Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Newsy
2017/03/07 10:59:15
Standardy zarządzania klastrem w obszarze „usługi na rzecz członków klastra”

W fazie rozwoju klastra znaczenia nabiera rozszerzenie funkcji koordynatora o usługi na rzecz członków klastra. Oferowany usług może zawierać m. in. pozyskiwanie zewnętrznych środków finansowych, wsparcie aktywności rynkowej w obszarze łańcucha wartości, wsparcie w działaniach networkingowych, wsparcie w rozwoju zasobów ludzkich czy też wsparcie procesów internacjonalizacji.

Obszar ten dzielimy na pięć podobszarów, w ramach których wyróżniamy łącznie 7 ów.

Lista standardów obszaru "usługi na rzecz członków klastry"

Rysunek 1 Lista ów obszaru "usługi na rzecz członków klastra"

Podobszar dotyczący finansowania projektów nakłada na koordynatora obowiązek zapewnienia wsparcia informacyjnego w zakresie dostępności źródeł finansowania. Jednak to nie koniec jego obowiązków. Koordynator powinien aktywnie uczestniczyć w procesie pozyskiwania zewnętrznych środków finansowych, a w razie otrzymania środków również wspierać w realizacji projektów, członków klastra. Stronami na których można znaleźć informacje nt. źródeł finansowania dla klastrów są: www.funduszeeuropejskie.gov.pl, www.parp.gov.pl.

Koordynator powinien aktywnie włączyć się w procesy zamówień i dostaw realizowanych przez członków klastra. Ponadto, praktycznie na każdym etapie rozwoju klastra coraz większą rolę odgrywać zaczyna konieczność wsparcia procesów internacjonalizacji, co związane jest m. in. z poszukiwaniem nowych rynków zbytu dla członków klastra.

Poniżej przedstawiamy listę wszystkich siedmiu ów, z których każdy jest równie ważny dla rozwoju inicjatywy klastrowej. Każdy ze ów niesie za sobą wyzwania i ryzyka, jednak nie zapominajmy, że ryzyko to nie tylko zagrożenie, ale również szansa.

4.1.1. Pozyskiwanie zewnętrznych źródeł finansowania

Rolą koordynatora jest m.in. udzielane wsparcia wszystkim członkom klastra (np. przy pozyskiwaniu prywatnych środków finansowych m.in. z funduszy seed i venture capital, funduszy pożyczkowych i poręczeniowych).

W razie uzyskania finansowania koordynator powinien włączyć się aktywnie w realizację przedsięwzięć finansowanych z tych źródeł. Innym sposobem spełniania standardu jest oferowanie usług w zakresie uzyskania wsparcia z publicznych źródeł dostępnych w kraju i za granicą oraz, w przypadku pozyskania środków, również wsparcie przy realizacji konkretnych projektów (np. przy koordynacji, rozliczaniu, upowszechnianiu wyników). Wskaźnik jest opcjonalny jedynie dla fazy embrionalnej.

Jakie niesie za sobą szanse? Stworzenie katalogu usług dla klastra pozwala tworzyć i rozwijać modele biznesowe wśród jego członków. Pozyskane środki mogą odciążyć podmioty np. z opłacania składek.

Oczywiście świadczenie tego typu usług wymaga pewnego przygotowania, dlatego dobrze jest zaangażować do tego osobę o odpowiednich kwalifikacjach. Dobra znajomość źródeł finansowania (publicznych i prywatnych) oraz doświadczenie może skutkować sprawnym i skutecznym pozyskiwaniem środków i ogólną satysfakcją z działań świadczonych przez koordynatora. Jednak granica jest tutaj bardzo cienka. Nie warto przyzwyczajać członków klastra do funkcjonowania wyłącznie na bazie funduszy unijnych. Nastawienie się podmiotów klastra tylko na pozyskiwanie środków publicznych może ograniczać skuteczność działań koordynatora.

Innym problemem jest zrozumienie oczekiwań członków klastra. Bardzo ważną kwestią jest jasne określenie tych oczekiwań przed przystąpieniem do działania zakresie ubiegania się o finansowanie.

Dobra praktyka: Pomorski ICT Interizon.

Strona www Pomorskiego Klastra ICT Interizon, zakładka "Warto zajrzeć"

Rysunek 2 www Pomorskiego Klastra ICT Interizon, zakładka "Warto zajrzeć"

Na swojej stronie internetowej opisuje możliwości pozyskania finansowania w ramach aktualnych inicjatyw. Ponadto, w ramach działań nakierowanych na innowacyjność i rozwój, oferuje swoim członkom udział w projektach finansowanych z UE – w ramach międzynarodowych konsorcjów, gdzie budżety wynoszą nawet kilka milionów euro.

Przykładem dobrej praktyki jest również Technologii Informacyjnych w Budownictwie, który oferuje swoim członkom m.in. wspieranie inicjatyw i projektów realizowanych przez podmioty tworzące Technologii Informacyjnych w Budownictwie, zarządzanie wspólnymi projektami podmiotów reprezentowanych przez członków Technologii Informacyjnych w Budownictwie oraz oddziaływanie na proces legislacyjny i tworzenia projektów przepisów wykonawczych w zakresach objętych celami Klastra.

4.2.1. Wspieranie członków klastra w zakresie istniejących łańcuchów wartości

jest spełniony jeśli koordynator wspiera procesy dokonywania wspólnych zamówień, wspólnej/ grupowej sprzedaży lub inne – poza zakupem i sprzedażą – procesy tworzenia łańcuchów wartości w klastrze (np. w obszarze dystrybucji, logistyki, promocji, dystrybucji). Wskaźnik jest opcjonalny dla fazy embrionalnej.

Koordynator może wspierać procesy dokonywania zagregowanych zamówień i wspólnej/grupowej sprzedaży np. będąc stroną postępowania, agregując indywidualne zapotrzebowania członków klastra czy też negocjując warunki zakupu w imieniu grupy zakupowej.

Stworzenie właściwego modelu biznesowego wspierania łańcucha wartości (grupy zakupowe, wspólny produkt lub usługa, wspólna sprzedaż, wspólna promocja produktów i firm) pozwala osiągać korzyści dla członków klastra, widoczne w ciągu 1 roku. To właśnie te korzyści budują zaufanie i uruchamiają tzw. "marketing szeptany", co stanowi zachętę do nowych członków klastra.

Wspieranie łańcucha wartości jest jedną z najbardziej oczekiwanych usług świadczonych na rzecz członków klastra.

Rekomendujemy stworzenie dokumentu regulującego zasady korzystania z usługi oraz narzędzia wspomagającego grupowy system sprzedaży i zakupów.

Dobrą praktyką są działania Pomorskiego Klastra ICT Interizon, który w zakresie współpracy oferuje swoim członkom nawiązywanie nowych kontraktów, zakup dóbr i usług na preferencyjnych warunkach (m. in.: GSM dla firm klastra), zapytania ofertowe dla firm klastra. W ramach promocji zapewnia organizację spotkań i konferencji (w tym międzynarodowych w ramach projektu CENTRAMO) prezentujących ofertę i możliwości Uczestników Klastra na rynku, misje gospodarcze, udział firm w targach zagranicznych, promocja podmiotów Klastra i branży w UE dzięki uczestnictwie w programach współpracy międzynarodowej.

Strona www Pomorskiego Klastra ICT Interizon

Rysunek 3 www Pomorskiego Klastra ICT Interizon

4.2.2. Wspieranie udziału w przetargach publicznych lub konkursach  

Aby spełnić koordynator powinien oferować członkom klastra wsparcie w zakresie uczestnictwa w przetargach lub konkursach (np. będąc stroną postępowania, udzielając wsparcia informacyjnego o aktualnych przetargach, kompletując dokumentację). Wskaźnik jest opcjonalny dla każdej fazy.

ten jest szansą dla wielu członków klastrów. Niejednokrotnie mikro i małe przedsiębiorstwa nie mają szans na rynku zamówień publicznych (mimo dostosowanie prawa zamówień publicznych do możliwości MŚP).Zrozumienie zapisów prawnych oraz odpowiednio przygotowana stanowi częstokroć wyzwanie dla przedsiębiorstw. Dlatego tak istotne jest wsparcie w tym zakresie. Wejście na rynek zamówień publicznych zapewnia przedsiębiorstwom nowy kanał pozyskiwania klientów dla podmiotów klastra, a możliwość tworzenia jest szansą udziału mniejszych podmiotów w dużych, atrakcyjnych zamówieniach publicznych. Ważne aby określić dokładną rolę koordynatora. Usługa może bowiem skończyć się na doradztwie, ale również koordynator może wchodzić w skład i występować w roli lidera. Rekomendujemy stworzenie bazy zasobów członków klastra pod kątem udziału w postępowaniach publicznych (kompetencje, doświadczenie podparte referencjami, narzędzia, zabezpieczenie finansowe).

Dobra praktyka: Przedsiębiorstw Społecznych.

W zależności od wybranej oferty (, Plus), oferuje dla wszystkich klastrowiczów w postaci:

  • dostęp do informacji o przetargach – koordynator klastra dystrybuuje do klastrowiczów informacje o zamówieniach publicznych z województwa dolnośląskiego z wybranych branż,
  • udział we wspólnej realizacji zamówień publicznych – aby zwiększać potencjał poszczególnych członków klastra w ramach współpracy koordynator przewiduje wspólne składanie ofert na realizację zadań publicznych,
  • negocjacje z kontrahentami i samorządem – w ramach usługi koordynator klastra oferuje reprezentowanie podmiotu w negocjacjach z samorządem w sprawie realizacji zadań publicznych, dofinansowania wynagrodzeń, refundacji i innych spraw związanych z bieżącym zarządzaniem organizacją.

Rekomendujemy utworzenie dodatkowej zakładki na stronie www klastra (np. wydarzenia), gdzie umieszczane będą aktualne zamówienia publiczne (zarówno przetargi, jak i zapytania ofertowe) z branży działania klastra lub stworzenie newslettera rozsyłanego raz, dwa razy na miesiąc wszystkim członkom klastra. Zachęcamy do zamieszczania w nim (lub też na stronie www) informacji o dużych, krajowych i zagranicznych, zidentyfikowanych projektach branżowych. Taka informacja jest zapowiedzią zbliżających się zamówień publicznych do których każdy zainteresowany będzie się w stanie odpowiednio przygotować.

Dobrą praktyką jest również zamieszczenie informacji w zakresie aktualnie trwających bądź planowanych konkursów współfinansowanych ze środków UE. Informacje te trzeba jednak aktualizować (przesunięty termin, zmiana dokumentacji), dlatego jeśli koordynator nie posiada odpowiedniego budżetu pokrywającego wakat specjalisty ds. zamówień publicznych i pozyskiwania funduszy unijnych, rekomendujemy umieszczenie na stronie przekierowania do portalu www.funduszeeuropejskie.gov.pl oraz www.parp.gov.pl, gdzie znajdują się informacje na temat harmonogramu naborów, aktualnych i planowanych konkursów oraz szczegółowa konkursowa.

4.3.1. Wspieranie networkingu i matchmakingu

zostanie spełniony jeśli koordynator klastra prowadzi lub organizuje działania networkingowe oraz prowadzi matchmaking. Wskaźnik jest obligatoryjny dla fazy rozwoju i dojrzałości.

Działaniami networkingowymi mogą być m. in. spotkania mające na celu nawiązanie współpracy pomiędzy członkami klastra i/lub pomiędzy członkami klastra a podmiotami zewnętrznymi, włączanie klastra lub jego członków do krajowych i międzynarodowych sieci i organizacji branżowych. Z kolei działalność w zakresie matchmakingu może obejmować organizowanie np. spotkań B2B, B2C, misji gospodarczych lub wizyt studyjnych z udziałem członków klastra, które mają na celu dopasowanie i uzgodnienie obszarów współpracy.

otwiera nowe potencjalne rynki zbytu i oferuje nowych klientów. Wartością dodaną pozyskania nowych kontaktów mogą być nowe pomysły na biznes. Bardzo ważnym jest przeprowadzenie dokładnej diagnozy oczekiwań podmiotów klastra co spowoduje połowę sukcesu skuteczności spotkań.

Trudnościami z pewnością mogą być bariery językowe w przypadku organizacji spotkań międzynarodowych. Jest to jednak sytuacja do rozwiązania.

Innym problemem jest brak finansowania lub pozycji w budżecie na takiego typu spotkania, dlatego w pierwszej kolejności warto rozejrzeć się za rozwiązaniami bez lub nisko kosztowymi.

Dobra praktyka: Silesia Automotive & Advanced Manufacturing.

Informacja o organizowanych przez Klaster Silesia Automotive & Advanced Manufacturing spotkaniach brokerskich B2B

Rysunek 4 Informacja o organizowanych przez Silesia Automotive & Advanced Manufacturing spotkaniach brokerskich B2B

organizuje spotkania brokerskie B2B dla poddostawców z sektora automotive.

Kolejną dobrą praktyką są działania Śląskiego Klastra NANO, który organizuje spotkania B2B z udziałem firm włoskich oraz członków klastra na których dodatkowo zagościli przedstawiciele Uniwersytetu Śląskiego oraz Banku PKO. Po zakończeniu części z prezentacjami zaplanowane zostały spotkania bilateralne.

Podobne spotkania organizuje LifeScience Kraków. Spotkania B2B z włoskimi firmami mają na celu znalezienie polskich partnerów do rozwijania innowacyjnych projektów polsko-włoskich w sektorze bio i nano technologii. Podobne projekty realizuje we Francji, Niemczech, Wielkiej Brytanii.

W informacji, które możemy znaleźć na stronie www klastra wynika, że „firmy włoskie są zainteresowane współpracą w Polsce w zakresie tematyki żywieniowej, ochrony środowiska, medycyny, kosmetyki i biotechnologii przemysłowej. Większość z nich jest zainteresowana rozpoczęciem nowych projektów R&D, rozwojem nowych produktów, transferem technologii oraz znalezieniem nowych klientów/kanałów dystrybucji.”

4.4.1. Rozwijanie umiejętności i wiedzy członków klastra

Wskaźnik jest obligatoryjny dla fazy rozwoju i dojrzałości i uznany jest za spełniony jeśli koordynator angażuje się w organizację wydarzeń skierowanych do członków klastra, mających na celu nabycie lub podniesienie przez nich (i/ lub ich pracowników) umiejętności lub wiedzy (poprzez udział w szkoleniach, warsztatach, spotkaniach).

podnosi konkurencyjność klastra na rynku i prestiż w otoczeniu. Rozwój umiejętności ludzi to rozwój innowacyjności podmiotów klastra. Nowe umiejętności to nowe pomysły i większa motywacja. Bardzo ważnym aspektem jest tu jednak przeprowadzenie diagnozy potrzeb szkoleniowych (ogólnych i specjalistycznych). szkoleń będzie wówczas "szyte na miarę oczekiwań" członków klastra i unikniemy problemów z frekwencją na szkoleniu. Oczywiście zidentyfikowaliśmy również pewne ryzyka związane z wdrożeniem tego standardu. Bo jak np. zatrzymać „wyszkolonego” pracownika na dłużej w firmie? Z tym problemem boryka się jednak każde przedsiębiorstwo, dlatego nie można dopuścić aby spowodował on bierność koordynatora w zakresie wsparcia rozwijania umiejętności i wiedzy członków klastra.

Rekomendujemy, np. w ramach opłaty członkowskiej lub za dodatkową opłatą, oferowanie członkom klastra udziału w różnego rodzaju szkoleniach podnoszących, lub pozwalających nabyć nowe, kompetencje. Szkolenia i warsztaty mogą być również prowadzone z wykorzystaniem zasobów wewnętrznych klastra.

Dobrą praktyką w tym zakresie są usługi świadczone przez Pomorski Klastra ICT Interizon, który oferuje swoim członkom bezpłatne lub dofinansowane szkolenia dla pracowników firm Klastra, pozyskiwanie wysoko wykwalifikowanych pracowników i stażystów, udział w Targach Pracy na preferencyjnych warunkach, wpływ na tworzenie nowych kierunków studiów - absolwenci spełniający potrzeb pracodawców, zmiana programów nauczania przedmiotów technicznych w szkołach. ma w swojej ofercie również działania promujące wyrównywanie szans na rynku pracy (Kobiety w IT).

Dobra praktyka: Wschodni Budowlany.

Informacja o organizowanym przez Wschodni Klaster Budowlany szkoleniu dla członków klastra

Rysunek 5 Informacja o organizowanym przez Wschodni Budowlany szkoleniu dla członków klastra

organizuje szkolenia dla członków, m.in. z zakresu podnoszenia efektywności i kompetencji menadżerskich.

4.5.1. Wspieranie internacjonalizacji

jest spełniony jeśli koordynator reprezentuje członków klastra w kontaktach międzynarodowych, angażuje się w organizację wyjazdowych lub przyjazdowych misji gospodarczych/wizyt studyjnych/imprezach targowo-wystawienniczych lub świadczy i/lub pozyskuje usługi na rzecz członków klastra w zakresie internacjonalizacji. Wskaźnik jest opcjonalnie dla fazy embrionalnej. Spełnienie standardu niesie za sobą szansę zaistnienie klastra i jego członków na rynkach zagranicznych i arenie międzynarodowej.

Koordynator poszukuje bowiem partnerów zagranicznych, świadczy lub pozyskuje usługi badania rynku, wsparcie negocjacji, założenie działalności na nowym rynku zagranicznym, doradztwo prawno-podatkowe, arbitraż, kanałów dystrybucji, i marketing, wsparcie sprzedaży. Takie działania grupowe znacznie obniża wejścia na rynki zagraniczne i daje efekt skali. Członkowie klastra powinni jednak ustalić co promować: firmy czy wytwarzane przez nie produkty i świadczone usługi?

Dobra praktyka: Wschodni Inwestycyjno-Eksportowy Carpathia Business.

Wyjazd na targi zagraniczne zorganizowane przez Wschodni Klaster Inwestycyjno-Eksportowy Carpathia Business

Rysunek 6 Wyjazd na targi zagraniczne zorganizowane przez Wschodni Inwestycyjno-Eksportowy Carpathia Business

organizuje misje gospodarcze, w których mogą wziąć udział członkowie klastra – przedsiębiorcy zainteresowani eksportem na rynki zewnętrzne. Podczas wyjazdu zaprezentowane zostały wyroby polskich przedstawicieli. Odbyło się również spotkanie z lokalnymi firmami importującymi żywność.

4.5.2. Udostępniona informacja nt. klastra w językach obcych

uznaje się za spełniony jeśli dysponuje aktualną stroną internetową przynajmniej w języku angielskim, zawierającą m.in. podstawowe informacje o klastrze i jego potencjale, w tym ofertę produktowo-usługową w formie katalogu, bazy danych czy folderu reklamowego. Wskaźniki są opcjonalne jedynie dla fazy embrionalnej.

Jeśli Państwa nie posiada jeszcze strony, rekomendujemy od razu stworzenie strony www w co najmniej dwóch językach (min. w języku angielskim). Pozwoli to zaoszczędzić czas i pieniądze w przyszłości poprzez uniknięcie przebudowy strony.

Najważniejsze, aby była czytelna, intuicyjna i spełniała standardy WCAG (wymagania w zakresie dostępności dla osób z niepełnosprawnościami). Na stronie powinny znaleźć się minimum podstawowe informacje o klastrze i jego potencjale, takie jak: wizja, misja, cele, strategia, .

obcojęzyczna jest szansą dla klastra. Podmiot zagraniczny ma bowiem możliwość zapoznania się z ofertą produktowo-usługową klastra, i dlatego uważamy, że spełnienie tego standardu jest bardzo ważne i nie powinien być bagatelizowany.

Najczęściej popełnianym błędem jest jednak „dosłowne” tłumaczenie strony. Rolą dobrej strony internetowej jest komunikacja. Jej treść powinna zostać dostosowana do potencjalnych odbiorców, czyli być lokalizowana.

Rekomendujemy stworzenie strony nieskomplikowanej, zawierających jedynie najważniejsze informacje o klastrze (niezbędne minimum wymienione powyżej).

Dobra praktyka: Wspólnota Wiedzy i Innowacji w Zakresie Technik Informacyjnych i Komunikacyjnych.

Strona internetowa klastra Wspólnota Wiedzy i Innowacji w Zakresie Technik Informacyjnych i Komunikacyjnych w dwóch wersjach językowych: polskiej i angielskiej

Rysunek 7 internetowa klastra Wspólnota Wiedzy i Innowacji w Zakresie Technik Informacyjnych i Komunikacyjnych w dwóch wersjach językowych: polskiej i angielskiej

Dobra praktyka: CREA Hydro & Energy z Czech (posiadający złotą odznakę jakości).

Strona internetowa klastra CREA Hydro & Energy w czterech wersjach językowych

Rysunek 8 internetowa klastra CREA Hydro & Energy w czterech wersjach językowych

dysponuje aktualną stroną internetową w czterech językach: czeskim, angielskim, hiszpańskim i rosyjskim. Na stronie możemy znaleźć informacje o klastrze i jego członkach, ofercie produktowo-usługowej, aktywnościach międzynarodowych oraz referencje.

Dziękujemy Państwu za przeczytanie kolejnego z artykułów, który opowiadał o czwartym z pięciu obszarów – „usługi na rzecz członków klastra”. Ostatni obszar „współpraca z otoczeniem” ukaże się już niebawem, a tym czasem tych z Państwa, którzy nie mieli okazji zapoznać się z dotychczas opublikowanymi artykułami, zapraszamy do lektury:

  • Standardy zarządzania klasterem w obszarze „
  • Standardy zarządzania klasterem w obszarze „zasoby”
  • Standardy zarządzania klasterem w obszarze „procesy”

Bio autorów:

Bogdan Kępka - animator, ekspert ds. clusteringu, współautor wielu dokumentów organizacyjnych i strategii dla klastrów, ekspert w dziedzinie klastrów biznesowych.

Danuta Kacperek - konsultant biznesowy, doradca w zakresie zarządzania organizacją, certyfikowany kierownik projektu z wieloletnim doświadczeniem, szkoli przedsiębiorców, menedżerów i kierowników projektów.

Autor:PARP , Współpraca: Kinga Gruszecka


powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości