Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Newsy
2013/01/31 10:31:14
Wpływ BIZ na innowacyjność Polski

Jedną z możliwości pobudzania innowacyjnego rozwoju kraju jest transfer wiedzy i technologii w ramach bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ). Państwo goszczące inwestycję uzyskuje zwykle dostęp do , nowoczesnych maszyn i urządzeń, ale także innowacyjnych metod zarządzania. Korzyści te obarczone są z reguły kosztami fiskalnymi, ponieważ zabiegając o zagranicznego inwestora państwa są skłonne do przyznawania daleko idących ulg podatkowych. te należy jednak postrzegać nie w kategoriach straty, lecz inwestycji.

O skali BIZ i ich w innowacyjnym rozwoju polskiej gospodarki rozmawiamy z Markiem Łyżwą, członkiem zarządu ds. promocji gospodarczej i inwestycji zagranicznych Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych. 

Rok 2011 pod względem wartości inwestycji zagranicznych był dla Polski bardzo udany – wg danych UNCTAD napływ BIZ osiągnął wartość 14,2 mld USD i było to aż o 46,7% więcej niż w 2010 r. Jakie są główne atuty naszej gospodarki w oczach zagranicznych inwestorów?

Kryzys gospodarczy okazał się dla Polski łaskawy. Podczas gdy inne kraje europejskie przeżywały głęboką recesję, Polska notowała pozytywne wyniki ekonomiczne: wzrost gospodarczy – najwyższy w Unii Europejskiej, a w 2009 jedyny na plusie – był napędzany popytem wewnętrznym i eksportem.  Europa i świat postrzegały Polskę jako kraj stabilności gospodarczej i politycznej, a więc bezpieczne miejsce do prowadzenia biznesu. Ponadto Polska dysponuje wykształconymi i kompetentnymi kadrami i ten atut jest od dawna podkreślany jako kluczowy przez inwestorów. Zagraniczne firmy nie mają problemów ze znalezieniem wykwalifikowanych pracowników, którzy bardzo szybko adaptują się do nowych warunków i kultury pracy. Atrakcyjność inwestycyjna Polski wynika również z lokalizacji kraju w centrum Europy, dużego rynku wewnętrznego oraz zachęt inwestycyjnych: polskie i zagraniczne firmy mogą korzystać z grantów rządowych, funduszy unijnych czy zwolnień podatkowych w specjalnych strefach ekonomicznych.

Czy zmienia się struktura zagranicznych inwestycji, tzn. czy przybywa tych najbardziej cennych i pożądanych inwestycji od podstaw, czyli greenfield?

To co dzieje się w tym aspekcie w Polsce odzwierciedla trendy globalne: w bieżącym roku, w porównaniu z poprzednim, poziom inwestycji greenfield na świecie spadł o 1/3. Powodem jest kryzys gospodarczy – część firm zrezygnowała lub odłożyła w czasie realizację nowych projektów lub zdecydowała się na inwestycje typu brownfield – co pozwala znacznie szybciej uruchomić produkcję. Tak wygląda sytuacja w skali całego kraju, natomiast PAIiIZ podobnego spadku raczej nie odczuwa. Do końca sierpnia br. zamknęliśmy porównywalną liczbę projektów inwestycyjnych co w analogicznym okresie zeszłego roku, a ich wartość zbliża się powoli do wartości wszystkich inwestycji zamkniętych przez Agencję w całym 2011 r.

Jakie znaczenie w strategii budowania innowacyjności i konkurencyjności polskiej gospodarki odgrywają bezpośrednie inwestycje zagraniczne?

Przedsiębiorcy zagraniczni są ważnym źródłem zaawansowanych technologii. Polska, oferująca dobry klimat inwestycyjny i z powodzeniem przyciągająca obcy kapitał, ma duże szanse na rozwój innowacyjności właśnie dzięki zaawansowanym technologicznie inwestycjom firm zagranicznych. BIZ to dopływ , transfer wiedzy, a w efekcie wzrost konkurencyjności i innowacyjności przedsiębiorstw, a także firm z nimi kooperujących.

W jakich sektorach i branżach wpływ BIZ jest szczególnie istotny z punktu widzenia podnoszenia innowacyjności?

Wszystkie sektory stwarzają firmom możliwości wprowadzania rozwiązań innowacyjnych. Mogą to być nowoczesne i zaawansowane produkty czy usługi, ale także innowacyjny sposób zarządzania, organizacji przedsiębiorstwa lub innowacje w zakresie marketingu. Statystyki wskazują, że największe nakłady na badania i rozwój przeznaczały firmy zagraniczne działające w obszarze biotechnologii, przemysłu lotniczego, farmacji, produkcji samochodów osobowych i części samochodowych oraz komputerów i sprzętu IT.

Czy luka technologiczna polskiej gospodarki, a szczególnie przemysłu, zmniejszyła się dzięki obecności BIZ?

Działające w Polsce firmy z kapitałem zagranicznym cechuje wyższy niż krajowe poziom innowacyjności. W okresie transformacji to właśnie one głównie wpływały na wzrost produkcji towarów o wysokim stopniu zaawansowania technologicznego. Dziś różnica w tym zakresie między firmami polskimi i zagranicznymi coraz bardziej się zaciera, co jedynie może cieszyć. Oznacza to, że polscy przedsiębiorcy chcąc dogonić konkurencję przejmowali jej dobre nawyki takich jak właśnie kładzenie większego nacisku na innowacyjność firmy.

Czy firmy z kapitałem zagranicznym wyróżniają się czymś szczególnym na tle firm bez takiego kapitału? Są bardziej efektywne i produktywne, konkurencyjne, innowacyjne?

Firmy z kapitałem zagranicznym cechuje wysoka, lepsza niż w rodzimych przedsiębiorstwach, wydajność pracy. Ta przewaga, która jeszcze do niedawna była znaczna, w ostatnich latach jednak się zmniejsza – polski biznes goni w tym zakresie swoją zagraniczną konkurencję.

Inwestorzy zagraniczni w znacznie większy sposób niż krajowi wpływają na eksport. Co prawda w czasach kryzysu część z nich skoncentrowała się w dużej mierze na polskim rynku wewnętrznym, atrakcyjnym z uwagi na niesłabnący popyt, jednak nadal większość eksportu z polski to towary wyprodukowane przez firmy zagraniczne.

Kapitał zagraniczny to często nowe technologie i innowacyjne rozwiązania, jednak – jak wspomniałem – różnica w tym zakresie między zagranicznymi a polskimi firmami maleje.

Warunkiem koniecznym do wykorzystania BIZ jako źródła innowacji jest odpowiednie przygotowanie przedsiębiorstw w kraju goszczącym do transferu technologii, np., w postaci kapitału intelektualnego, standardów zarządzania. Czy polskie firmy mają takie zdolności absorpcyjne?

Zdecydowanie tak. Kapitał intelektualny jest największym atutem naszego kraju. To między innymi z tego względu Polska staje się zapleczem outsourcingu procesów biznesowych Europy – zagraniczne firmy chętnie rozwijają u nas swoje centra usług nowoczesnych, przy czym profil ich działalności obejmuje nie tylko najprostsze procesy takie jak obsługę klienta, ale coraz częściej zaawansowaną księgowość czy złożone usługi finansowe. Polscy pracownicy przeszli tez ogromną przemianę w zakresie podejścia do pracy. Jednym słowem - w Polsce istnieją idealne warunki dla inwestorów zagranicznych do rozwijania działalności, a polskie firmy są gotowe na przyjęcie i sprawne wykorzystanie najnowszych technologii.

BIZ – definicja pojęcia

BIZ jest szczególnego rodzaju inwestycją, która polega na zaangażowaniu kapitału rezydenta jednej gospodarki w przedsiębiorstwo-rezydenta innej gospodarki w celu osiągnięcia korzyści. Inwestycja taka cechuje się długim okresem realizacji, a inwestor zyskuje kontrolę i trwały wpływ na zarządzanie przejmowanym podmiotem. Inwestycja może polegać na wykupieniu udziałów, akcji lub innych papierów wartościowych, które umożliwiają przejęcie kontroli nad przedsiębiorstwem w kraju goszczącym. Może również wiązać się z budową nowego zakładu od podstaw i z punktu wiedzenia podnoszenia konkurencyjności i innowacyjności gospodarki kraju goszczącego jest to rozwiązanie najlepsze. Tego rodzaju inwestycje określa się mianem greenfield investment. Innego rodzaju inwestycją zagraniczną, która również może być istotnym stymulatorem innowacyjności i rozwoju, jest inwestycja typu brownfield. Nie mamy tutaj do czynienia z budową zakładu od podstaw, lecz przejęciem już istniejącego przedsiębiorstwa i jego głęboką restrukturyzacją (odmianą tej inwestycji jest spółka  z lokalnym partnerem). Bezpośrednich inwestycji zagranicznych nie należy mylić z inwestycjami portfelowymi, które są jedynie transferem kapitału finansowego obliczonym na dywersyfikację portfela inwestycyjnego międzynarodowych funduszy inwestycyjnych lub uzyskanie przez nich większych zysków. Istotą BIZ jest natomiast przeniesienie czynników wytwórczych z kraju pochodzenia inwestora do kraju go goszczącego w celu ich lepszego, bardziej efektywnego wykorzystania. W praktyce oznacza to więc, że transferowi kapitału towarzyszy transfer wiedzy, technologii, standardów zarządzania, instrumentów marketingu, itd.

Autor:Waldemar Wierżyński 


powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości