Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Artykuły analityczne
2010/09/17 10:29:39
Ideas. Ekstraklasa naukowa, czyli pomysły warte miliony

Większość naukowców zmaga się z permanentnym brakiem środków na innowacyjne badania, bo mało kto chce finansować działalność, której rezultat jest niepewny. Tu z pomocą przychodzi program Ideas (Pomysły) 7. Programu Ramowego, który daje szansę ambitnym naukowcom, zainteresowanym przełomowymi badaniami. Obecnie trwają trzy konkursy dla młodych naukowców. Propozycji dla doświadczonych badaczy możemy spodziewać się na początku 2011 r.

Komisja Europejska od lat wspiera rozwój indywidualnych karier naukowców, czego przykładem mogą być stypendia Marie Curie.  Dużo dalej idzie jednak program Pomysły, którego budżet na lata 2007-2013 wynosi ponad 7,5 mld euro. W 2005 roku do obsługi programu powołana została Europejska Rada Badań (European Research Council – ERC), składająca się z niezależnej Rady Naukowej oraz Agencji Wykonawczej ERC (ERCEA). Polskim przedstawicielem w Radzie jest prof. Michał Kleiber. To właśnie członkowie Rady Naukowej określają rodzaj finansowanych badań, opracowują roczny program prac, ustalają zasady oceny projektów, a także monitorują wdrażanie programu.

Czym są Pomysły i co oferują naukowcom?

Tak jak pozostałe obszary 7. PR , program Ideas jest konkursem o określonych zasadach, w którym wygrywają najlepsi z najlepszych. Ideas to ekstraklasa europejskiej nauki. Udział w zawodach, w których nagrodą dla zwycięzcy są miliony euro na realizację niezależnych badań, mogą brać naukowcy z doskonałym życiorysem naukowym i bogatym dorobkiem.

Przygotowując się do złożenia wniosku w konkursie, trzeba pamiętać, że celem ERC nie jest finansowanie tradycyjnych badań, ale wyławianie najlepszych pomysłów i naukowców. W kręgach naukowych granty Ideas porównywane są wręcz do nagrody Nobla. Nie oznacza to, że zdobycie takiego dofinansowania jest niemożliwe. Należy jednak pamiętać przy pisaniu wniosku o kilku ważnych kwestiach.

Po pierwsze, trzeba mieć świadomość, że jest to konkurs, a więc swoje wnioski będą zgłaszać najlepsi naukowcy z krajów o bogatych tradycjach naukowych. Wniosek trzeba zatem konstruować tak, by eksperci uznali go za wybitny. Także naukowiec musi przekonująco udowodnić swój talent i doświadczenie. Każdy element wniosku jest bardzo ważny, więc nie można zlekceważyć opisania któregoś z punktów.

Po drugie, program Pomysły finansuje tzw. frontier research (badania podstawowe). Sama definicja badań wyznacza składającemu wniosek naukowcowi kierunek, w którym powinien podążać pomysł na projekt. Na wstępie powinniśmy zadać sobie pytanie, czy nasze badania są nowatorskie, przełomowe, ryzykowne (w sensie niepewności wyników); czy rezultaty poszerzą wiedzę lub rozwiążą ważny problem? Czy jest to projekt, który może wywołać dyskusję, czy wręcz burzę w konserwatywnych kręgach naukowych?

Jeżeli odpowiedź brzmi „tak”, to jak najbardziej możemy spróbować swoich sił, składając wniosek. Przed rozpoczęciem pisania projektu warto też dokładnie zapoznać się z definicją frontier research: http://ec.europa.eu/research/future/pdf/hleg_fullreport_frontier_research_april2005.pdf

Zgodnie z tą definicją (High-Level Group Report, 2005), frontier research to:

  • badania pionierskie, poznawcze, teoretyczne i doświadczalne;
  • prowadzące do tworzenia nowej wiedzy, fundamentalnych odkryć, przełomowych wyników, zmieniające rozumienie świata;
  • obarczone wysokim ryzykiem naukowym,;
  • muliti-, inter- i transdyscyplinarne (łączenie różnych dyscyplin, różnych koncepcji, technik, metodologii);
  • wymagające w wielu przypadkach współpracy ośrodków naukowych i badaczy na poziomie europejskim.

Po trzecie, należy podjąć decyzję, z kim będziemy prowadzić badania. To od naukowca składającego wniosek (Principal Investigator) zależy skład zespołu realizującego . Oczywiście, istnieją też zasady, którymi należy się kierować przy kompletowaniu swojej drużyny. Naukowiec może współpracować z osobami z jednostki macierzystej, ale mogą to być również badacze z każdej innej instytucji na świecie – pracujący u siebie lub zaproszeni do instytucji goszczącej na czas trwania projektu. Wszelkie decyzje dotyczące projektu, osób zaangażowanych w jego realizację oraz miejsca odbywania, należą do lidera, który ma pełnić rolę przywódczą.

Po czwarte, do wyboru pozostaje tzw. instytucja goszcząca. Lider decyduje, gdzie chce realizować projekt, co oznacza w praktyce wybór między jednostką macierzystą a innym instytutem. Pamiętać jednak trzeba o przestrzeganiu kryterium formalnego – musi to być bowiem jednostka z kraju Unii Europejskiej lub kraju stowarzyszonego. Możliwość realizacji grantu w instytucji macierzystej lub innej jednostce mieszczącej się w kraju pochodzenia naukowca, sprawia że program Ideas jest bardzo atrakcyjny dla naukowców. Stypendia Marie Curie, które również finansują projekty indywidualnych naukowców, nie dają takiej możliwości, bo w tym przypadku kluczowa jest mobilność.

Ponadto granty te są „przenośne”, co oznacza, że jeżeli lider z różnych względów nie chce dłużej prowadzić badań w jednostce wskazanej we wniosku, to może przenieść się do innej wybranej instytucji, a wraz z nim przechodzi także cały budżet projektu. Taka możliwość ma zachęcać daną jednostkę do wspierania najlepszych naukowców w niezakłóconym prowadzeniu badań. Tracąc naukowca z grantem Ideas, traci się nie tylko wspaniałą szansę na rozwój instytucji, ale również prestiż w środowisku naukowym.

Kto może ubiegać się o IDEAS?

Program IDEAS oferuje dwa typy ów:

  • ERC Starting Independent Researcher Grants (ERC Starting Grants, StG) dla początkujących naukowców,
  • ERC Advanced Investigator Grants (ERC Advanced Grants, AdG) dla naukowców doświadczonych. 

ERC Starting Independent Researcher Grants (StG)wspierają rozwój niezależneych karier młodych, utalentowanych naukowców, którzy pragną stworzyć swój pierwszy zespół lub program badawczy. Młody naukowiec to taki, który posiada od 2 do 12 lat doświadczenia badawczego po doktoracie, jest autorem przynajmniej jednej międzynarodowej publikacji bez udziału promotora oraz posiada udokumentowane inne publikacje,  wystąpienia na konferencjach międzynarodowych, nagrody, patenty itd.

ERC Advanced Investigator Grants(AdG) wspiera najlepsze, innowacyjne projekty badawcze, prowadzone przez doświadczonych naukowców, posiadających ustaloną pozycję w środowisku naukowym. Doświadczenie należy wykazać poprzez udokumentowanie swojego dorobku naukowego z ostatnich 10 lat, w tym m.in. około 10 publikacji jako senior w międzynarodowych czasopismach naukowych, 3 monografie, z których przynajmniej jedna została przetłumaczona na inny język. W zależności od dziedziny naukowej badacza do dorobku zalicza się, do wyboru, dodatkowo: 5 patentów, 10 prezentacji na konferencjach międzynarodowych, 3 wyprawy badawcze prowadzone przez naukowca, 3 międzynarodowe konferencje, na których naukowiec był członkiem komitetu organizacyjnego, nagrody naukowe lub członkostwo w uznanych akademiach.

Mimo dosyć trudnych do spełnienia kryteriów, warto powalczyć o taki , gdyż czas trwania projektu to nawet 5 lat, a poziom dofinansowania – 1,5 mln euro (w szczególnych przypadkach 2 mln euro) dla ów StG, dla AdG to 2,5 mln euro (w szczególnych przypadkach – 3,5 mln euro).

Tematyka badań nie jest odgórnie narzucona i tylko od naukowca zależy, jaki problem będzie chciał rozwiązać w projekcie. Cały czas jednak musi pamiętać, by był to pomysł innowacyjny i poszerzający granice wiedzy.

fot. M.Kappel/flickr.com

Wnioski okiem eksperta

Wnioski nadsyłane przez naukowców są oceniane przez ekspertów powoływanych przez Europejską Radę Badań (ERC).  By usprawnić ocenę, aplikant, wysyłając  projekt w formularzu zgłoszeniowym, wybiera konkretną dziedzinę badawczą. Projekty (zależnie od dziedziny naukowej i tematyki) przydzielane są do odpowiednich paneli tematycznych. Ocena wszystkich nadesłanych wniosków oddana zostaje w ręce ekspertów, zgrupowanych w 25 panelach, z czego dla nauk fizycznych i inżynieryjnych powołanych jest 10 paneli, dla nauk o życiu – 9, dla nauk społecznych i humanistycznych – 6. Szczegółowa struktura poszczególnych paneli oraz spis wszystkich dziedzin badawczych dostępne są w Przewodniku dla wnioskodawców.

Projekty oceniane są przez najlepszych naukowców z całego świata, wybitnych specjalistów w danej dziedzinie, których zaprasza się do Brukseli na tydzień lub dwa. Przeprowadzają oni ewaluację w specjalnym budynku Komisji Europejskiej – Covent Garden. Naukowcy zostają odcięci od świata zewnętrznego i oceniają tylko to co widnieje we wniosku.  Wytyczne dotyczące kryteriów oceny, które otrzymują eksperci znane są również aplikantom, gdyż szczegółowy ich opis znajduje się również w Przewodniku.

Ocena wniosku odbywa się dwustopniowo, ale należy pamiętać o tym, że na konkurs przesyła się cały projekt zgodnie z wymogami formalnymi. W pierwszym etapie oceniana jest część dotycząca profilu naukowca oraz skróconego opisu projektu. By przejść do drugiego etapu oceny, należy otrzymać za tę cześć minimum 2 punkty, przy skali od 1 do 4 (gdzie 1 – to ocena najniższa, a 4 – najwyższa).

W drugim etapie oceny czytany jest już cały wniosek i szczegółowo analizowany każdy punkt. Eksperci w obu etapach samodzielnie czytają projekty, nie wymieniając się opiniami z innym ewaluatorami. Rozmowy między nimi, czyli tzw. „consensus meeting” odbywają się dopiero po przeczytaniu wniosków w drugim etapie i wystawieniu indywidualnej oceny dla każdego z projektów. Wnioski, które niezależnie od etapu otrzymają ocenę poniżej progu punktowego – czyli 2, nie mają szansy na umieszczenie ich na liście rankingowej do dofinansowania. Może zdarzyć się sytuacja, że eksperci będą chcieli porozmawiać z aplikantem osobiście, by wyjaśnić niejasne dla nich kwestie. Takie spotkanie ma miejsce tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy projekt przejdzie do drugiego etapu oceny.

Po końcowej dyskusji między uczestnikami paneli oceniających oraz po przeprowadzeniu wszystkich rozmów, ustalana jest lista rankingowa projektów, które przeszły progi punktowe i mogą liczyć na finansowanie.

Porady praktyczne

Pierwszym momentem zetknięcia się eksperta z projektem jest przeczytanie jego tytułu. Na tytuł możemy przeznaczyć maksymalnie dwieście znaków tekstu. Musi on zawierać istotę pomysłu i wskazywać co chcemy zrobić. Najważniejsze by wzbudził ciekawość i zainteresowanie eksperta!

Abstrakt projektu– streszczenie, to kolejny element, który czyta ekspert dostając wniosek do oceny. Na napisanie streszczenia mamy dwa tysiące znaków. Jak sama nazwa wskazuje, powinna to być esencja projektu, pokazująca najistotniejsze jego elementy. Warto się tu skupić na bardzo konkretnych informacjach, takich jak: główny cel badań, jaki problem rozwiążemy, dlaczego w takiej instytucji. Jeżeli to możliwe, warto podać skwantyfikowane wielkości efektów naszej pracy. Nie należy pisać zbyt rozwlekle i mało treściwie. Hasła, które się tu znajdą, powinny wzbudzić ciekawość eksperta i pozytywne nastawienie do przeczytania całego wniosku.

Cały czas należy pamiętać, że jest to konkurs, zatem kandydat będzie rywalizował z najlepszymi  i najwybitniejszymi naukowcami z całego świata. Przy pisaniu życiorysu skromność jest zatem niewskazana. CVtakiego naukowca powinno być jak najbogatsze i uwzględniać wszystkie wymogi, jakie wskazane są w treści konkursu. Warto pokazywać i podkreślać wszystko, co dotyczy naszej współpracy międzynarodowej: wystąpienia na konferencjach,  publikacje, stypendia, staże, praktyki, wyjazdy studyjne czy terenowe itd. Ponadto dobrze jest wymienić inne działania, takie jak członkostwo w kołach naukowych, stowarzyszeniach. Mile widziane jest również prowadzenie działalności popularyzatorskiej.

Pisząc projekt musimy pamiętać o podstawowej zasadzie: „nie bądź skromny i niepewny swoich decyzji”. Wniosek powinien być napisany w taki sposób, by ukazywał naszą determinację do realizacji założonego celu. Skromność, czy niepewnośćjest tutaj niewskazana. Ponadto często zapominamy o wcześniejszym sprawdzeniu stanu wiedzy w danej dziedzinie (state of the art), co na wstępie może nas już zdyskwalifikować. Warto przejrzeć bazy projektów dofinansowanych przez Komisję Europejską (http://cordis.europa.eu/fp7/projects_en.html), bądź nawet wyszukać w internecie informacje, czy podobny problem, którym się zajmiemy nie jest przypadkiem „zajęty” przez innego naukowca. Komisja poszukuje przede wszystkim pomysłów na granicy poznania, nowatorskich, o których nikt wcześniej nawet nie pomyślał.

Pamiętajmy, by język jakim będzie napisany projekt, był zrozumiały i jasny. Wnioski oceniają wybitni eksperci z całego świata, wybrani przez ERC, których językiem ojczystym niekoniecznie jest język angielski. Ale to właśnie w języku angielskim piszemy wniosek. Oczywiście możemy napisać projekt w jakimkolwiek innym oficjalnym języku Unii Europejskiej, jednak nie polecam tej praktyki, gdyż wyznaczeni przez ERC tłumacze mogą nie oddać „ducha” naszej idei.

Kolejna kwestia, o której nie można zapomnieć, dotyczy budżetu całego projektu. Na tym etapie nie powinniśmy jeszcze całej swojej energii poświęcać na jego konstrukcję i bardzo szczegółowe wskazywanie wydatków. Jednak musimy pamiętać o limicie, który narzuca ERC, a także o tym, by wszystkie były zaplanowane racjonalnie. Warto tutaj skonsultować się z działem księgowym, który pomoże nam ustalić kwoty zakupu i amortyzacji sprzętu niezbędnego do realizacji projektu, odczynników oraz innych materiałów. Ponadto należy również brać pod uwagę udział w konferencjach (podróż, pobyt, opłaty itd.), szkoleniach dla głównego lidera, jaki i współpracowników. Ważnym działaniem w każdym projekcie jest rozpowszechnianie wyników badań oraz publikacje. Zatem i ta kwestia musi być zaplanowana i to na szeroką skalę. Niektóre zadania można zlecić do realizacji podmiotom zewnętrznym. podwykonawstwa jak najbardziej są dopuszczalne, jednak nie powinniśmy w nadmiarze korzystać z tej możliwości. Pamiętajmy o głównej zasadzie, że wybór konkretnej instytucji goszczącej ma nam umożliwić prowadzenie badań przez  korzystanie z jej zasobów.

Najważniejszym kosztem projektu są osobowe, czyli wynagrodzenie dla głównego badacza- lidera oraz dla osób z nim współpracujących. Do projektu można zaprosić zarówno naukowców z całego świata, jak i studentów, doktorantów czy personel techniczny. Polscy naukowcy często mają problem z ustaleniem stawki, jaką winni przewidzieć za pracę przy projekcie. Co prawda wytyczne do składania wniosku czy ogłoszenia konkursowe nie podają konkretnych stawek, jednak dobrym wyznacznikiem mogą być stawki ustalone przez KE przy stypendiach Marie Curie (informacje o stawkach znajdują się w dokumencie Programme z zakładki PEOPLE,  na stronie http://cordis.europa.eu/fp7/dc/index.cfm).

ERC dofinansowuje 100 proc. kosztów bezpośrednich projektu oraz dodatkowo przyznaje 20 proc. na tzw. pośrednie (20 proc. kosztów bezpośrednich minus podwykonawstwo).  Pamiętać jednak trzeba , że pojawiają się też niekwalifikowane, na przykład podatek VAT czy opłaty celne, których nie można pokryć w ramach kosztów bezpośrednich.

Uwagi ekspertów – jakich błędów nie popełniać?

Trzy konkursy StG i AdG w programie Pomysły są już za nami, zatem można wyciągnąć wnioski z arkuszy oceny projektów (Evaluation Summary Report). Dr Wiesław Studencki, ekspert z Krajowego Punktu Kontaktowego Programów Badawczych UE, przeanalizował polskie wnioski składane w poprzednich konkursach oraz efekty analizy oceny przez międzynarodowy zespołów ewaluatorów powołanych przez Europejską Radę Badań. Następnie opracował kilka złotych rad, które z pewnością pomogą wszystkim aplikującym. Najczęściej spotykane słabe strony życiorysów naukowców oraz ich dorobku naukowego, to między innymi:

  • publikacje w czasopismach nierecenzowanych, krajowych, niesamodzielne;
  • zbyt małe doświadczenie międzynarodowe w tematyce projektu;
  • mały udział w projektach badawczych, a także w zarządzaniu projektami;
  • długi okres przygotowywania pracy doktorskiej;
  • brak wykazania kreatywnego myślenia oraz samodzielności naukowej.

Niestety czasami nie tylko dorobek naukowy jest nisko oceniany, ale tez i sam projekt. Najczęstsze przyczyny niskich ocen:

  • propozycje badań, które są mało ambitne, nie mają przełomowego charakteru, nie otwierają nowych horyzontów;
  • braku opisu stanu wiedzy lub bardzo powierzchownego podejście do opisu;
  • braku wyraźnie określonego celu projektu;
  • aspekty nowatorskie i przełomowe powinny być opisane bardziej przekonywająco;
  • opis metod badawczych niekompletny, metody niedostosowane do osiągnięcia zamierzonego celu;
  • projekt zbyt ambitny, cele nierealistyczne i jest ich za wiele, by osiągnąć je w przewidzianym czasie.

Z jakiej pomocy korzystać przy pisaniu wniosków?

Przygotowując się do napisania projektu przeczytajmy z uwagą Przewodnik dla wnioskodawców (Guide for Applicants) oraz Program Pracy ( Programme), w których szczegółowo podane są wymogi formalne oraz struktura wniosku.

Kandydat pisząc wniosek powinien bardzo krytycznie podjeść zarówno do pomysłu, jak i do swojego doświadczenia. Warto przejrzeć kryteria oceny (znajdujące się w Przewodniku dla wnioskodawców), gdyż eksperci pod takim kątem właśnie będą oceniać wniosek. Przewodnik ma nam ułatwić napisanie projektu, gdyż mamy już z góry ustaloną strukturę i punkty, które musimy opisać. Nie powinniśmy omijać żadnej informacji, która jest wymagana. Przestrzegać trzeba też limitów stron, gdyż teksty dłuższe od podanego limitu nie będą czytane przez ekspertów.

Przy pisaniu projektu warto skorzystać z pomocy, którą oferują jednostki specjalnie do tego powołane. Programów Badawczych UE czy Regionalne Punkty Kontaktowe, rozmieszczone we wszystkich regionach kraju, oferują możliwość bezpłatnych konsultacji przy przygotowywaniu wniosku. Informacje o polskiej sieci dostępne są na stronie : http://www.kpk.gov.pl/

Co, gdzie, kiedy?

Każdego roku Komisja Europejska ogłasza jeden konkurs dla naukowców początkujących i jeden dla doświadczonych. konkursowa dostępna jest na stronie:  http://cordis.europa.eu/fp7/dc/index.cfm?fuseaction=UserSite.FP7CallsPage.

Na stronie znajdują się między innymi Program pracy ( Programme) oraz Przewodnik dla wnioskodawców (Guide for Applicants). wniosku, jak w przypadku wszystkich projektów w 7. PR, odbywa się poprzez elektroniczny system składania wniosków Electronic Submission Service (EPSS).

Aktualnie trwa konkurs dla młodych naukowców – ERC Starting Independent Researcher z całkowitym budżetem ponad 661 mln euro. Terminy zamknięcia w zależności od dziedziny naukowej przypadają  na:

  • 14 października 2010r. – nauki fizyczne i inżynieryjne,
  • 9 listopada 2010r. – nauki o życiu,
  • 24 listopada 2010r. – nauki społeczne i humanistyczne.

Konkurs dla doświadczonych naukowców – ERC Advanced ogłoszony zostanie 2 listopada 2010r. Budżet konkursu przewidywany jest na kwotę ponad 661 mln euro. Proponowane daty zamknięcia konkursu to:

  • 9 lutego 2011r. – dla nauk fizycznych i inżynieryjnych,
  • 10 marca 2011r. – dla nauk ożyciu,
  • 4 kwietnia 2011r. – dla nauk społecznych i humanistycznych.a

Polacy a granty Ideas

Pierwszy konkurs dla początkujących naukowców (ERC-2007-StG) z 2007 roku pokazał jak bardzo atrakcyjny jest program IDEAS. Na konkurs nadesłano 9167 wniosków z 88 krajów. Z przyczyn formalnych odrzucone zostały 373 wnioski, a do oceny merytorycznej zakwalifikowano 8794 wnioski. Ocena odbywała się w dwóch etapach, do drugiej tury zakwalifikowano 559 wniosków, z czego 430 przeszło progi jakościowe. Dofinansowanie otrzymało około 300 wniosków.

Na konkurs StG z 2008 roku z datą zamknięcia w 2009 roku nadesłano 2503 wnioski: 1112 dotyczyło nauk fizycznych i inżynieryjnych, 927 – nauk o życiu, 464 – nauk społecznych i humanistycznych.  Z tak dużej liczby złożonych wniosków do etapu dofinansowania przeszło 237 wniosków: 107 z nauk fizycznych, 80 z nauk o życiu i 50 z nauk społecznych.

Polscy naukowcy nadesłali na wspomniany wyżej konkurs 42 wnioski, w większości z polską instytucją goszczącą. Po przeprowadzonej ocenie 32 wniosków (pozostałe odpadły z przyczyn formalnych), 3 zakwalifikowały się do drugiego etapu, a 2 z nich zostały skierowane do finansowania.

Na konkurs AdG ogłoszony w 2008 z datą zamknięcia w 2009 roku, złożone zostały łącznie 1584  projekty: 736 z nauk fizycznych i inżynieryjnych, 513 z nauk o życiu i 335 z nauk społecznych i humanistycznych. Z Polski nadesłano 23 wnioski z udziałem polskich instytucji goszczących. Do oceny merytorycznej przeszło 19 projektów (pozostałe odrzucono ze względów formalnych), z czego 6 zakwalifikowało się do drugiego etapu oceny. Finalnie  tylko 1 wniosek otrzymał dofinansowanie.

Brać udział czy nie?

Niestety, wyniki pierwszych konkursów nie napawają zbytnim optymizmem. Niewielu naukowcom powiodło się przy pierwszym podejściu. była bardzo duża, a finansowanie dostali faktycznie tylko ci najlepsi. Można zatem stwierdzić, że granty Ideas są bardzo prestiżowe i trudne do zdobycia.

W pierwszym konkursie polscy naukowcy złożyli dosyć znaczną liczbę wniosków, jednak rezultaty nie były tak pozytywne, jak moglibyśmy oczekiwać. Po tym konkursie wielu uczonych twierdziło wręcz, że  otrzymanie grantu Ideas jest niemożliwe. Nie warto jednak się poddawać. Już samo pisanie wniosku oraz otrzymanie opinii ekspertów jest najlepszą nauką konstruowania dobrych projektów. Uwagi dotyczące polskich wniosków oraz samych naukowców znajdują się w analizie udziału polskich naukowców w programie Pomysły: http://kpk.gov.pl/7pr/struktura/2.html

Polecamy powyższą lekturę chociażby dlatego, by obiektywnie spojrzeć na komentarze ekspertów i uświadomić sobie, czy dorobek naukowy, jaki posiadamy predysponuje nas do ubiegania się o . Z tych opinii bardzo jasno wynika, co jest ważne dla ewaluatorów i jak należy opisać swoje doświadczenie oraz, oczywiście, cały pomysł. Podjęcie wyzwania i napisanie wniosku na konkurs w Programie Ideas będzie zwycięstwem samym w sobie. Warto próbować, bo według znanego powiedzenia: „kto nie próbuje, ten nie ma”…

Dzięki programowi Pomysły otwierają się drzwi dla naukowców, którzy mają nowe idee oraz pomysł na przełomowe odkrycie, ale dotychczas nie mogli zdobyć dofinansowania z tradycyjnych źródeł, czy to z krajowych, czy z unijnych. Pozostaje zatem być dobrej myśli, że POMYSŁY polskich naukowców doczekają się dofinansowania i udanej realizacji. 

Autor:Joanna Bosiacka-Kniat  

Joanna Bosiacka-Kniat, Konsultantka Siódmego Programu Ramowego Wspólnoty Europejskiej na rzecz Badań, Rozwoju Technologicznego i Wdrożeń. Pracuje w Regionalnym Punkcie Kontaktowym , Poznański Park Naukowo-Technologiczny Fundacji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

 


powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2017 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości