Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Newsy
2015/08/17 11:09:53
Jednolity rynek cyfrowy – zamierzenia, szanse i zagrożenia - cz.2

Digital Market

16 inicjatyw Komisji Europejskiej

W ramach ww. 3 filarów w strategii określono 16 najważniejszych działań Komisji Europejskiej, które dostosują jednolity rynek do epoki cyfrowej.

Filar I Zapewnienie konsumentom i przedsiębiorstwom łatwiejszego dostępu do towarów i usług cyfrowych w całej Europie

1. Przepisy ułatwiające transgraniczny elektroniczny

Działanie to obejmuje zharmonizowane przepisy UE dotyczące umów i ochrony konsumentów podczas zakupów online (towary, treści cyfrowe, aplikacje). Konsumenci skorzystają z szerszego zakresu praw i ofert, podczas gdy prowadzenie sprzedaży w innych krajach europejskich stanie się prostsze dla przedsiębiorców. Takie rozwiązanie zwiększy zaufanie do dokonywania zakupów i prowadzenia sprzedaży poza granicami kraju.

2. Egzekwowanie przepisów konsumenckich

Zakłada się szybsze i bardziej spójneegzekwowanie przepisów dotyczących konsumentów. W tym celu dokonany ma zostać przegląd rozporządzenia w sprawie współpracy w zakresie ochrony konsumenta.

3.Skuteczniejsze i tańsze dostarczanie przesyłek

W tym obszarze wskazywane są niekorzystne wyniki badania Eurobarometru dotyczące handlu elektronicznego. Jedna z konkluzji związana jest z tym, iż obecnie dla 62% spółek prowadzących sprzedaż online, znaczną barierę stanowią zbyt wysokie dostarczania przesyłek.

4.Zakończenie nieuzasadnionego blokowania geograficznego

Wskazany obszar stanowi przeciwdziałanie dyskryminującej praktyce, w ramach której sprzedawcy online odmawiają konsumentom dostępu do strony internetowej w związku z ich lokalizacją, przekierowują ich do lokalnego sklepu z innymi cenami lub sprzedają dobra tylko w części krajów UE. Konsumenci mają więc nierzadko do czynienia z różną polityką cenową względem poszczególnych państw Oznacza to, że osoby korzystające z usługi w danym państwie członkowskim mogą zapłacić więcej za korzystanie z identycznej usługi w tym samym miejscu. Przykładowo hiszpańska świadcząca usługę online (np. obejrzenie filmu) zaoferuje inną cenę dla użytkownika z Francji a inną dla użytkownika ze Szwecji. Możliwy jest ponadto taki wariant, że dodatkowo użytkownik z Niemiec nie będzie mógł skorzystać z tej usługi (np. ze względu na ograniczone terytorialnie prawa autorskie).

5. wpływająca na europejskie rynki e-handlu

Zadanie to dotyczy zidentyfikowania ewentualnych zagadnień z zakresu konkurencji wpływających na europejskie rynki handlu elektronicznego. W tym celu Komisja rozpoczęłabadanie z zakresu ochrony konkurencyjności w sektorze handlu elektronicznego w Unii Europejskiej. Ma ono posłużyć zebraniu informacji rynkowych w celu lepszego zrozumienia charakteru, częstości występowania i skutków tych i podobnych przeszkód stwarzanych przez przedsiębiorstwa, jak również w dokonaniu ich oceny w świetle unijnych zasad ochrony konkurencji.

6.Unowocześnienie europejskiego prawa autorskiego

Modernizacja prawa autorskie ma zapewnić właściwą równowagę interesów między twórcami i użytkownikami oraz lepiej odzwierciedlać rzeczywistość kreowaną przez nowe technologie. Ma ona poprawić dostęp obywateli do dóbr kultury w Internecie, jednocześnie tworząc nowe szanse dla twórców i sektora treści cyfrowych. Istotne jest zapewnienie użytkowników, którzy nabywają np. filmy czy utwory muzyczne, aby mogli korzystać z nich także w czasie podróży po Europie. Osiągnięcie tych założeń będzie wymagało ograniczenie różnic między krajowymi systemami prawa autorskiego i umożliwienie szerszego dostępu online do utworów w całej Unii Europejskiej. Komisja Europejska zamierza również zbadać rolę pośredników online w związku z utworami chronionymi prawami autorskimi. Ma to zintensyfikować egzekwowanie przepisów i ściganie naruszeń praw własności intelektualnej na dużą skalę.

7.Przegląddyrektywy dotyczącej transmisji satelitarnej i kablowej

Działanie to ma posłużyć ocenie, czy zakres dyrektywy powinien zostać rozszerzony o transmisje nadawców online oraz by zbadać, jak poprawić transgraniczny dostęp do usług nadawców w Europie.

8. Uproszczenie zasadVAT:

Propozycje z tego obszaru obejmą ograniczenie obciążenia administracyjnego przedsiębiorstw z tytułu różnych reżimów VAT. Istotne jest, aby podmioty sprzedające towary fizyczne za granicę mogły również skorzystać z jednej rejestracji elektronicznej i płatności. Jednocześnie jednolity próg VAT pomoże mniejszym przedsiębiorstwom prowadzącym sprzedaż internetową. Według wyliczeń Komisji, wprowadzenie ułatwień pozwoli firmie prowadzącej sprzedaż transgraniczną w UE oszczędzić przynajmniej 5000 euro rocznie.

 

Filar II Stworzenie odpowiednich warunków i jednolitych zasad prowadzenia działalności dla sieci cyfrowych i usług innowacyjnych, aby mogły się lepiej rozwijać

9. Reformaprzepisów dotyczących telekomunikacji

Wszystkie cyfrowe usługi, aplikacje i treści są zależne od dostępności szybkiej, bezpiecznej infrastruktury, która wymaga silnej, konkurencyjnej i dynamicznej branży telekomunikacyjnej. Zakładana reforma unijnych przepisów dotyczących telekomunikacji ma objąć bardziej skuteczną koordynację częstotliwości oraz wspólne unijne kryteria przydziału częstotliwości na szczeblu krajowym, stworzenie zachęt inwestycyjnych w zakresie szybkich sieci szerokopasmowych, zapewnienie równych warunków dla wszystkich podmiotów rynkowych, a także stworzenie skutecznych ram instytucjonalnych.

10. Przegląd ram dla usług

W tym zakresie Komisja dokona przeglądu ram dla usług, tak aby uwzględniały one realia XXI wieku, biorąc pod uwagę rolę różnych podmiotów rynkowych w promowaniu utworów europejskich (nadawców telewizyjnych, dostawców usług audiowizualnych na żądanie, itp.). Komisja zajmie się również dostosowaniem istniejących przepisów (dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych) do nowych modeli biznesowych w zakresie dystrybucji treści cyfrowych.

11. Analiza roli platform internetowych

Działanie to ma polegać na przeprowadzeniu całościowej analizy roli platform internetowych (wyszukiwarek, mediów społecznościowych, sklepów z aplikacjami internetowymi, porównywarek cen itp.) na rynku. Obejmie ona takie zagadnienia jak brak przejrzystości wyników wyszukiwania i praktyk cenowych, sposób wykorzystywania zdobytych informacji, stosunki między platformami a dostawcami i promowanie ich własnych usług na niekorzyść konkurentów – w takim stopniu, w jakim nie są one jeszcze uwzględnione w prawie konkurencji. Zajmie się również rozwiązaniem problemu nielegalnych treści w Internecie.

12. Zaufanie i bezpieczeństwo usług cyfrowych

Celem tego działania jest wzmocnienie zaufanie i bezpieczeństwa w dziedzinie usług cyfrowych, w szczególności w zakresie przetwarzania danych osobowych. Aż 72% europejskich internautów ma bowiem obawy o wykorzystywanie tych danych. W oparciu o nowe unijne przepisy dotyczące ochrony danych, które mają zostać przyjęte do końca 2015 r., Komisja dokona przeglądu dyrektywy o prywatności i łączności elektronicznej.

13. Bezpieczeństwo w cyberprzestrzeni

W tym zakresie Komisja zaproponuje partnerstwo z przemysłem dotyczące bezpieczeństwa w cyberprzestrzeniw dziedzinie technologii i rozwiązań w kwestii bezpieczeństwa sieci internetowych.

 

Filar III Zmaksymalizowanie potencjału wzrostu gospodarki związanego z gospodarką cyfrową

14. Swobodny przepływ danych

Propozycja z tego obszaru obejmuje europejską inicjatywę dotyczącą swobodnego przepływu danych, w celu promowania swobodnego obiegu danych w Unii Europejskiej. Niekiedy świadczenie nowych usług jest utrudnione przez ograniczenia związane z miejscem przechowywania lub z dostępem do danych. Są to ograniczenia, które często nie mają nic wspólnego z ochroną danych osobowych. Big Data jest katalizatorem rozwoju, innowacyjności oraz digitalizacji, ale jednocześnie stanowi niesie dodatkowe wyzwania związane z własnością, ochroną danych i odpowiednich standardów. Opisywana nowa inicjatywa ma na celu wyeliminowanie tych ograniczeń, a tym samym zachęcenie do innowacyjnych działań. Komisja rozpocznie europejskąinicjatywę dotyczącą chmur obliczeniowych obejmującą certyfikację usług w chmurze, zmiany dostawców usług w chmurze i „chmurę badawczą".

15. Priorytety dla standardów i interoperacyjności

W tym obszarze chodzi o określenie priorytetów dla standardów i interoperacyjności w dziedzinach istotnych dla jednolitego rynku cyfrowego, takich jak e-zdrowie, planowanie transportu lub energetyka. Wskazuje się także na konieczność stworzenia europejskich standardów w takich obszarach jak rzeczy ( of Things), cyberbezpieczeństwo, Big Data i Cloud Computing.

16. Cyfrowe społeczeństwo

W cyfrowym społeczeństwie obywatele powinni być wyposażeni we właściwe umiejętności, tak by mogli wykorzystać możliwości związane z Internetem i zwiększyć swoje szanse na znalezienie pracy. Przewiduje się, że nowy plan działania w zakresie administracji elektronicznej połączy rejestry przedsiębiorstw w całej Europie, zapewni współpracę różnych systemów krajowych oraz obowiązek jednorazowego przekazania swoich danych przez obywateli i przedsiębiorstwa organom administracji publicznej. Oznacza to, że organy administracji publicznej nie będą już składać powielających się wniosków o te same dane, skoro mogą one wykorzystać dane, które są już do ich dyspozycji. Ta inicjatywa obniży obciążenie administracyjne i potencjalnie przyczyni się do zaoszczędzenia około 5 mld euro rocznie do 2017 r. Ponadto, przyspieszone zostanie uruchomienie elektronicznych zamówień publicznych oraz interoperacyjności e-podpisów.

W zakresie opisanych 16 obszarów, Komisja Europejska przeprowadzi konsultacje publiczne. Obecnie (stan na początek sierpnia 2015 r.) trwają konsultacje w zakresie przepisów dotyczących umów internetowej sprzedaży treści cyfrowych i dóbr materialnych (planowane zakończenie to 3 września 2015 r.), a także dotyczące funkcjonowania europejskiego rynku mediów audiowizualnych (planowane zakończenie to 30 września 2015 r.).

Utworzenie jednolitego rynku cyfrowego – szanse i wyzwania

Współczesne gospodarki i społeczeństwa stają się coraz bardziej cyfrowe, dlatego ich przyszły dobrobyt i jakość życia będzie uzależniony od sposobu, w jaki sprostają tej zmianie. Z tych względów cyfryzację postrzega się obecnie jako doskonałe źródło wzrostu gospodarczego. Często jest oceniana jako „klucz do rozwoju” czy „nowy napęd ekonomiczny” Europy, mogący nadać nową dynamikę gospodarkom, które nadal walczą ze skutkami kryzysu z lat 2008-2009. Sukces JRC zapewni swobodę działania w Internecie przez obywateli i przedsiębiorstwa, korzystanie z ogromnego wewnętrznego rynku europejskiego, a także wsparcie sektora nowoczesnych technologii. Pozwoli to na skuteczne konkurowanie przez Unię Europejską z innymi uczestnikami technologicznego wyścigu, tj. USA i wysokorozwiniętymi państwami Wschodniej Azji (obecnie żaden z dwudziestu największych producentów nowoczesnych technologii nie pochodzi z Europy). Przełoży się także na zwiększenie dynamiki rozwoju gospodarczego, wzrost konsumpcji, nowe miejsca pracy, rozwój innowacyjności i ujednolicenie prawa. Osiągnięcie tych pozytywnych skutkówpowinno zachęcić społeczeństwa państw UE do dalszej integracji na płaszczyźnie gospodarczej, społecznej i politycznej.

W dobie Internetu lokalne firmy mogą korzystać z możliwości, jakie jeszcze 15 lat temu były zarezerwowane wyłącznie dla największych, globalnych graczy. Przedsiębiorcy posiadają dziś bowiem znaczne możliwości rozwoju, a także wchodzenia ze swoją ofertą na zagraniczne, często bardzo lukratywne rynki. Technologie ICT zmniejszają bariery wejścia, ryzyko finansowe i ułatwiają precyzyjne dotarcie do konsumentów krajowych i zagranicznych. Swoją szansę powinna tu także upatrywać Polska. Niestety, z potencjału cyfrowego wciąż korzysta u nas stosunkowo niewiele firm. Należymy do tych krajów Unii Europejskiej, w których małe i średnie przedsiębiorstwa najwolniej wdrażają nowe technologie. Z badania Millward Brown wynika, że obecnie 71% firm posiada własną stronę internetową i ten odsetek z roku na rok jest wyższy (w 2012 r. stronę www miało niespełna 50% firm). Jednakże zaledwie 17% firm prowadzi sprzedaż internetową, co jest słabym wynikiem jeśli weźmiemy pod uwagę inne kraje UE, w których odsetek ten jest dwa razy wyższy. Ponadto zaledwie 10% polskich MŚP zamierza w ciągu dwóch najbliższych lat rozpocząć aktywność na rynkach zagranicznych. Wśród trzech najważniejszych przyczyn tej decyzji firmy wymieniają lokalny charakter oferowanych produktów, zbyt małą wielkość firmy oraz brak kontaktów za granicą. Wśród innych powodów wymieniono zbyt małą liczbę pracowników, obawę przed problemami formalnymi i celnymi oraz brak znajomości języka. Biorąc pod uwagę samych eksporterów z grona polskich MŚP, zaledwie 25% z nich prowadzi kampanie reklamowe, które są kierowane do klientów zagranicznych. Dla porównania w Niemczech i Wielkiej Brytanii taką aktywność prowadzi blisko 70% sklepów internetowych.

Jednolity rynek cyfrowy stanowi wielką szansę, ale także duże wyzwanie dla polskiej gospodarki. Z przedstawionych danych wynika bowiem, że jeżeli polskie firmy nie będą chciały wyjść poza krajowe granice, trudno im będzie utrzymać rentowność i konkurencyjność, ponieważ zagraniczne firmy nie pozostają bierne i na pewno wejdą na nasz rynek.

Utworzenie jednolitego rynku cyfrowego – wątpliwości

Od ogłoszenia przez Komisję strategii do wprowadzenia obowiązujących przepisów jest jeszcze daleka droga, jednakże część zamierzeń wzbudza wątpliwości już na obecnym etapie. Wiele emocji wywołuje zapis, który rozważa wprowadzenie obowiązku kontrolowania umieszczanych w Internecie treści. To zadanie zostałoby narzucone pośrednikom, usługodawcom i dostawcom Internetu. Takie rozwiązanie jest następstwem znacznej skali łamania praw autorskich w Internecie. Może jednak rodzić poważne skutki, w tym problem wolności słowa w sieci i ryzyko jej cenzurowania. W szczególności chodzi w tym przypadku o algorytmy, które mogą działać zbyt restrykcyjnie niż wymagałyby tego obowiązujące przepisy i w nieuzasadniony sposób blokowałyby legalne treści. Mielibyśmy wówczas do czynienia z zapisami, podobnymi w skutkach przy wprowadzeniu ACTA, co w przeszłości było już przedmiotem protestów. Obecnie funkcjonujący w Unii Europejskiej mechanizm do wykrywania i usuwania nielegalnych treści, tzw. notice and takedown, stanowi tutaj pewien kompromis. Niweluje on ryzyko pełnienia przez usługodawcę roli cenzora, który kontroluje legalność treści. Nie jest on jednak idealny, ponieważ jego działanie może przebiegać zbyt wolno i bywa nadużywany w celu usunięcia legalnych treści. Za przykład niech posłuży przypadek zgłoszenia naruszenia praw autorskich do filmu, w którym użytkownik YouTube nagrał miauczenie swojego kota… Jedną z firm zgłaszających to „naruszenie” była duża wytwórnia muzyczna.

Krytyczne stanowisko co do zamierzeń Komisji zgłosiły także organizacje zajmujące się zbiorowym zarządzaniem prawami autorskimi (np. ZAiKS). Według tego środowiska nie do przyjęcia jest zlikwidowanie terytorialnego charakteru prawa autorskiego. Takie prokonsumenckie rozwiązanie znacznie uderzyłoby w finansowanie tej grupy.

Co będzie dalej z koncepcją jednolitego rynku cyfrowego?

Nie da się uniknąć stwierdzenia, że jednolity rynek cyfrowy posiada podłoże polityczne. Ma na celu zmniejszenie przeszkód we współpracy między krajami członkowskimi, harmonizować przepisy, a także zwiększyć przeświadczenie, że żyjemy w zjednoczonej Europie, gdzie granice państw nie utrudniają funkcjonowanie obywateli i przedsiębiorstw.

Należy także przyznać, że dotychczas inicjatywa JRC zawiera praktycznie jedynie hasła i cele. Konkretne akty legislacyjne mają pojawić się do końca 2016 r. Pełna implementacja jednolitego rynku cyfrowego zajmie więc jeszcze przynajmniej kilka lat. W tym okresie, oprócz wspomnianych prac legislacyjnych, będą trwały negocjacje z rządami krajów członkowskich oraz konsultacje z różnymi grupami interesów. Te działania ukształtują ostatecznie założenia Komisji Europejskiej, zawarte w realizowanej strategii. Słusznie zresztą przedstawił to Andrus Ansip, wiceprzewodniczący KE, który odpowiada za jednolity rynek cyfrowy. Powiedział on, że strategia jest „punktem wyjścia, a nie celem do osiągnięcia” oraz „ambitnym i nieodzownym programem inicjatyw skoncentrowanym na obszarach, w których Unia może dokonać rzeczywistych zmian”.

Tworzenie jednolitego rynku cyfrowego w ramach Unii Europejskiej może być postrzegane jako ruch w kierunku globalizacji procesów rynkowych. Technologie informatyczne są doskonałym narzędziem do tego celu, gdyż charakteryzują się wysokim stopniem jednolitości rozwiązań, niskimi kosztami funkcjonowania i wyjątkową szybkością. Współczesne możliwości ICT ułatwiają międzynarodowy w stopniu niespotykanym nigdy wcześniej.

Jakie konkluzje można w tym kontekście wysnuć dla naszego kraju? Polska cyfryzacja, innowacyjna gospodarka, czy budowa społeczeństwa informacyjnego z pewnością potrzebują zmian oraz sprawnej koordynacji i wsparcia. Obszary te stają się coraz bardziej strategiczne dla Unii Europejskiej, która widząc w nich potencjał rozwojowy, silnie nakierowuje na tę sferę swoją politykę. Polska chcąc wykorzystać potencjał gospodarczy oraz szanse jednolitego rynku cyfrowego, musi wypracować proaktywne stanowisko polityczne, wspierające długoterminowo politykę w zakresie budowy szeroko rozumianego społeczeństwa informacyjnego oraz sprawną koordynacja tego procesu.

Link do części 1 artykułu

Logo e-Punktu

Punkt Kontaktowy dla Usługodawców i Usługobiorców „e-PUNKT” prowadzony jest przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości. Do jego głównych zadań należy szerzenie wiedzy na temat prawa obrotu elektronicznego. Zadania te e-PUNKT realizuje poprzez prowadzenie strony internetowej pod adresem e-punkt.gov.pl, na której dostępne są materiały edukacyjne (m.in. artykuły, e-booki, nagrania z przeprowadzonych e-seminariów). Działania e-PUNKTU adresowane są zarówno do przedsiębiorców, jak i konsumentów.

Autor:Paweł Chaber 


powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości