Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Artykuły analityczne
2012/08/17 11:51:23
Klastering w branży turystycznej

Koncepcja tworzenia powiązań kooperacyjnych często jest łączona z branżami wysokich technologii, sektorami, w których najcenniejszym kapitałem jest i zdolność kooperacji na linii biznes-nauka. Tymczasem efekt synergii można uzyskać także w bardziej tradycyjnych branżach, takich jak turystyka. Klastering może być nowym i niezwykle przyszłościowym kierunkiem rozwoju branży turystycznej.

Turystyka staje się coraz ważniejszym sektorem zarówno poszczególnych gospodarek krajowych, jak i gospodarki globalnej. Jej dynamiczny rozwój wynika z rosnącego popytu na produkty i usługi turystyczne. Jednocześnie jednak trendowi temu towarzyszy wzrost świadomości, potrzeb i oczekiwań odbiorców tych usług. Mówiąc wprost, współczesny turysta staje się klientem niezwykle wymagającym, o czym przekonują się nie tylko usługodawcy (biura podróży, organizatorzy imprez rekreacyjnych, właściciele hoteli, pensjonatów i kwater agroturystycznych), ale także włodarze miast, dla których turystka jest głównym źródłem dochodów. - W latach 70-80 ubiegłego wieku – zauważa Kazimierz Kożuchowski, burmistrz Augustowa – turyści wypoczywali na plażach lub zwiedzając najbliższą okolicę. Dzisiaj potrzebują urozmaicenia, często adrenaliny, wysokiego standardu, dostępności wielu usług na miejscu. W konsekwencji, dziś pojęcia „turystyka” i „turysta” nabrały wielu znaczeń, obejmują całą gamę różnorodnych form i zachowań począwszy od klasycznych wojaży z przewodnikiem  (turystyka kwalifikowana), poprzez aktywną rekreację (turystyka sportowa), wyjazdy w celach leczniczych (turystyka zdrowotna) lub biznesowych (turystyka biznesowa), aż na eskapadach w najodleglejsze i najtrudniejsze do zobaczenia/zdobycia zakątki ziemi kończąc (turystyka ekstremalna, geoturystyka). Każdym z wielu typów turystyki zainteresowani są różni klienci, cechujący się odmiennymi upodobaniami i potrzebami. Niektórzy goście przez kilka dni nie opuszczają ani na chwilę obiektu wypoczynkowego, ciesząc się z luksusów, które oferuje, inni znowu ani chwili nie chcą tracić w pokoju i szukają wrażeń, których nie mają na co dzień. Zaspokojenie tych różnorodnych oczekiwań i potrzeb wymaga od organizatora turystyki niemal niemożliwego pogodzenia dwóch przeciwstawnych właściwości: specjalizacji i wszechstronności. Piszę „niemal niemożliwego”, bo pod pewnymi warunkami połączenie nawet skrajnie odległych usług i produktów turystycznych jest wykonalne. Trzeba jednak zrezygnować z pojedynczych działań na rzecz bliskiej współpracy z innymi, często konkurencyjnymi, podmiotami. Najlepszą platformą takiej współpracy są klastry.            

 

– deskrypcja pojęcia

Klastering to stosunkowo świeży, ale już operacyjnie zweryfikowany, sposób myślenia o gospodarce, rozwoju regionalnym i innowacyjności. Współcześnie nikt już nie ma wątpliwości, iż łączenie potencjałów sektora biznesu, sektora nauki (uczelni, laboratoriów, ośrodków B+R) i sektora publicznego (administracji, instytucji otoczenia biznesu) sprzyja rozwojowi ekonomiczno-gospodarczemu i społecznemu, pozwala podnosić konkurencyjność w skali lokalnej, regionalnej, jak i globalnej, wyzwala dodatkowe zasoby, które stają się podstawą dla nowych, innowacyjnych usług i produktów (tzw. efekt synergii i skali). Twórcą nowoczesnej koncepcji klastrów jako efektywnych powiązań kooperacyjnych jest M. Porter, który zdefiniował je jako geograficzne skupiska wzajemnie powiązanych firm, wyspecjalizowanych dostawców, jednostek świadczących usługi, firm działających w pokrewnych sektorach i związanych z nimi instytucji (np. uniwersytetów, jednostek normalizacyjnych i stowarzyszeń branżowych) w poszczególnych dziedzinach konkurujących między sobą, ale także współpracujących (źródło: M. Porter, Porter o konkurencji, Warszawa, PWN, 2001). Tradycja tworzenia sieci współpracy i kooperowania jest jednak znacznie dłuższa, a jej genezy można doszukiwać się choćby w okresie średniowiecza, ponieważ już  wtedy praktykowano łączenie sił w postaci lokalnych koncentracji warsztatów rzemieślniczych, które dzieliły się unikalnymi zasobami, a także wiedzą. Inspiracji dla rozwoju klasteringu można doszukiwać się również w XIX-wiecznym ruchu spółdzielczym. Tym, co wyróżnia współczesne koncepcje dotyczące klastrów, jest uczynienie z powiązań kooperacyjnych istotnego elementu polityki gospodarczej i rozwoju regionalnego w formule tzw. based policy, której celem jest wspomaganie czterech kluczowych trendów gospodarczo-społecznych: 1) wzrostu konkurencyjności wynikającej z procesów globalizacyjnych, 2) wzrostu znaczenia inicjatyw loklanych jako katalizatorów przedsiębiorczości, kreatywności i innowacyjności społeczeństw, 3) rozwoju nowych technologii, 4) rozwoju gospodarki opartej na wiedzy.

Z uwagi na olbrzymią różnorodność klastrów, nie istnieje jeden uniwersalny takiego powiązania kooperacyjnego. Klastry można klasyfikować na podstawie wielu kryteriów, np.: zasięgu terytorialnego (klastry loklane, regionalne, krajowe, międzynarodowe), poziomu zaawansowania technologicznego firm klastrowych lub całej branży (klastry niskich, średnich i wysokich technologii), liczby horyzontalnie powiązanych sektorów (klastry wąskie i szerokie), stadium rozwoju ( embrionlany, wzrostowy, dojrzały, schyłkowy), itp. Próbę usystematyzowania klasyfikacji klastrów podjęła OECD, proponując czetry podstawowe typy klastra: 1) oparte o wiedzę, 2) oparte o korzyści skali, 3) uzależnione od dostawcy, 4) wyspecjalizowanych dostawców (zob. tabela 1).

Tabela 1. klastrów wg OECD

 

Typ klastra

Charakterystyka

Sposób działania

Branże

Oparte o wiedzę

Powiązania kooperacyjne podmiotów wykorzystujących w swojej działalności zaawansowaną wiedzę i technologię, ściśle współpracujących z instytucjami B+R, w których kluczowym obszarem jest innowacyjność i patentowanie

Bliska współpraca sektora biznesu z sektorem nauki

Farmacja, lotnictwo i areonautyka, chemia, elektronika

Oparte o korzyści skali

Powiązania kooperacyjne stanowiące duże, złożone systemy relacji i zależności (duża liczba powiązanych firm klastrowych), powstające z reguły w obszarze produkcji, gdzie efekt skali jest najbardziej pożądany

Współpraca z zewnętrznymi wyspecjalizowanymi dostawcami (np. komponentów, półproduktów, itp.) i sektorem nauki, który dostarcza nowych, innowacyjnych technologii do procesu produkcyjnego

Spożywczo-przetwórcza, przemysł samochodowy i maszynowy

Uzależnione od dostawcy

Powiązania kooperacyjne importujące nowoczesne technologie przede wszystkim w postaci dóbr kapitałowych i półproduktów

Kluczowe znaczenie dla funkcjonowania tego typu klastra ma jego zdolność/umiejętność podejmowania współpracy z dostawcami i podmiotami świadczącymi usługi posprzedażowe

Rolnictwo, leśnictwo, przemysł włókienniczy, meblarski, metalowy

Klastry wyspecjalizowanych dostawców

Powiązania kooperacyjne o ponadprzeciętnych potrzebach w zakresie B+R

Funkcjonują w skupiskach obejmujących nie tylko firmy klastrowe, ale także ich klientów i użytkowników ich produktów/usług

IT, ICT

W przypadku branży turystycznej najczęściej mamy do czynienia z klastrami opartymi o korzyści skali, choć w porównaniu z podobnymi strukturami powstającymi w przemyśle te turystyczne z oczywistych powodów koncentrują się nie na produkcji, a na stworzeniu kompleksowej i komplementarnej oferty usług. Klastry turystyczne są wyjątkowo silnie zorientowane na marketing.

Turystyka a klastering

W branży turystycznej koncepcja klasteringu budzi coraz większe zainteresowanie, czego wyrazem jest stale rosnąca liczba powiązań kooperacyjnych skupiających różne podmioty w sposób bezpośredni i pośredni zaangażowane w przygotowanie, oferowanie i realizowanie usług oraz produktów turystycznych. Wprawdzie współcześnie odchodzi się już od tradycyjnego postrzegania klastrów przez pryzmat geograficznego sąsiedztwa podmiotów tworzących takie powiązanie (postęp technologiczny, łatwość komunikacji, digitalizacja świata pozwalają przecież współpracować on-line, na odległość), niemniej jednak akurat w sektorze turystycznym aspekty te nadal pozostają kluczowe, przesądzając o możliwościach utworzenia i rozwoju powiązania kooperacyjnego. W turystyce bowiem punktem wyjścia dla podjęcia kooperacji wielu podmiotów w celu skumulowania ich potencjału, wykorzystania efektów synergii i skali jest wysoki poziom atrakcyjności turystycznej danego obszaru mierzony liczbą atrakcji o charakterze naturalnym (krajobraz, klimat, ukształtowanie terenu, pomniki przyrody, itp.), jak i antropogenicznym, a więc będące efektem aktywności ludzkiej (architektura, folklor, kulinaria, baza noclegowa, styl życia lokalnej społeczności, itp.). Duże skumulowanie na jednym obszarze tego rodzaju atrakcji przekłada się na powstawanie i rozwój regionów turystycznych. To właśnie w takich regionach mogą i powinny powstawać powiązania kooperacyjne podmiotów świadczących usługi turystyczne. Naturalny potencjał (atrakcyjność turystyczna) regionu jest bazą, na której może powstać kalster, ale do jego funkcjonowania i rozwoju konieczne są także inne elementy w postaci infrastruktury, usługodawców i dostawców, otoczenia biznesowego, a także instytucji publicznych, które jak w żadnym innym sektorze gospodarki mogą aktywnie włączyć się w działania klastra, partycypując zarówno w jego kosztach, jak i korzyściach. Potencjalnych aktorów klastra turystycznego i zachodzące między nimi relacje obrazuje poniższy schemat.

Schemat klastra turystycznego – elementy składowe i relacje wewnątrzklastrowe  

 

Źródło: Opracowanie własne.

Baza w postaci atrakcyjności turystycznej regionu może być wzmocniona bądź osłabiona przez działania władz lokalnych (kwestia kreowanie pozytywnego wizerunku), jakość usług i poziom standardu obsługi ruchu turystycznego, ale także ogólny klimat polityczno-społeczny, decydujący o postrzeganiu danego regionu jako bezpiecznego, sprzyjającego wypoczynkowi. Infrastruktura turystyczna jest z kolei tym elementem, który – przynajmniej w pewnym zakresie – może rozwijać poprzez inicjowanie i realizowanie konkretnych projektów, zwłaszcza przy zaangażowaniu władz publicznych. Dotyczy to przede wszystkim bazy noclegowej i obiektów turystycznych, natomiast infrastruktura transportowa pozostaje zwykle poza sferą wpływów klastra (może on jednak, jako silna organzicja branżowa, skutecznie lobbować, naciskając na administrację zarówno na szczeblu regionalnym, jak i loklanym). – w optymalnej formule – powinien stać się platformą interakcji między branżą turystyczną a sektorem nauki, który może dostarczać podmiotom świadczącym usługi turystyczne cennych informacji na temat ich działalności, potrzeb potencjalnych klientów, nowych trendów w turystyce. Elementem, który nie wymaga bezpośredniego ulokowania w klastrze turystycznym, ale wskazana jest jego obecność w szerszym otoczeniu, jest sektor usług specjalistycznych (usługi finansowe, medyczne, handlowe, itp.). Dostęp do tego rodzaju usług, chociaż nie jest głównym kryterium wyboru miejsca wypoczynku, w sposób pośredni podnosi atrakcyjność turystyczną regionu.   

Turystyka jest sektorem wręcz predysponowanym do efektywnego wykorzystania potencjału klastrów. Specyfika produktu turystycznego, na który składają się takie elementy jak atrakcyjność kulturowa i przyrodnicza oraz danego miejsca, usługi hotelarskie, czy dostęp do wykwalifikowanych przewodników, powoduje, iż przedsiębiorcom łatwiej jest działać w grupie. Efektem takich wspólnych działań może być przede wszystkim zwiększenie pozytywnych wrażeń turystów z pobytu na danym obszarze poprzez zaoferowanie im kompleksowej oferty turystycznej. Za klastrem stoi zwykle bogate zaplecze w postaci różnych usługodawców, dzięki czemu możliwe jest zaspokajanie wielu potrzeb turystycznych, obniżenie kosztów działań marketingowych, obsługi prawnej, itp. Nośność oraz zakres działań reklamowych pojedynczego przedsiębiorcy jest nieporównywalnie mniejsza z możliwościami, które posiada sieć współpracujących ze sobą organizacji. Podobnie w przypadku pozyskiwania funduszy zewnętrznych sięgnięcie po duże środki finansowe staje się znacznie łatwiejsze, gdy na wkład własny składa się kilka, kilkanaście czy – w optymalnej sytuacji – kilkadziesiąt zainteresowanych podmiotów. Klastry dla branży turystycznej mogę więc być ważnym impulsem rozwojowym. Warto także zauważyć, że w sektorze turystycznym – jak w żadnym innym – możliwa jest praktyczna realizacja idei triple helix,czyli uruchomienia relacji, przepływu informacji i wspólnych działań pomiędzy trzema głównymi aktorami: przedsiębiorcami, instytucjami naukowymi i administracją. Zwłaszcza administracja samorządowa tych regionów, dla których turystyka jest ważnym, często strategicznym kierunkiem rozwoju, chętnie włącza się w tego rodzaju inicjatywy, widząc w nich szansę na zbudowanie lub wzmocnienie turystycznej marki regionu. - Na Lubelszczyźnie– mówi Krzysztof Hetman, marszałek województwa lubelskiego – jest wiele miejsc, które  powstały z pasji i dzięki pomysłowości mieszkańców, ale niewiele osób wie, że one istnieją. Sam przez przypadek trafiłem do Muzeum Nietypowych Rowerów w Gołębiu niedaleko Nałęczowa. To niezwykłe miejsce, jedyne takie muzeum  w Polsce i w Europie, w którym można przejechać się np. na galopujących rowerach. Bardzo często nie wiedzą o nich nie tylko turyści, którzy odwiedzają Lubelszczyznę, ale także mieszkańcy. Mikro przedsiębiorcy nie reklamują się, bo nie mają na to środków. Działając w klastrze są wstanie zorganizować chociażby wspólną kampanię informacyjną i ofertę czy stronę internetową, na której znalazłyby się namiary na wszystkie miejsca warte odwiedzenia.    

 

Warto także podkreślić, że oprócz tworzenia komplementarnych produktów turystycznych o wysokim poziomie usług, klastry podnoszą poziom innowacyjności w całym sektorze turystycznym. Branża, która powszechnie nie kojarzy się z zaawansowanymi technologiami, jest dziś w czołówce sektorów w największym stopniu wykorzystujących nowoczesne rozwiązania informatyczne w procesach sprzedażowych i w komunikacji, zwłaszcza z otoczeniem zewnętrznym (klientami). Rezerwacja on-line noclegów, elektroniczne bukowanie biletów lotniczych, płatności bezgotówkowe – te udogodnienia odbiorcy produktów i usług turystycznych traktują już nie jako wartość dodaną do oferty, lecz raczej jako jej standardowy element. Do tej rzeczywistości muszą dostosować się usługodawcy, co wiąże się z koniecznością ponoszenia często niemałych nakładów na inwestycje w nowoczesne rozwiązania informatyczne. Łatwiej i zwykle taniej tego rodzaju inwestycje realizować w partnerstwie z innymi podmiotami, działającymi w strukturach klastrowych. Korzyści z funkcjonowania klastrów turystycznych należy rozpatrywać nie tylko z perspektywy uczestników samego powiązania, ale także w szerszym kontekście. , przyczyniając się do podnoszenia jakości usług turystycznych i standardów obsługi, wzmacnia atrakcyjność turystyczną całego regionu. Co więcej, korzyści wewnętrzne (dla podmiotów tworzących ), jak i zewnętrzne (dla całego regionu) są ze sobą wzajemnie powiązane, co stanowi dodatkowy pozytywny stymulator dla dynamicznego rozwoju sektora turystycznego w danym regionie. bowiem, przyczyniając się do wzrostu innowacyjności podmiotów turystycznych, ułatwia wypracowanie i wprowadzenie na rynek nowych usług oraz produktów, co dla firm przekłada się na wzrost liczby klientów, obrotów i zysków, dla regionu zaś oznacza większą liczbę turystów i mniejszy poziom bezrobocia (rosnący ruch turystyczna zachęca branżę do generowania nowych miejsc pracy). Zestawienie korzyści wynikających z funkcjonowania klastra turystycznego dla przedsiębiorstw i regionu przedstawia poniższa tabela.

Tabela 2

Korzyści wewnętrzne i zewnętrzna wynikające z funkcjonowania klastra turystycznego

 

 

Korzyści dla regionu

Redukcja kosztów, np. marketingowych i efektywniejsza promocja

Wzmocnienie turystycznej marki regionu

Wzrost innowacyjności i konkurencyjności

Zdynamizowanie rozwoju regionalnego

Łatwiejszy dostęp do finansowania zewnętrznego

Funkcjonują w skupiskach obejmujących nie tylko firmy klastrowe, ale także ich klientów i użytkowników ich produktów/usług

Wzrost liczby klientów i obrotów

Wzrost liczby turystów

Wzrost zatrudnienia

Zmniejszenie bezrobocia

Skuteczniejszy lobbing

Wpisanie Turystyki w strategię rozwowoju regionu

Źródło: Opracowanie własne.

Klastry turystyczne w praktyce

W Polsce funkcjonuje już kilkanaście klastrów turystycznych. Większość z nich powstaje w regionach tradycyjne uznawanych za atrakcyjne pod względem walorów przyrodniczych i kulturowych, co stanowi właściwą bazę dla ich dalszego rozwoju. Warto jednak zauważyć, że rodzime klastry turystyczne z  nielicznymi wyjątkami – prawdopodobnie z uwagi na swoją wczesną fazę rozwoju – cierpią na brak zintegrowanej oferty turystycznej. Jest to konsekwencja z jednej strony braku wyboru specjalizacji – obszaru produktów/usług turystycznych, w którym dany chce się rozwijać, z drugiej – ciągle jeszcze ubogiej sieci współpracy. Klastry turystyczne, nawet jeśli ich trzon tworzy wybrana, najbardziej aktywna grupa podmiotów, wymagają rozbudowanej sieci powiązań z instytucjami otoczenia biznesu, jednostkami naukowymi, instytucjami publicznymi i – co w polskich warunkach jest często pomijane – sektorem usług specjalistycznych. Istniejące w kraju klastry turystyczne są jak na razie powiązaniami, których działania koncentrują się przede wszystkim w obszarze marketingu i promocji, rzadko kiedy natomiast angażują się w poważniejsze, wymagające większego wysiłku (także finansowego) projekty, zwłaszcza infrastrukturalne (np. budowa wspólnego obiektu turystycznego) czy związane z organizacją dużych wydarzeń turystycznych (kulturalnych, rozrywkowych, sportowych). Krótka charakterystyka wybranych klastrów turystycznych pozwala dostrzec, że w tym sektorze gospodarki klastering, choć staje się coraz bardziej popularny, znajduje się jeszcze we wczesnej fazie rozwoju.

Uzdrowisko Supraśl

Formalnie działa od marca 2011 r. (wtedy grupa inicjatywna podpisała porozumienia klastrowe), zlokalizowany jest w kompleksie Puszczy Knyszyńskiej, skupia blisko 30 podmiotów świadczących usługi turystyczne i rekreacyjne, hotelarskie i gastronomiczne, projektowe, jednostki naukowo-badawcze oraz instytucje otoczenia biznesu. Celem Klastra Uzdrowisko Supraśl jest wsparcie i rozbudowa oferty turystycznej w regionie Puszczy Knyszyńskiej w kierunku turystyki uzdrowiskowej.  Naturalne walory przyrodnicze i klimatyczne przesądziły o charakterze, celach i misji opisywanego Klastra. Jego działalność, poza stworzeniem kompleksowej oferty uzdrowiskowo-leczniczej, obejmuje także usługi z obszaru kultury (np. szlaki kulturowe i wioski tematyczne), sportu i rekreacji (wąską specjalizacją Klastra Uzdrowisko Supraśl jest turystyka konna), a także promocję regionalnej kuchni.

Lubuski Szlak i Miodu

Powstał w 2006 r. z inicjatywy Zielonogórskiego Stowarzyszenia Winiarskiego, integruje blisko 30 producentów i miodu, ale w skład powiązania wchodzą także muzea, skanseny i obiekty agroturystyczne, dzięki czemu Klastra staje się bardzo urozmaicona. Głównym produktem klastra jest zawarty w jego nazwie Lubuski Szlak i Miodu. To przykład zintegrowanego produktu turystycznego, który powstał w wyniku współpracy i połączenia usług znajdujących się na szlaku winiarzy i pszczelarzy. Turyści, wędrując do poszczególnych obiektów, poznają tajniki dojrzewania , funkcjonowania pasiek, mają również okazję zobaczenia interesujących wystaw w lokalnych muzeach i skansenach.

Ciechociński Uzdrowiskowy „Dolina Zdrowia”

Powstał w 2007 r., zrzesza 17 podmiotów z sektorów turystyki i lecznictwa uzdrowiskowego, jego strategicznym celem jest wzmocnienie pozycji Ciechocinka jako krajowego lidera usług uzdrowiskowych. powstał jako inicjatywa oddolna lokalnych przedsiębiorców, którzy chcieli w większym stopniu wykorzystać potencjał marki miasta i jego długoletnią tradycję uzdrowiskową. Specjalnością „Doliny Zdrowia” są usługi w zakresie balneoterapii, fizykoterapii, hydroterapii i kinezyterapii.

Lokalna Turystyczna Toruń

Działa od 2003 r., zrzesza ponad 60 podmiotów turystycznych i okołoturystycznych, głównym celem działalności jest promocja turystyczna Torunia oraz jego okolic. LOT funkcjonuje w oparciu o klasyczną triple helix: oprócz podmiotów gospodarczych z szeroko rozumianego sektora turystycznego, angażuje także jednostki naukowe i instytucje publiczne (m.in. Urząd Miasta w Toruniu i Starostwo Powiatowe w Toruniu, a także samorządy lokalne). Współpraca odbywa się na takich obszarach jak promocja, obsługa turystyki zorganizowanej, realizacja projektów (np. wydarzeń kulturalnych, imprez masowych). Produkty turystyczne członków Organziacji posiadają Polskiej Organizacji Turystycznej.

Lubuska Regionalna Turystyczna LOTUR 

Funkcjonuje od 2004 r., integruje działania samorządów miejskich, gminnych, powiatowych i wojewódzkich z działalnością prywatnych przedsiębiorców. wypracowała już kilka zintegrowanych produktów turystycznych, m.in. Lubuski Szlak Nordic Walking, Weekend w Rzeczpospolitej Ptasiej, Spacer po Kostrzyńskich Pompejach, Międzynarodowy Zjazd Cyklistów, Lato Muz Wszelakich, Winobranie czy Off Road. Celem działania organizacji jest podniesienie poziomu atrakcyjności turystycznej całego regionu, poprawa lokalnej infrastruktury turystycznej i jakości usług, a także integracja branży i stworzenie efektywnej sieci współpracy.    

Inowrocławska Lokalna Turystyczna

Działa od 2008 r., liczy ponad 20 członków (instytucje publiczne, przedsiębiorstwa turystyczne, jednostki naukowe i instytucje otoczenia biznesu), głównym celem organizacji jest kreowanie wizerunku Kujaw Zachodnich jako miejsca atrakcyjnego turystycznie, ze szczególnym uwzględnieniem Inowrocławia i jego najbliższych okolic. Praktyczne działania Inowrocławskiej Lokalnej Organizacji Turystycznej obejmują takie działania jak: lokalnego systemu informacji turystycznej, wspieranie inicjatyw, których celem jest rozwój krajoznawstwa, ochrony dóbr przyrodniczych i kulturowych, integracja branży turystycznej.

Turystyka jest współcześnie jednym z najdynamiczniej rozwijających się sektorów globalnej gospodarki. Usługi turystyczne generują olbrzymie zyski (w skali całego świata ok. 6 bln USD, co przekłada się na 9 proc. globalnego PKB) i wiele miejsc pracy (w ciągu najbliższych 10 lat zatrudnienie w sektorze turystycznym ma zwiększyć się o 69 mln osób). Ta ekonomiczna rola turystyki rośnie także w Polsce. Niektóre regiony kraju dysponują olbrzymim potencjałem turystycznym, mają predyspozycje do tego, by stworzyć bogatą, kompleksową ofertę i wypromować swoją turystyczną markę. Z całą pewnością jednym z najlepszych sposobów na wykorzystanie i wzmocnienie turystycznego potencjału regionu jest stworzenie powiązania kooperacyjnego w postaci klastra. Klastry turystyczne mogą stać się istotnym elementem w kształtowaniu nowej jakości usług turystycznych tak poszczególnych regionów, jak i całego kraju. Współcześni turyści stają się coraz bardziej wymagającymi klientami, w dodatku – co stanowi poważne wyzwanie dla dostawców turystyki – nie tworzą już zwartej, jednorodnej grupy. Następuje wyraźna indywidualizacja postaw i preferencji, potrzeb oraz oczekiwań. Trendom tym muszą sprostać podmioty turystyczne, dla których współpraca często staje się jedyną możliwością rozwoju. jest najlepszą formułą dla takiej współpracy, w strukturze klastrowej można bowiem uzyskać odpowiedni balans między potrzebą formalizacji wzajemnych kontaktów a potrzebą swobody koniecznej do wyprocowaywania nowych, świeżych i odważnych pomysłów.

Źródła:

S. Dyrda-Maciałek, Badanie marketingowych uwarunkowań funkcjonowania klastrów turystycznych, praca doktorska, Zabrze 2010 ( 10.08.2012)

J. Hermaniuk, J. Krupa (red. nauk.), Współczesne trendy funkcjonowania uzdrowisk – klastering, PARP, Rzeszów 2010 (, 10.08.2012)

M. Porter, Porter o konkurencji, PWN, Warszawa 2001

Klastry w województwie kujawsko-pomorskim, PARP, Warszawa 2011

Klastry w województwie podlaskim, PARP, Warszawa 2011

Klastry w województwie lubuskim, PARP, Warszawa 2011

Autor:Waldemar Wierżyński 


powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2017 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości