Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Newsy
2017/02/20 08:46:37
Standardy zarządzania klastrem w obszarze “zasoby”

W poprzednim artykule zwróciliśmy Państwa uwagę na kwestię znaczenia ów. Odpowiedzieliśmy na pytania: czym tak naprawdę są standardy zarządzania klastrem, w jaki sposób ich wdrożenie przybliży nas do wyznaczonego celu oraz co dzięki temu osiągniemy?

Zarządzanie klastrem ma znaczny wpływ na ogólny wynik inicjatywy klastrowej. Wśród czynników niepowodzenia inicjatyw wskazuje się bowiem m.in. brak finansowania, słabe struktury, brak odpowiednich kompetencji, brak biur.

Wszystkie wyżej zidentyfikowane niepowodzenia, choć nie są jedynymi w tym obszarze, dotyczą kolejnego z obszarów ów zarządzania klasterem, tj. „zasobów”, dlatego też postanowiliśmy przyjrzeć się mu bliżej.

„Zasoby” dzielimy na trzy podobszary, w ramach których wyróżniamy łącznie 7 ów.

Lista standardów obszaru "zasoby"

1 Lista ów obszaru "zasoby"

Podobnie jak w przypadku obszaru „”, każdy ze ów ma ogromne znaczenie dla rozwoju klastra i jego członków. Jak wszystkie pozostałe standardy, tak i te z obszaru „zasoby” niosą za sobą szanse, ale również wyzwania, ryzyka i trudności. Postaramy się przedstawić praktyczne sposoby radzenia sobie z nimi przy pomocy dobrych praktyk z kraju i z zagranicy.

2.1.1. Stabilność finansowa

Aby spełnić koordynator powinien posiadać zabezpieczenie finansowe działań związanych z bieżącą działalnością klastra na okres co najmniej 1 roku naprzód. Wskaźnik jest obligatoryjny dla fazy rozwoju i dojrzałości, natomiast opcjonalny dla fazy embrionalnej.

Należy pamiętać, że brak stabilności finansowej klastra to duże prawdopodobieństwo niepowodzenia inicjatywy.

Zabezpieczenie finansowe jest zatem szansą na rozwój klastra, ale i często, szczególnie we wczesnych fazach rozwoju klastra, szansą na jego przetrwanie. Dlatego już na samym początku powstania inicjatywy warto założyć jej funkcjonowanie w oparciu o wybrany biznesowy. Do największych wyzwań związanych z wdrożeniem omawianego standardu z pewnością należą więc: wybór odpowiedniego modelu biznesowego oraz sposób planowania budżetu zapewniający stabilność finansową (przychody, ).

Przykładowymi trwałymi źródłami finansowania mogą być: dochód (lub jego część) osiągany z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej klastra, zewnętrzne źródła pozyskane na rzecz klastra, w postaci darowizn lub dotacji lub składki członkowskie.

Pytanie jednak czy składki te, a raczej ich wysokość, pozwolą na podstawowe funkcjonowanie klastra? Przy odpowiednio rozplanowanych kosztach – tak.

Dlatego rekomendujemy w pierwszej kolejności zaplanowanie kosztów na najbliższe 12 miesięcy, a w następnej kolejności dopasować do nich wysokości składek członkowskich. Ważne, aby każdy członek klastra był świadomy planowanych wydatków, wiedział, że składki to inwestycja w , a nie strata pieniędzy. Również sam wybór modelu biznesowego powinien być wynikiem wspólnej pracy wszystkich członków klastra. Tylko w ten sposób można pokonać niechęć przedsiębiorców do partycypacji w kosztach utrzymania klastra.

Dobrą praktyką oraz tak zwanym „zachęcaczem” do uiszczania składek przez członków klastra jest oferowanie im bezpłatnych usług, za które koordynator, świadcząc je podmiotom zewnętrznym, pobiera wynagrodzenie.

Najczęściej świadczonymi usługami przez koordynatora w ramach składki członkowskiej są: organizowanie i prowadzenie warsztatów, różnego rodzaju szkoleń, spotkań tematycznych lub konferencji z zakresu innowacyjności i przedsiębiorczości. Członkom udostępnia się również repozytoria danych z przydatnymi informacjami, świadczy usługi promocji na targach i kongresach krajowych oraz międzynarodowych, a także udziela wsparcia przy realizacji projektów (krajowych, międzynarodowych) oraz świadczy doradztwo w zakresie zarządzania zespołem, projektem, portfelem projektów, a nawet całą organizacją.

Wysokość składki można, podobnie jak w przypadku klastra Kosice IT Valley ze Słowacji, uzależnić od rodzaju członkostwa, rodzaju i ilości usług z których członkowie chcą skorzystać, wielkości przedsiębiorstwa lub od wielkości zatrudnienia w instytucji.

Strona www Klastra Kosice IT Valley

2 www Klastra Kosice IT Valley

Dobra praktyka: Śląski NANO z siedzibą w Katowicach (woj. śląskie).

Strona internetowa Śląskiego Klastra NANO

3 internetowa Śląskiego Klastra NANO

Zgodnie z informacją podaną na stronie www, każdej firmie, która opłaci składkę członkowską zapewnia się:

  • możliwość prezentacji na spotkaniach branżowych,
  • promocję na targach i konferencjach organizowanych przez Fundację NANONET,
  • bezpłatny udział w spotkaniach klastra,
  • newsletter z informacjami o planowanych projektach, informacjach o współpracy.

2.1.2. Transparentność operacji finansowych

Aby spełnić koordynator zobowiązany jest przygotować budżet klastra zwierający planowane przychody i wydatki (na początku roku obrachunkowego) oraz sprawozdanie z jego wykonania (po zakończeniu roku obrachunkowego). Wskaźniki są obligatoryjne dla każdej fazy rozwoju klastra.

Planowane wydatki i przychody, a także wyniki zaplanowanych działań powinny zostać przedstawione wszystkim zainteresowanym członkom klastra. W ten sposób koordynator buduje zaufanie pozostałych członków.

Rekomendujemy angażowanie wszystkich członków klastra w tworzenie planu budżetu, gdyż wspólna praca wzmaga odpowiedzialność za jej wyniki. Dodatkową wartością jest okazja do poznania możliwości zaangażowania finansowego poszczególnych członków klastra w dodatkowe działania.

Pytanie czy wystarczy raz do roku informować członków o rozliczeniu budżetu? Rekomendujemy, aby robić to częściej – częstsze sprawozdania, np. kwartalne, pozwolą na szybsze reagowanie w sytuacji zaobserwowania znaczących odstępstw od planów.

Jeśli chcemy zaplanować budżet nie mając strategii i planu działań na najbliższy rok (bo oczywiście zdarza się i tak, że klastry owej strategii i planu nie posiadają) planowanie należy rozpocząć od stworzenia takich dokumentów. Wartością dodaną będzie spełnianie przez Państwa jednego z podstawowych (i najważniejszych!) ów innego obszaru: „” – 1.2.1. posiada strategię rozwoju oraz plan działania.

Warto również zastanowić się nad założeniem przez koordynatora kilku kont lub subkonta, odrębnie do składek i innych wpływów wynikających z modelu biznesowego lub dodatkowych przychodów klastra.

Dobra praktyka: CHEM-STER z siedzibą w Kędzierzynie-Koźlu (woj. opolskie).

Zaproszenie na Zwyczajne Zgromadzenia Członków Klastra CHEM-STER

4 Zaproszenie na Zwyczajne Zgromadzenia Członków Klastra CHEM-STER

Podczas corocznego Zwyczajnego Zgromadzenia Członków, koordynator przedstawia projekt budżetu na kolejny rok obrotowy, który podlega zatwierdzeniu przez członków klastra (zgodnie z zapisami statutowymi).

Rekomendujemy aby informacje na temat obowiązku przygotowywania budżetu klastra oraz sprawozdania z jego wykonania zostały umieszczone w statucie oraz dodatkowo w dokumencie określającym rolę, zakres obowiązków i uprawnień koordynatora. Dzięki temu nie będzie wątpliwości kto tak naprawdę jest odpowiedzialny za stworzenie budżetu, a co ważniejsze – za rozliczenie się z efektów pracy klastra w odniesieniu do poniesionych wydatków.

2.2.1.Dostępność przestrzeni biurowej

Aby spełnić koordynator powinien posiadać stały dostęp do przestrzeni biurowej. Kwestia dostępu powinna być uregulowana odpowiednim dokumentem na okres min. kolejnych 12 miesięcy. Przestrzeń powinna być zlokalizowana w regionie geograficznego skupienia członków klastra oraz adekwatna do potrzeb danego koordynatora (pod względem powierzchni, liczby pomieszczeń i ich wyposażenia), podejmowanych przez niego działań oraz potrzeb członków klastra. Spełnienie standardu jest obligatoryjne dla fazy rozwoju oraz dojrzałości.

Stały dostęp do przestrzeni biurowej, to przede wszystkim komfort pracy dla koordynatora, „neutralne” miejsce spotkań oraz prestiż świadczący o stabilności klastra.

Jakie wyzwania wiążą się ze wdrożeniem standardu? Oczywiście należy zapewnić finansowanie utrzymania biura, dobrać odpowiednią wielkość powierzchni, wyposażenie oraz odpowiedzieć sobie na podstawowe pytanie czy wybieramy biuro „niezależne” czy może chcemy skorzystać z zasobów dostępnych przez członków klastra. Niestety korzystanie z gościnności jednego z członków klastra niesie za sobą pokusę faworyzowania go w realizacji działań klastra.

Dlatego rekomendujemy, aby korzystać z lokali instytucji która jest w klastrze neutralna, np. instytucja badawcza, najlepiej publiczna. Może również namówić do pełnienia funkcji koordynatora klastra Instytucję Otoczenia Biznesu z doświadczeniem, historią i zapleczem biurowym. Natomiast odpowiednie finansowanie należy zapewnić już na etapie planowania działań klastra.

Dobra praktyka: Interizon – Pomorski ICT z siedzibą w Gdańsku (woj. Pomorskie).

Wykaz aktualnych działań prowadzonych przez Pomorski Klaster ICT

5 Wykaz aktualnych działań prowadzonych przez Pomorski ICT

Ponadto, w wyniku współpracy klastra z przedstawicielami Gdańskiego Parku Naukowo-Technologicznego na terenie Parku powstał Inkubator Interizon – Pomorskiego Klastra ICT. Z oferty Inkubatora mogą skorzystać wyłącznie członkowie klastra.

Dobra praktyka: Krakowski Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie (woj. Małopolskie).

Oferta powierzchni biurowych Krakowskiego Parku Technologicznego Sp. z o.o.

6 powierzchni biurowych Krakowskiego Parku Technologicznego Sp. z o.o.

Krakowski Sp. z o.o. oferuje korzystną ofertę wynajmu powierzchni biurowych dla firm z branży ICT, dla start-upów działających na rynku nie dłużej niż 2 lata oraz dla innowacyjnych firm z branży ICT, które mogą uzyskać dofinansowanie na powierzchnię biurową.

2.2.2. Dostępność infrastruktury laboratoryjnej/badawczej

zostanie spełniony jeśli koordynator klastra jest dysponentem infrastruktury laboratoryjnej/badawczej, do której dostęp mają członkowie klastra na transparentnych i równych zasadach. Alternatywnie: członkowie klastra są dysponentami infrastruktury laboratoryjno-badawczej, którą udostępniają na równych zasadach pozostałym członkom klastra. W sytuacji całkowitego braku dostępu do własnej infrastruktury, wskaźnik zostanie uznany za osiągnięty jeśli koordynator zawarł długoterminowe umowy współpracy z podmiotami zewnętrznymi w stosunku do klastra na udostępnienie członkom klastra infrastruktury laboratoryjno-badawczej. Wskaźnik jest opcjonalny dla każdej fazy rozwoju klastra.

Aby spełnić należy w pierwszej kolejności zdiagnozować zapotrzebowanie członków klastra na infrastrukturę badawczą. Ważne, aby właściwie dobrać jednostkę naukowo-badawczą, spełniającą oczekiwania członków i posiadającą odpowiedni potencjał badawczy.

Rekomendujemy, aby we współpracy koordynatora i właściciela udostępnianej infrastruktury, opracowane zostały zasady korzystania członków klastra z zaplecza naukowo-badawczego gwarantujące równy dostęp do zasobów wszystkich członków klastra. Zasady takie muszą być oczywiście łatwo dostępne dla członków.

Niestety istnieją również ryzyka związane z tym standardem. Jakie? Zła diagnoza zapotrzebowania na infrastrukturę badawczą, wysokie korzystania z zaplecza naukowo-badawczego, przeinwestowanie lub stworzenie zaplecza „na wyrost". W przypadku zasobów własnych brak projektów badawczych pozostawia infrastrukturę niewykorzystaną.

Dobra praktyka: Digital z siedzibą w Warszawie (woj. mazowieckie).

W ramach projektu „Rozwój EduKlastra – Nowe Media w Edukacji poprzez utworzenie Centrum Nowych Technologii” wybudowano Centrum Nowych Technologii i uruchomiono platformy dystrybucji treści cyfrowych. W ramach projektu zrealizowany został komponent badawczy tj.: przygotowane zostały metodyki produkcji, ochrony i dystrybucji cyfrowych produktów opartych na wiedzy. Dzięki realizacji projektu członkowie klastra nabyli kompetencje oraz uzyskali dostęp do zbiorów wiedzy.

Projekt skierowany był do członków Digital (EduKlaster), a jego zawiera:

  • bezpłatny dostęp do platformy produkcji i dystrybucji treści cyfrowych dla członków DKC,
  • możliwość korzystania członków DKC z infrastruktury wybudowanego kompleksu Centrum Nowych Technologii – Village II: studia nagrań i video, studia nagrań i obróbki dźwięku, laboratorium multimedialnego i IT, centrum projektowania i badań użyteczności oraz multimedialnych sal szkoleniowych,
  • przygotowanie członków DKC do wykorzystania utworzonej infrastruktury poprzez szkolenia dla ów,
  • świadczenie dla członków DKC usług w zakresie digitalizacji wiedzy i treści szkoleniowych, przygotowywania szkoleń zdalnych i materiałów edukacyjnych,
  • udostępnianie przez członków DKC za pomocą infrastruktury klastra wytworzonych usług, narzędzi i rozwiązań odbiorcom końcowym (klientom).

Powstała infrastruktura jest własnością klastra i mogą z niej korzystać wszyscy członkowie na równych zasadach.

2.3.1. Dostępność zasobów ludzkich

zostanie spełniony jeżeli koordynator dysponuje zasobami ludzkimi niezbędnymi do realizacji bieżących zadań administracyjnych w klastrze oraz podejmowania działań wynikających z przyjętej strategii klastra i planu działania. Wskaźnik jest obligatoryjny dla każdej fazy rozwoju klastra.

Już na etapie tworzenia strategii i planu działania warto pokusić się o identyfikację kompetencji potrzebnych do realizacji określonych działań. Taka informacja pozwoli nam określić czy musimy skorzystać z zasobów zewnętrznych czy może posiadamy je wewnątrz organizacji i moglibyśmy z nich skorzystać. Druga opcja jest szansą na oszczędności w budżecie, które można przekierować na inne działania.

Dobra praktyka: MedCluster z siedzibą w Tarnowie (woj. małopolskie).

Strona www Klastra MedCluster

7 www Klastra MedCluster

zrzesza podmioty z całej Polski. Czynnie uczestniczy w pozyskiwaniu środków unijnych oraz angażuje się w pomoc przy poszukiwaniach nowych ów przez członków klastra.

W zakresie poszukiwania kadry zachęcamy do podejmowanie działań wśród studentów, czy uczniów szkół profilowych, techników. Częstym problemem są niedopasowane oferty kształcenia młodych ludzi do potrzeb regionalnego rynku pracy. Dlatego warto już na tym etapie podjąć współpracę z władzami regionalnymi, której efektem będzie uruchomienie w regionie kierunków kształcenia dostosowanych do zakresu przedmiotowego działań członków klastra. Klastry mogą również podejmować działania samodzielnie organizując warsztaty dla studentów i swoisty branding.

Dobra praktyka: Bydgoski Przemysłowy z siedzibą w Bydgoszczy (woj. kujawsko-pomorskie).

Dzięki staraniom klastra udało się uruchomić w Bydgoszczy tak zwaną „klasę zamawianą” na poziomie szkoły zawodowej i technikum dedykowaną branży narzędziowo-przetwórczej. Uczniowie klasy otrzymują stypendium, które wypłacane jest przez Urząd Miasta Bydgoszczy (a docelowo opłacane będzie przez członków klastra) oraz mają możliwość odbycia praktyk w firmach należących do klastra.

2.3.2. Aktualne bazy zasobów i kompetencji w klastrze

zostanie osiągnięty jeżeli koordynator dysponuje aktualną bazą kompetencji w klastrze oraz aktualną listą zasobów pozostających w dyspozycji członków klastra, którą im udostępnia. Alternatywnie – istnieje wewnętrzna elektroniczna platforma wymiany wiedzy i informacji, do której dostęp mają wszyscy członkowie klastra. Wskaźnik jest obligatoryjny dla fazy rozwoju oraz dojrzałości klastra.

Jak już wskazaliśmy wyżej, wykorzystanie wewnętrznych zasobów jest szansą na oszczędności w klastrze, które możemy przekierować na inne działania. Ponadto, dokonanie analizy wewnątrz klastra oraz stworzenie odpowiedniej bazy kompetencji oraz dostępnych zasobów pozwala zaoszczędzić również czas, w sytuacji wystąpienia nagłej potrzeby na daną usługę/produkt. Pamiętajmy, że im dokładniejsza baza zasobów tym bardziej efektywne będzie ich wykorzystanie (kompetencje, infrastruktura, sprzęt, usługi etc.).

Jak zmobilizować członków do stworzenia bazy zasobów? Przede wszystkim należy przedstawić im korzyści płynące z korzystania z bazy. Dostęp do zasobów podmiotu trzeciego to bardzo często szansa rozwoju, pojawiające się nowe możliwości.

Niestety bardzo często spotykamy się z krytyką proponując wprowadzenie wewnątrz klastra takiego rozwiązania. Na co dzień przedsiębiorstwa tworzące stanowią dla siebie konkurencję, a w związku z tym członkowie klastra obawiają się zjawiska „podbierania” wewnętrznych zasobów, co tyczy się w szczególności zasobów kompetencyjnych.

Zachęcamy jednak do stworzenia takiej bazy, jednak na jasnych, z góry określonych dla każdego zasadach. Rekomendujemy ponadto stworzenie dokumentu określającego te zasady, tj. określające sposób udostępniania i korzystania z udostępnionych zasobów. Baza powinna być dostępna dla każdego członka klastra na równych prawach.

Dobra praktyka: Klater Nutribiomed z siedzibą we Wrocławiu (woj. dolnośląskie).

Dostęp do bazy zasobów i kompetencji klastra Nutribiomed

8 Dostęp do bazy zasobów i kompetencji klastra Nutribiomed

dysponuje dostępną dla każdego członka klastra (po zalogowaniu) elektroniczną platformą wymiany wiedzy i doświadczenia.

Jak już wspominaliśmy istnieje oczywiście pewne zagrożenie związane z udostępnianiem bazy zasobów pozostałym członkom klastra. Wewnątrz inicjatywy klastrowej mogą się bowiem pojawić tak zwani „pasażerowie na gapę” – podmioty o nieuczciwych zamiarach względem pozostałych członków klastra, których jedynym celem jest pozyskanie poufnych informacji (podbieranie personelu, wykradanie technologii) i wykorzystanie ich na rynku w walce konkurencyjnej.

Nigdy nie unikniemy takiej sytuacji, jednak ryzyko jej wystąpienia możemy zminimalizować umieszczając odpowiednie zapisy np. w deklaracji przyjęcia nowego członka do inicjatywy klastrowej, w kodeksie etycznym (o ile taki posiadamy), regulaminie czy nawet statucie, co też szczerze rekomendujemy.

Jako dobrą praktykę przedstawiamy fragment kodeksu etycznego członków Klastra Zrównoważona Infrastruktura:

Członkowie Klastra ZI nie ujawniają i nie wykorzystują informacji pozyskanych w związku z uczestnictwem w Klastrze ZI w sposób szkodzący komukolwiek. W przypadku spotkań członkowskich Klastra ZI, które mają na celu realizację wspólnych działań lub projektów uczestnicy spotkań mogą zastrzec pełną poufność informacji ujawnianych podczas spotkań, co powinno mieć formę pisemną i odbywać się za wiedzą Rady Klastra, która opracowuje treść stosownych oświadczeń i zachowuje je w dokumentacji Klastra ZI.

2.3.3. Podnoszenie umiejętności i kompetencji w zakresie zarządzania klastrem

Osiągnięcie standardu warunkowane jest łącznym spełnieniem dwóch wskaźników:

  • koordynator identyfikuje potrzeby szkoleniowe swojego personelu oraz na bieżąco analizuje możliwości podnoszenia jego kwalifikacji w oparciu o dostępne oferty szkoleń, warsztaty, wizyt studyjnych itp.,
  • pracownicy koordynatora aktywnie uczestniczą w wydarzeniach podnoszących umiejętności i kompetencje, których częstotliwość i forma są adekwatne do stopnia rozwoju klastra, podejmowanych działań, zmian zachodzących w jego strukturze i otoczeniu zewnętrznym, jak również do potrzeb jego członków.

Wskaźnik jest obligatoryjny dla każdej fazy rozwoju klastra.

Podnoszenie wiedzy i umiejętności zasobów ludzkich zarządzających klastrem i jego członków pozwala na poprawę konkurencyjności firm będących jego członkami. Jednym słowem podniesienie wiedzy jest równoznaczne z podniesieniem jakości zarządzania klastrem. Dodatkowo stoimy na stanowisku, że nowa wzmaga kreatywność a kreatywność pobudza innowacyjność.

Na początek warto odpowiedzieć sobie na pytanie jakich dziedzin ma dotyczyć podnoszenie umiejętności (ogólnych, specjalistycznych)? Należy zatem w pierwszej kolejności zdiagnozować potrzeby członków klastra, a następnie podjąć decyzję jakimi zasobami (zewnętrznymi czy wewnętrznymi) te potrzeby zaspokoimy.

Głównymi trudnościami w spełnieniu standardu są: brak źródeł finansowania, brak odpowiedniej oferty szkoleniowej dostosowanej do potrzeb członków klastra oraz nieumiejętność wykorzystania zdobytej wiedzy w praktyce.

W przypadku dostępności zasobów finansowych lub ograniczonego dostępu do tych zasobów oraz braku odpowiedniej oferty szkoleniowej warto zorganizować wizytę studyjną u zagranicznego partnera (lub potencjalnego partnera). Na takim wyjeździe można również „podpatrzeć” jak działają inne klastry. Tak jak to robi Innowacyjna Medycyna.

Dobra praktyka: Innowacyjna Medycyna z siedzibą we Wrocławiu (woj. śląskie).

Informacja na stronie www Klasyta Innowacyjna Medycyna wizycie studyjnej przedstawicieli klastra

9 Informacja na stronie www Klasyta Innowacyjna Medycyna wizycie studyjnej przedstawicieli klastra

Na stronie klastra często pojawiają się oferty szkoleń, warsztatów oraz konferencji dedykowanych członkom klastra. organizuje również wizyty studyjne u zagranicznych partnerów.

Rekomendujemy udział w szkoleniach oraz organizowanie spotkań i warsztatów, w których uczestnictwo przyczyni się do spełnienia kolejnych ów zarządzania klastrem.

Przykładowa tematyka:

  • Pozyskiwanie funduszy unijnych
  • Zarządzanie projektami
  • Teoria Ograniczeń w zarządzaniu (TOC)
  • Planowanie działań projektowych
  • Skuteczne rozmowy w biznesie
  • Marketing i PR
  • Obsługa klienta
  • Ustawa Prawo zamówień publicznych
  • Szkolenia tematyczne z zakresu działalności klastra

Oczywiście to tylko nasze propozycje. szkoleń dostępnych na rynku jest bardzo szeroka.

Rekomendujemy również skorzystanie z bazy dostępnych zasobów kompetencyjnych w klastrze. Być może nasze wewnętrzne zasoby posiadają kompetencje niezbędne do przeprowadzenia szkolenia/szkoleń na które jest zapotrzebowanie. Być może zasoby te mogą nam zostać udostępnione za darmo lub niewielkim kosztem. I są w zasięgu naszej ręki.

Przykłady:

  1. Każdy urząd miasta/gmina posiada dział zamówień publicznych. takiego działu mógłby zatem poprowadzić dla wybranych członków klastra (odpowiedzialnych np. za ofertowanie) krótkie 3-4 godzinne warsztaty dotyczące wybranego zagadania z zakresu Ustawy Prawo zamówień Publicznych.
  2. Specjalista ds. pozyskiwania funduszy unijnych będący w dyspozycji jednego z członków klastra, odnoszący sukcesy na tym polu, mógłby poprowadzić warsztaty w zakresie efektywnego ubiegania się o środki UE.
  3. Osoba charakteryzująca się „lekkością biznesową” mogłaby, podczas jednego ze spotkań warsztatowych, udzielić kilku cennych wskazówek pracownikom pozostałych członków klastra odpowiedzialnych za kontakty i obsługę biznesową klientów.
  4. Certyfikowani kierownicy projektu mogliby podzielić się swoją wiedzą w zakresie metodyk zarządzania w które warto się zagłębić lub które nie są warte uwagi. Pamiętajmy, że nie zawsze coś co mają wszyscy, co jest drogie lub zalecane przez specjalistów innej dziedziny, będzie dla nas najlepsze. Dlatego zanim zaczniemy szukać gdzieś dalej, a nie jednokrotnie szukamy za daleko, zacznijmy od tego co mamy „pod nosem”. 

Drodzy Państwo, mamy nadzieję, że przedstawione w artykule szanse i korzyści wynikające z wdrożenia ów, a także zilustrowane z obszaru „zasoby”, utwierdzą Państwa w przekonaniu, że warto wdrażać standardy zarządzania klastrem.

Dziękujemy i zachęcamy do przeczytania kolejnych artykułów traktujących o pozostałych obszarach zarządzania w klastrach, wokół których zbudowane są standardy. Tych z Państwa, którzy czytają nas po raz pierwszy zapraszamy do przeczytania artykułu dotyczącego obszaru „”. Kolejny obszar - „procesy” ukaże się już wkrótce.

Bio autorów:

Bogdan Kępka - animator, ekspert ds. clusteringu, współautor wielu dokumentów organizacyjnych i strategii dla klastrów, ekspert w dziedzinie klastrów biznesowych.

Danuta Kacperek - konsultant biznesowy, doradca w zakresie zarządzania organizacją, certyfikowany kierownik projektu z wieloletnim doświadczeniem, szkoli przedsiębiorców, menedżerów i kierowników projektów.

Autor:PARP , Współpraca: Kinga Gruszecka


powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości