyjęta tutaj koncepcja klasteringu zakłada, że relacje biznesowe między poszczególnymi aktorami rynku nie są czy też nie muszą być grą o sumie zerowej, czyli taką, w której sukces jednej strony oznacza stratę i porażkę drugiej. Budowanie klastrów w oparciu o Bieguny Konkurencyjności tworzy swoiste lokalne systemy produkcyjne (z fr. systemes productifs locaux - SPL), w których miejscowe przedsiębiorstwa z sektora MSP kooperują z globalnymi gigantami. Fundamenty dla tej współpracy buduje państwo i władze regionalne, zapewniając potrzebną infrastrukturę materialną (szlaki komunikacyjne, lotnisko, baza naukowa, laboratoria, centra biznesu, parki technologiczne, powierzchnie biurowe, itp.) i zasoby kapitału intelektualnego w postaci wyspecjalizowanej kadry (stąd tak duży nacisk na rozwój sfery edukacyjnej w Val d’Oise). Jak się okazuje, Francuzi znają wiele przepisów – nie tylko kulinarnych, ale także tych, które pomagają odnieść sukces we współczesnej gospodarce.  

Autor:Waldemar Wierżyński 


powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości