Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Newsy
2011/03/31 10:46:04
Membrana dźwignią sukcesu

Korzystają z nich Włosi do filtrowania i Niemcy do filtrowania soku jabłkowego, a z Iranu używa ich do pasteryzacji mleka. Membrany opracowane na Wydziale Inżynierii Chemicznej i Procesowej Politechniki Warszawskiej są wzorowym przykładem komercjalizacji wyników badań naukowych. Konkurencyjne ceny innowacyjnego produktu sprawiają, że zainteresowanie nim szybko rośnie zarówno w Polsce, jak i za granicą.

Początek

Profesor Wojciech Piątkiewicz wraz ze swoim zespołem badawczym zWydziału Inżynierii Chemicznej i Procesowej Politechniki Warszawskiej od lat poszukiwał efektywnego rozwiązania na gospodarowanie malejącymi zasobami słodkiej wody wykorzystywanej w konsumpcji, jak i w przemyśle. Jego zainteresowania skupiały się na sposobach zagospodarowania i oczyszczania ścieków komunalnych oraz przemysłowych. Prowadzone pod jego kierownictwem badania wykazały, że najlepszą metodą oczyszczania wody są techniki membranowe. Ich zaletą jest skuteczna i efektywna separacja składników zawiesin i roztworów. Ponadto w technikach tych nie wymaga się wprowadzania do oczyszczanych ścieków substancji chemicznych (np. utleniaczy), które stają się w następstwie tego zanieczyszczeniami wtórnymi. Naukowcy poszukiwali takiego rozwiązania, które uczyni cały proces najefektywniejszym pod względem ekologicznym oraz ekonomicznym. - Opracowana metoda - polipropylenowe membrany mikrofiltracyjne (kapilarne membrany mikrofiltracyjne), sprowadza się do separacji składników zawiesin ze ścieków bytowych i przemysłowych przy wykorzystaniu membranowej techniki mikrofiltracji. Odbywa się to w podciśnieniu i polega na zatrzymaniu na półprzepuszczalnej przegrodzie cząstek o rozmiarach przekraczających 0,2-0,5 µm. Przegrodami tymi są właśnie tzw. membrany mikrofiltracyjne - mówi dr inż. Maciej Szwast, członek zespołu badawczego.

Są trzy główne rodzaje membran: ceramiczne, metalowe oraz polimerowe. Te ostatnie obecnie należą do najbardziej rozpowszechnionych. Za polimerowymi przemawiają stosunkowo niskie oraz ich długookresowa używalność. Poza tymi zaletami, stworzenie działającej technologii nie jest już takie łatwe i dlatego niewielu instytutom naukowo-badawczym na  świecie to się udało. Do tej czołówki dołączyli polscy naukowcy i inżynierowie z Politechniki Warszawskiej, którzy opracowali technologię wytwarzania mikrofiltracyjnych membran wykonanych w formie kapilar z polipropylenu. Proces wytwarzania polega na przygotowaniu roztworu o optymalnym składzie komponentów, a następnie na formowaniu kapilar, ich kolekcjonowaniu i myciu poprodukcyjnym. Innowacyjność projektu polega na doborze właściwych składników i we właściwych proporcjach, a także na zastosowaniu nowoczesnych rozwiązań w sterowaniu tym procesem. Obecnie w badania nad membranami zaangażowanych jest dziewięciu naukowców, zaś w produkcję trzy osoby.

Zastosowanie

Polipropylenowe membrany mikrofiltracyjne mają szerokie zastosowanie w przemyśle uzdatniania wód technologicznych oraz oczyszczaniu ścieków przemysłowych. - W przemyśle do dziś często spotyka się wodne linie transportujące, którymi transportowane są owoce, ryby lub inne produkty. W liniach tych znajdują się znaczne ilości wody, których pobór i zrzucanie jest dla zakładu bardzo kosztowne, a niekiedy zakazane przez przepisy prawa. Dlatego też do odzysku tych wód, zanieczyszczonych przeważnie drobinami piasku lub cząstkami pochodzenia organicznego, stosuje się proces mikrofiltracji. Dzięki właściwościom selektywnym membrany możliwe jest oddzielenie cząstek zawieszonych od czystej wody. Retentat, który ma już zdecydowanie mniejszą objętość może zostać łatwiej zneutralizowany - wyjaśnia Maciej Szwast.

Komercjalizacja

Od samego początku badacze z Politechniki Warszawskiej wiedzieli, że opracowanie nowej technologii nie tylko zrewolucjonizuje polski rynek, ale też uplasuje ich wyniki badań w światowej czołówce. Jednak do pełnego sukcesu potrzebne było przekucie badań na wyniki finansowe. Nie było to zadanie łatwe. Jak mówi dr inż. Maciej Szwast, o ile za granicą, głównie w Europie Zachodniej oraz w USA techniki membranowe są dobrze znane, to polskie firmy nie są jeszcze przekonane do tej technologii. Wynika to z niskiego poziomu wiedzy na ten temat.

Drugą barierą w sprzedaży innowacyjnego rozwiązania jest stosunkowo wysoki wydatek dla inwestora (firmy kupującej technologię). -  Instalacje z użyciem membran mikrofiltracyjnych w porównaniu z tradycyjnymi metodami nie są tanie. Ale w długim okresie czasu ich wdrożenie w ciągu produkcyjnym wpływa znacząco na niższe produkcji, co zwiększa efektywność finansową firmy, która je zastosowała- mówi Maciej Szwast.Dość trudne rynkowe warunki nie zraziły warszawskich naukowców i inżynierów. Wiedzieli, że zamiana badań na zyski finansowe wymaga podjęcia współpracy z firmą, która pomoże im przeprowadzić cały proces komercjalizacji. Zwrócili się o pomoc do funduszu zalążkowego - Business Angel Seedfund (BAS), który całe przedsięwzięcie otoczył ekspercką opieką. Wszystkie działania BAS miały na celu nadanie wynikom badań naukowych zdolności rynkowej. W efekcie utworzona została spółka Polymem Ltd Sp. z o.o.

Niska świadomość na temat technik membranowych jest barierą w urynkowieniu.Dlatego komercjalizacja – jak podkreśla Maciej Szwast – nie może przebiegać tylko w obszarze budowania firmy bez jednoczesnego budowania i rozwijania świadomości klientów. Dlatego Wydział Inżynierii Chemicznej i Procesowej Politechniki Warszawskiej organizuje cyklicznie Szkoły Membranowe dla potencjalnych inwestorów (nabywców), kadry menedżerskiej zakładów produkcyjnych oraz dla studentów. - Największym wyzwaniem w trakcie współpracy jest wypracowanie wspólnego
języka pomiędzy zespołami badawczymi a inwestorami. Ostatecznie nasz wspólny wysiłek
zaowocował wdrożeniem nowej technologii, za co zostaliśmy wielokrotnie nagrodzeni
  - tłumaczy Maciej Szwast. Z uwagi na rozmiar przedsięwzięcia naukowcy z Politechniki Warszawskiej korzystali i nadal korzystają z różnych form wsparcia, w tym również finansowego. W 2007 roku pozyskali najważniejszy dla ich projektu w wysokości blisko 800 tys. zł, z którego środki pieniężne zostały przeznaczone na opracowanie nowej technologii wytwarzania membran.

Rynek

Na pytanie, czy ich produkt przyjął się na rynku, Maciej Szwast odpowiada z satysfakcją: tak. Wyjaśnia przy tym, że analogiczne rozwiązania znane są od lat, z tym że produkowane są poza granicami kraju, głównie w Niemczech, USA, a nawet w Chinach. Membrany pochodzące z tego ostatniego kraju, choć konkurencyjne cenowo w porównaniu z tymi opracowanymi przez warszawskich naukowców i inżynierów, cechuje jednak znacznie niższa jakość. W stosunku do pozostałych producentów, jak mówi Maciej Szwast, ich produkt jest bardzo atrakcyjny cenowo przy tym samym poziomie jakości, jaki oferują producenci niemieccy czy amerykańscy.

Klientami spółki są firmy krajowe, jak i zagraniczne. Nabywców nie interesują jedynie membrany, ale gotowe moduły membranowe oraz w pełni zautomatyzowane instalacje filtracyjne. Przykładowo producent z Włoch zażyczył sobie systemu do klarowania białego i czerwonego, a z Niemiec do klarowania soku jabłkowego. z Iranu innowacyjne rozwiązanie polskich inżynierów zastosował do zimnej pasteryzacji mleka, a inwestor z Rosji zakupił instalację do zagęszczania białka jaja. Polska membrany mikrofiltracyjne stosuje do filtrowania wody technologicznej do przetwórstwa ryb.  Jak zapewnia dr inż. Maciej Szwast, to tylko niektóre przykłady zastosowania. Możliwości jest o wiele więcej. Membran potrzebuje każda branża, która musi dokonywać oczyszczenia wody przed jej wprowadzeniem do zewnętrznego obiegu.  Dlatego pracę naukowo-badawcze nie są prowadzone jedynie nad rozwojem samej technologii, ale także nad opracowywaniem złożonych systemów jej zastosowania. Wszystko po to, by nadążać za potrzebami rynku.

:Jacek Strzelecki 


powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości