Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Artykuły analityczne
2011/05/18 14:28:57
Nie ma ryzyka, nie ma innowacji

Rozwój innowacyjnej firmy przypomina budowanie samolotu już w trakcie lotu, bo udoskonalanie produktu lub usługi odbywa się z reguły już po jego wprowadzeniu na rynek. Im bardziej innowacyjny jest ten produkt, tym większe też ryzyko. Warto więc podejść do zarządzania ryzykiemw sposób profesjonalny i zawczasu przygotować się na potencjalne zagrożenia.

Ryzyko występuje w każdym obszarze aktywności człowieka, który wymaga podejmowania przez niego decyzji. Ryzyko w sferze osobistej to decyzje dot. edukacji, zakupów konsumpcyjnych czy wykonywanej pracy. Ryzyko w życiu osobistym nie jest nieuniknione tzn. ludzie mogą osiągnąć sukces w życiu osobistym nie podejmując ryzyka. Ryzyko w sferze gospodarczej ma całkowicie inny charakter. Każdy człowiek podejmujący działalności gospodarczą, czy to samodzielnie czy w imieniu innych osób, skazany jest na ryzyko. o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje wprost, iż nie są działalności gospodarczą te czynności, które są podejmowane bez ponoszenia ryzyka gospodarczego, a zatem nie ma działalności gospodarczej bez ryzyka.

Ryzyko definiowane jest jako stan niepewności, w którym określone zdarzenie, działanie lub brak działania mogą wpłynąć na zdolność osiągania wyznaczonych celów. Z pojęciem ryzyka nieodłącznie związane są pojęcia zmiana, niepewność czy decyzja. W sferze gospodarczej ryzyko definiowanie jest w szczególności z punktu widzenia osiągnięcia lub nieosiągnięcia oczekiwanych wyników ekonomiczno finansowych, a jego występowanie jest konsekwencją istnienia w sferze gospodarczej wolnego rynku.

Pojęcie ryzyka ma w powszechnym mniemaniu wydźwięk bardzo negatywny i kojarzy się z czymś złym i niebezpiecznym, tymczasem definicja ryzyka w działalności gospodarczej ma charakter neutralny tj. ryzyko może powodować negatywne skutki i wówczas mówimy o zagrożeniu, może jednak przynosić skutki pozytywne wówczas mówimy o możliwości, okazji, szansie.

Ryzyko ma szczególne znaczenie przy realizacji innowacyjnych przedsięwzięć - poziom ryzyka w danym przedsięwzięciu jest wprost proporcjonalny do jego innowacyjności. Innowacyjne przedsięwzięcia poprzez swoje dążenie do zmiany rzeczywistości same prowokują ryzyko. Warto zauważyć, że dużo większe ryzyko występuje przy realizacji przedsięwzięć innowacyjnych w dziedzinach, które są popularne, dużo niższe zaś w dziedzinach niszowych.

W rozwoju przedsięwzięć innowacyjnych wskazuje się na następujące etapy: pomysł, inkubacja, rozwój, dojrzałość, schyłek. Duże ryzyko towarzyszące przedsięwzięciom innowacyjnym szczególnie w pierwszych etapach powoduje, iż nieliczne z nich (jedno na dziesięć) wychodzą poza etap inkubacji i osiągają sukces. Można powiedzieć, że opanowanie (zarządzanie) ryzyka powoduje, iż przedsięwzięcie innowacyjne staje się innowacyjnym przedsiębiorstwem. Opanowanie ryzyka pozwala przeskoczyć przedsiębiorcy innowacyjnemu nad przepaścią, która znajduje się pomiędzy etapem inkubacji a etapem rozwoju. Wiadomym jest, że nie zawsze wysoka innowacyjność przedsięwzięcia decyduje o przeskoczeniu do etapu rozwoju, w znacznie większej mierze decyduje o tym sprawne zarządzanie przedsięwzięciem.

Podstawową przyczyną występowania ryzyka w przedsięwzięciach innowacyjnych jest niewiedza i wywołana tym niepewność. Czym mniejszy zasób wiedzy w jakimś obszarze posiada , tym wywołuje to u niego większą niepewność i prowadzi do podejmowania złych decyzji lub powstrzymywania się od ich podejmowania.

Przedsiębiorcy innowacyjni to przede wszystkim ludzie młodzi oraz naukowcy, którzy ze względu na warunki, w których dotychczas funkcjonowali (ludzie młodzi: brak odpowiedzialności, brak samodzielności, stałe wsparcie finansowe; naukowcy: stabilne zatrudnienie, nieograniczone dążenie do poznawania, prawo do błędu) nie są przygotowani do funkcjonowania na wolnym rynku oraz nie posiadają wiedzy, która pozwoliłaby im opanować występujące ryzyko.

o wszystkich obszarach, w których funkcjonuje (, ekonomia, prawo, zarządzanie) jest ważna i powinien ją posiąść każdy , nie wystarczy ona jednak, aby opanować ryzyka działalności innowacyjnej. Radzenie sobie z ryzykiem zależy od cech osobowych przedsiębiorcy. Nie wszyscy potrafią zarządzać ryzykiem, dlatego nie wszyscy mogą być przedsiębiorcami. Jednakże jeżeli przyjmujemy, że można nauczyć się bycia przedsiębiorcą, przyjąć także możemy, że można nauczyć się radzić sobie z ryzykiem. Oto kilka zasad radzenia sobie przez przedsiębiorcę innowacyjnego z ryzykiem:

  • bądź otwarty na ryzyko;
  • bądź pewny siebie w podejmowanych czynnościach;
  • bądź opanowany przy podejmowaniu decyzji;
  • nie bój się podejmowania ryzyka;
  • dopasuj ryzyko do swoich możliwości zniesienia go;
  • możesz się zabezpieczyć przed ryzykiem, ale nie masz wpływu na jego istnienie;
  • upatruj w ryzyku szansę na sukces;
  • akceptuj porażki wywołane błędnymi decyzjami, traktuj je jak lekcje, nie obwiniaj się za porażki, nie traktuj ich osobiście;
  • koncentruj swoją uwagę na przyszłości, na osiągnięciu celu przedsięwzięcia;
  • akceptuj ryzyko i traktuj je jako coś wpisanego w rzeczywistość;
  • korzystaj z pomocy osób dysponujących szeroką wiedzą w obszarach ryzyka, aby z ich pomocą podejmować właściwe decyzje;
  • poszukaj w realizacji przedsięwzięcia przestrzeni i czasu dla ryzyka, tj. zarządzaj ryzykiem w sposób zorganizowany;
  • przygotuj plan awaryjny na wypadek niepowodzenia, aby zwiększyć pewność siebie przy podejmowaniu decyzji w warunkach ryzyka;

Skoro nie można uniknąć ryzyka należy je zaakceptować i nauczyć się z nim żyć, tylko ta świadomość pozwala na osiągniecie sukcesu w sferze gospodarczej.

Zarządzanie ryzykiem

Do radzenie sobie z ryzykiem przez przedsiębiorcę nie wystarczą jednakże tylko oraz odpowiednie cechy charakteru, bardzo ważny jest także określony sposób postępowania z ryzykiem, czyli zarządzanie ryzykiem.

Zarządzanie ryzykiem jest to zorganizowany proces radzenia sobie z ryzykiem w przedsiębiorstwie. Zarządzanie ryzykiem to proces składający się z czterech etapów, każdy z etapów to kolejny krok pozwalający na zrozumienie ryzyka i przygotowanie się na nie. Zarządzanie ryzykiem to proces, który przeprowadza się przed przystąpieniem do realizacji przedsięwzięcia, aby przygotować się na ryzyka, które wystąpią w przyszłości. W przypadku przedsięwzięć innowacyjnych, inaczej niż w przypadku pozostałych przedsięwzięć, analiza ryzyka powinna być bardzo istotnym czynnikiem analizy na etapie studium wykonalności czy biznes planu, a więc jeszcze przed podjęciem decyzji o realizacji przedsięwzięcia. Analiza ryzyka powinna być przeprowadzana cyklicznie, aby możliwe było aktualizowanie ryzyka oraz sposobów reagowania na nie na podstawie nowych doświadczeń zdobywanych przez przedsiębiorcę. Podejmowanie przedsięwzięcia innowacyjnego bez rzetelnej analizy ryzyka czy też brak aktualizacji ryzyka w kolejnych etapach rozwoju przedsięwzięcia skazuje to przedsięwzięcie z góry na porażkę.

Zarządzanie ryzyka przeprowadzić może samodzielnie każdy . Warto wykorzystywać do tego zestandaryzowane formularze (można je przygotować samodzielnie) w których gromadzone i zestawiane będą wszystkie informacje zebrane dla tego obszaru zarządzania w jego kolejnych etapach. Przykładowa tabela do gromadzenia danych może mieć następujący kształt:

 

Pierwszy etap określany jest jako identyfikacja ryzyka. Celem tego etapu jest zidentyfikowanie i opisanie wszystkich potencjalnych ryzyk, które mogą wystąpić we wszystkich obszarach funkcjonowania przedsięwzięcia (identyfikowane są przede wszystkim ryzyka w obszarach: produkt, , finanse, , etc.). Do przeprowadzenia identyfikacji ryzyka wykorzystać może różne narzędzia w tym przede wszystkim analizę SWOT/TOWS, wywiady, analizę danych historycznych, metody inwentyczne np. burzę mózgów, lekturę case study, etc. Efektem przeprowadzenia tego etapu jest zestawienie i opisanie ryzyk związanych z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa (najlepiej w podziale na główne obszary ryzyka). Przed przystąpieniem do identyfikacji ryzyka konieczne jest zgromadzenie odpowiednich informacji, na podstawie których przeprowadzana będzie identyfikacja, w szczególności konieczne są informacje dotyczące: opisu produktu/technologii, planu finansowego, organizacji przedsiębiorstwa, składu zespołu, branży, konkurencji, przepisów prawa, sytuacji na rynku finansowym, etc.

Szczególnie przydatnym narzędziem analizy ryzyka, możliwym do wykorzystania dla początkującego przedsiębiorcy, jest analiza TOWS (odwrócony SWOT) która jest zalecana do analizy przedsięwzięć innowacyjnych, a w której inaczej niż w klasycznej analizie SWOT punktem wyjścia do analizy są zidentyfikowane szanse i zagrożenia, dla których  następnie określamy słabe i mocne strony. Analizę TOWS dla przedsięwzięć innowacyjnych przeprowadzamy w każdym z obszarów ryzyka, zarówno dla przedsiębiorstwa jak i dla produktu.

Przykładowy formularz do analizy TOWS:

Informacje o zidentyfikowanych ryzykach są wykorzystywane w drugim etapie zarządzania ryzykiem, który określany jest jako ocena (kwantyfikacja) ryzyka. Ocena ryzyka może mieć charakter ilościowy (poprzez wartości liczbowe, wagi, etc.) lub opisowy (poprzez symbole odnoszące się np. do gatunków zwierząt). Ocena przeprowadzana jest dla każdego zidentyfikowanego ryzyka. Celem tego etapu jest ocena prawdopodobieństwa wystąpienia ryzyka oraz skali jego oddziaływania na przedsięwzięcie (wartość ryzyka = prawdopodobieństwo wystąpienia x konsekwencje). Ocena ryzyka jest procesem subiektywnym i wynika przede wszystkim z wiedzy i doświadczenia przedsiębiorcy. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby oceniając ryzyko skorzystał z porady ekspertów, możliwe jest wykorzystanie do tego celu metod inwentycznych np. metody delfickiej. Na etapie oceny dzielimy ryzyka na cztery podstawowe grupy: ryzyka o wysokim prawdopodobieństwie wystąpienia oraz dużym oddziaływaniu na przedsięwzięcie; ryzyka o niskim prawdopodobieństwie wystąpienia oraz dużym oddziaływaniu na przedsięwzięcie; ryzyka o wysokim prawdopodobieństwie wystąpienia oraz małym oddziaływaniu na przedsięwzięcie; ryzyka o niskim prawdopodobieństwie wystąpienia oraz małym oddziaływaniu na przedsięwzięcie.

Niebezpieczne dla innowacyjnego przedsięwzięcia i wymagające szczególnego przygotowania się przez przedsiębiorcę są ryzyka z pierwszej wspomnianej grupy, pozostałe ryzyka powinien mieć w świadomości, nie powinien jednak tracić czasu na przygotowanie działań zapobiegawczych na wypadek ich wystąpienia. Ryzyka zaliczane do grupy pierwszej stanowią zazwyczaj ilościową mniejszość wśród zidentyfikowanych ryzyk, jednakże ich oddziaływanie jest znacznie większe.

Przeprowadzona ocena pozwala na przejście do kolejnego etapu zarządzania ryzykiem, a mianowicie do zaplanowania reakcji przedsiębiorcy na ryzyko, która w momencie pojawienia się ryzyka pozwoli uniknąć jego negatywnych konsekwencji lub wykorzystać pojawiająca się szansę. Wyróżnia się trzy kluczowe postawy wobec ryzyka podejmowane przez przedsiębiorców. Pierwsza to unikanie ryzyka poprzez wyeliminowanie jego przyczyny. Druga to łagodzenie ryzyka przez redukowanie możliwości wystąpienia oraz ewentualnej skali jego oddziaływania na przedsięwzięcie, a trzecia to akceptacja ryzyka i przygotowanie reakcji na ryzyko i zmierzenie się z nim lub akceptacja skutków, które przyniesie. Ostatnia, czwarta postawa to transfer ryzyka – przeniesienie ryzyka poza np. na ubezpieczyciela, podwykonawcę, etc. innowacyjny ma możliwość skorzystania z wielu narzędzi do reagowania na ryzyko w tym m.in. ubezpieczeń, alternatywnych strategii, zapasów, umów wieloletnich, dywersyfikacji dostawców, etc. Każde zidentyfikowane i ocenione jako mające wpływ na innowacyjne przedsięwzięcie ryzyko powinno zostać uzupełnione o działania umożliwiające zarządzanie nim. Działania te powinny być opisane i przygotowane w stopniu pozwalającym na ich natychmiastowe uruchomienie na wypadek wystąpienia ryzyka.

Ostatnim etapem zarządzania ryzykiem jest kontrola ryzyka, a właściwie sposobu reakcji przedsiębiorstwa na pojawiające się ryzyka. Celem tego etapu jest przede wszystkim ponowne spojrzenie na ryzyko wzbogacone doświadczeniem zmierzenia się z nim w rzeczywistości. Szczególnie młodzi przedsiębiorcy przygotowują pierwszą analizę ryzyka głównie na podstawie informacji zewnętrznych oraz intuicji. Dopiero zmierzenie się z ryzykiem powoduje, że nabierają doświadczenia, które pozwala im zweryfikować wcześniej zakładany sposób reakcji. Działania kontrolne mogą prowadzić do identyfikacji nowych ryzyk i eliminacji z listy dotychczasowych, do zmiany oceny ryzyka a przede wszystkim sposobu reakcji na nie. Proces zarządzania ryzykiem jest procesem uczenia się, każda kolejna pętla, każda kolejna kontrola powinna skutkować wzrostem wiedzy i doświadczenia przedsiębiorcy w zarządzaniu ryzykiem. Bardzo ważnym elementem etapu kontroli ryzyka jest także tworzeni bazy danych historycznych, aby móc w przyszłości powrócić do zdarzeń i powtórzyć je w określonej sytuacji jeżeli przyniosły pozytywny efekt lub je zmienić, jeżeli miały dla przedsięwzięcia negatywne skutki. Opanowanie procesu zarządzania ryzykiem i czerpanie z tego procesu wiedzy jest przejawem dojrzałości przedsięwzięcia i jako to już zostało napisane krokiem w kierunku przekształcenia przedsięwzięcia w .

Obszary ryzyka

Nie ma przedsięwzięć innowacyjnych bez ryzyka. Każdy rozpoczynający przedsięwzięcie innowacyjne powinien sobie zdawać sprawę, na jakie obszary ryzyka natrafi, które z nich mogą zagrozić przedsięwzięciu, a które są dla niego szansą rozwoju. Obszary ryzyka przedsięwzięć innowacyjnych są znacznie szersze oraz znacznie bardziej skomplikowane niż w przypadku pozostałych przedsięwzięć, dlatego też innowacyjny powinien ze szczególną pilności odrobić lekcję z zarządzania ryzykiem i zapoznać się z najważniejszymi obszarami ryzyka, na które napotka.

Wskazać można sześć obszarów ryzyka specyficznych dla przedsięwzięć innowacyjnych, które zostaną omówione w następnych akapitach.

Ryzyko techniczne. Nie ma prawdziwie innowacyjnego przedsięwzięcia bez nowoczesnej technologii. Wśród wielu rodzajów innowacji (organizacyjne, marketingowe, procesowe) te bazujące na technologiach odnoszą największe sukcesy finansowe oraz powodują znaczące zmiany w sposobie funkcjonowania świata. wytworzona w publicznych lub komercyjnych laboratoriach jest największą szansą innowacyjnego przedsięwzięcia, ale równocześnie obszarem największego zagrożenia. Wpływ na taką sytuację ma wiele czynników, z których najważniejszym wydaje się ochrona praw własności do technologii. W tej grupie wskazać można następujące rodzaje ryzyka: przełom technologiczny, który spowoduje, iż używana przez nas przestanie mieć innowacyjny charakter; kradzież technologii i jej wykorzystanie do produkcji tożsamych albo substytutywnych produktów; brak możliwości dalszego rozwijania technologii, a tym samym rozwijania produktów; brak możliwości wykorzystania technologii w alternatywnych obszarach; ograniczenie terytorialne stosowania technologii; zmiana przepisów prawa eliminująca, albo ograniczająca możliwość wykorzystania technologii; brak do zastosowania technologii w praktyce; bardzo wysokie komercjalizacji technologii; zbyt długi czas na wdrożenie, etc.

Ryzyko ekonomiczne. Przedsięwzięcia innowacyjne wymagają dużych nakładów finansowych, przerastających znacznie możliwości jakiejkolwiek pojedynczej jednostki, a już na pewno możliwości ludzi młodych czy naukowców. Taki stan rzeczy powoduje, iż realizacja przedsięwzięć finansowych wymaga zaangażowania kapitału zewnętrznego, a to często prowadzi do konieczności podzielanie się przedsiębiorstwem jeszcze przed powstaniem. Pogodzenie się z utratą pełnego wpływu na rozwój przedsięwzięcia jest ciągle barierą powodującą, iż niestety wiele innowacyjnych przedsięwzięć nie odnosi sukcesu rynkowego.  Należy sobie zdać sprawę z faktu, iż innowacyjni przedsiębiorcy mają możliwość wyboru na rynku coraz większej liczby instrumentów finansowych dedykowanych dla przedsięwzięć innowacyjnych (fundusze seed capital, venture capital, business angel), których zarządzający znają specyfikę przedsięwzięć innowacyjnych i nie stawiają sobie za cel przejęcie przedsiębiorstwa, a zebranie profitów dzięki wsparciu rozwoju przedsiębiorstwa. Takiemu wsparciu finansowemu towarzyszy też zawsze doradztwo finansowe, które pozwala uniknąć wielu problemów finansowych związanych z bieżącą działalnością przedsiębiorstwa. W tej grupie wskazać można następujące rodzaje ryzyka: brak własnych środków finansowych; wysokie ; niska rentowność; utrata płynności; niemożność pozyskania środków finansowych z rynku (brak historii przedsiębiorstwa); utrata wpływu na / własności przedsiębiorstwa w sytuacji finansowania obcym kapitałem; kryzys rynku finansowego; kryzys branży; ryzyko walutowe;  nieprawidłowe analizy finansowo-ekonomiczne; błędna wycena przedsiębiorstwa; etc.

Ryzyko czasu. Ciągły postęp technologiczny oraz globalna i nieograniczona komunikacja powodują, iż znacznemu skróceniu uległ cykl życia innowacyjnego produktu. W każdej branży każdego roku pojawiają się nowe rozwiązania, które wypierają z rynku wcześniejsze bez względu na fazę cyklu życia, w której się akurat znajdują. To co dziś wydaje się być innowacją, jutro może już nią nie być, dlatego w przypadku przedsięwzięć innowacyjnych bardzo istotnym czynnikiem jest czas, jaki upłyną od powstania technologii do jej komercjalizacji. Realizacja przedsięwzięć innowacyjnych jest jak „budowa samolotu w trakcie lotu” tzn. udoskonalanie produktu (czy nawet osiąganie jego właściwego kształtu) powinno następować już po wprowadzeniu produktu na rynek. Jest to bardzo ryzykowne, ale pozwala wyprzedzić konkurencję i wykorzystać (może tylko chwilową) potrzebę klientów.

Ryzyko chłonności. sama z siebie powoduje zmianę, jej celem jest wzbudzenie u klientów nowej potrzeby – potrzeby na nią. Jeszcze do niedawna kluczem do sukcesu w biznesie było odnalezienie niszy rynkowej i jej zagospodarowanie produktami i usługami. Obecnie kluczem do sukcesu jest wzbudzenie u klientów nowych potrzeb,  dostarczenie produktów, które te potrzeby jak najlepiej zaspokoją i spowodują powstanie kolejnych potrzeb. Innowacje kreują potrzeby, powodują powstanie nieznanych dotychczas obszarów ludzkiej aktywności. Przystępując do realizacji innowacyjnego przedsięwzięcia, które dopiero kreuje potrzeby zawsze natrafiamy na problem z prawidłowym określeniem rynku docelowego, określeniem grupy klientów, jej specyficznych cech czy zachowań. Często w takiej sytuacji odwołujemy się do substytutów, do produktów dostępnych na rynku, które zaspokajają podobną grupę ludzkich potrzeb. Zawsze jednak pozostaje ryzyko błędnego określenia charakterystyki oraz chłonności klientów innowacyjnego produktu. 

Ryzyko organizacyjne. Rzadko kiedy jest efektem pracy wyłącznie jednej osoby, nigdy jeszcze nie udało się osiągnąć sukcesu przedsięwzięciu jednoosobowemu. Przedsięwzięcie innowacyjne to (oczywiście poza technologią) przede wszystkim zespół ludzi i sposób organizacji pracy tego zespołu. Innowacyjne przedsięwzięcia nie mogą funkcjonować bez twórców technologii, często jednak twórcy nie posiadają zdolności organizacyjnych i zarządczych, a także nie znają się na finansach, stąd zawsze konieczne jest powstanie zespołu i właściwe rozdzielenie w nim zadań. W przypadku przedsięwzięć innowacyjnych istotne znaczenie mają: kwalifikacje personelu, osobowość lidera, czasu pracy, sposób wynagradzania, sposób komunikacji, kultura pracy itd. Nie ma jednego modelu organizacji innowacyjnego przedsięwzięcia. Wszystko zależy od tego, w jakiej dziedzinie będzie ono funkcjonować. Bardzo zorganizowane i sformalizowane będą te przedsięwzięcia innowacyjne, których przedmiotem działalności będzie produktów takich jak leki, elektronika itp., na co wpływ mieć będą zarówno wymagania jakościowe, jak również regulacje prawne. Znacząco inaczej zorganizowane będą przedsięwzięcia wykorzystujące technologie informacyjne, w których brak formalnej organizacji i pewna swoboda działania będą źródłem nowych pomysłów i rozwoju przedsięwzięcia. W tej grupie wskazać można następujące rodzaje ryzyka: osobowość lidera, rekrutacja i zarządzanie zasobami ludzkimi, struktura organizacyjna, zarządzanie zleceniami, drożność kanałów komunikacji wewnątrz przedsiębiorstwa, kultura pracy, etc.

Ryzyko konkurencji. Wysoki poziom ryzyka przedsięwzięć innowacyjnych jest czynnikiem ograniczającym konkurencję. Przyjmowana przez wielu przedsiębiorców postawa unikania ryzyka powoduje, iż nie inicjują oni innowacyjnych przedsięwzięć, a raczej przypatrują się z boku gotowi, w przypadku powodzenia, włączyć się do gry aby opanować chociaż fragment nowego rynku. Przedsiębiorcy, którzy nie podejmują ryzyka i nie wprowadzają na rynek innowacyjnych produktów pozostają w cieniu tego przedsiębiorcy, który podjął ryzyko. na rynku innowacyjnych przedsięwzięć, w szczególności na korzyści finansowe, jaki one przynoszą wywołuje niestety także wiele negatywnych zjawisk, takich jak szpiegostwo gospodarcze, kradzież praw własności, drenaż kadr czy wrogie przejęcia. Liczba konkurentów na rynku innowacyjnych przedsięwzięć jest zapewne mniejsza, ale ich siła oraz zagrożenie z ich strony dla przedsiębiorstwa znacznie wyższe niż w pozostałych obszarach  gospodarki.

Ryzyko, przyjaciel przedsiębiorcy

Ryzyko jest nieodłącznym towarzyszem przedsiębiorcy, umiejętność radzenia sobie z nim nie jest jednak wśród przedsiębiorców powszechna. Brak przygotowania do zarządzania ryzykiem dotyczy w szczególności młodych ludzi oraz naukowców inicjujących innowacyjne przedsięwzięcia. Brak odpowiedniej wiedzy jest z jednej strony przeszkodą (nieumiejętność właściwej reakcji na ryzyko), z drugiej jednak strony szansą rozwoju takich przedsięwzięć (eliminacja strachu i barier z nim związanych). Przedsiębiorcy innowacyjny mają do dyspozycji ogromne zasoby wiedzy, które mogą wykorzystać, aby nauczyć się zarządzać ryzykiem, mają też możliwość skorzystania z pomocy innych i w ten sposób upatrywać w ryzyku szansę a nie zagrożenie. Podstawowym narzędziem zarządzania ryzykiem dla przedsiębiorcy, który dopiero inicjuje swoje innowacyjne przedsięwzięcie jest przygotowanie wyczerpującego biznes planu, w którym analizie poddanych zostanie wiele wariantów realizacji przedsięwzięcia. Na etapie pomysłu oraz inkubacji niezbędne jest skorzystanie ze wsparcia merytorycznego oraz finansowego wyspecjalizowanych firm (funduszy venture capital, seed capital business angel), a także instytucji otoczenia biznesu (inkubatorów przedsiębiorczości, parków technologicznych, centrów transferu technologii). Przedsiębiorcy innowacyjni powinni mieć świadomość, że nie odniosą sukcesu w pojedynkę, że muszą czasami zrezygnować z części własności, aby osiągnąć sukces. Niestety pomimo tego, iż zarządzanie ryzykiem jest bardzo rozpowszechnioną metodą, a występowania ryzyka w działalności gospodarczej nikt jeszcze nie podważył, obszar ten nie jest wystarczająco prezentowany osobom inicjującym innowacyjne przedsięwzięcia, a wywodzącym się ze środowisk akademickich (studenci, naukowcy), co powoduje iż znaczna część przedsięwzięć nie osiąga fazy dojrzałości pozwalającej określić je jako przedsiębiorstwa. Przedsięwzięcia te upadają po etapie inkubacji lub dryfują po rynku trwoniąc innowacyjny potencjał. A wystarczyło tylko odpowiednio przygotować się do zarządzania ryzykiem…

Zdjęcia: JG/Smartlink

Autor:Tomasz Jarus 

Ekspert od wdrażania innowacji. Przez 3 lata kierownik jednostki wdrażającej działanie 2.6 ZPORR w PPNT. Szef Fojud Connect Sp. z o.o. i wiceprezes Poznańskiego Akademickiego Inkubatora Przedsiębiorczości. Specjalizuje się nowoczesnych metodach oceny i przygotowywania inwestycji.

 


powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2017 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości