Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Newsy
2011/03/16 16:09:43
Patentuj, zastrzegaj i zyskuj!

Włącz własność intelektualną do strategii rozwoju Twojego biznesu

Dorota Rzążewska, krajowy i europejski , radca prawny, ds. krajowych i europejskich domen internetowych, wspólnik zarządzający Kancelarii Rzeczników Patentowych JWP

Dobra intelektualne takie jak , logo, nazwa, znaki towarowe, wynalazki, technologie, opakowania, czy nazwy domen internetowych odgrywają ważna rolę w budowaniu strategii biznesowej przedsiębiorstwa. Stanowią one mocne narzędzie w relacji z konkurencją i pomagają firmie odnosić sukces rynkowy. To także składniki majątku firmy posiadające wymierną wartość materialną. Warto zatem o nie dbać i na stałe włączyć ochronę własności intelektualnej i przemysłowej w strategię rozwoju firmy.

O tym, jak chronić i zarządzać własnością intelektualną i przemysłową, rozmawiamy z mecenas Dorotą Rzążewska z Kancelarii JWP, współtwórcą Programu Edukacyjnego dla Przedsiębiorców realizowanego pro publico bono przez Fundację JWP „Masz pomysł? Masz . Masz zysk!”

Pani mecenas, chronić, czy nie chronić – oto jest pytanie…

Oczywiście, że chronić, ale z głową! Sposób ochrony zależy od tego, co ma stanowić przedmiot naszych praw wyłącznych - , wzór użytkowy, wzór przemysłowy, czy znak towarowy. Wiele zależy od sytuacji konkurencyjnej, od naszej własnej strategii i planów dotyczących np. życia produktu – czy będzie on sezonowy, czy całoroczny, czy będziemy w niego inwestować, ponieważ ma potencjał zostać liderem rynku, czy też jest to produkt niszowy, a bardzo silna, istotne są też nasze plany ekspansji terytorialnej, czy nasz produkt obecny będzie tylko w Polsce czy w krajach UE, a może w innych krajach świata.

Czyli im więcej zastrzeżemy, tym więcej zyskamy?

Absolutnie nie! Jestem przeciwniczką podejścia maksymalistycznego, czyli takiego, że chronimy wszystko, każdy detal. Dobrze chronić nie znaczy dużo chronić. To zupełnie nie o to chodzi – np. chroniąc znaki towarowe należy zastrzec te elementy znaku, które są najbardziej charakterystyczne dla naszego oznaczenia – w zderzeniu z działaniami nieuczciwej konkurencji, mamy wtedy większe szanse na udowodnienie naruszenia naszych praw. 

Co tak naprawdę zyskujemy chroniąc prawa własności intelektualnej i przemysłowej?

Prawa własności intelektualnej i przemysłowej zaliczamy do aktywów firmy, a zatem stanowią one jej majątek o określonej wartości. Może to mieć przełożenie np. na wielkość kapitału zakładowego firmy. Warto wiedzieć, że prawa własności przemysłowej mogą być wykorzystywane dla pokrycia wartości udziałów, które nabywamy w spółce. Warto pamiętać, że wraz ze wzrostem wartości np. znaku towarowego, który podlega ochronie, rosną nasze aktywa, czyli wartość firmy. A zatem warto zadbać o ich ochronę po to, by rosła wartość firmy, jak też po to, by móc dysponować prawami własności.

Jak możemy nimi dysponować?

W momencie, gdy stajemy się właścicielami praw własności intelektualnej czy przemysłowej, np. posiadamy wyłączne prawo do wynalazku, czy do znaku towarowego lub wzoru przemysłowego, możemy tymi prawami rozporządzać. Możemy je sprzedać, zastawić, zezwolić na ich wykorzystywanie przez innych. Na przykład sprzedając prawa do naszego znaku towarowego uzyskujemy konkretną kwotę, która pozwoli nam spłacić zaciągnięte zobowiązania. Możemy je też wykorzystać jako zabezpieczenie majątkowe, np. ubiegając się o kredyt. Prawa wyłączne możemy zastawić, sprzedać lub udzielić na nie licencji, a to może mieć wpływ na sytuację finansową firmy.

A jak można czerpać zyski, posiadając np. czy wzór przemysłowy?

To właśnie możliwość swobodnego rozporządzania prawami własności przemysłowej pozwala nam na czerpanie z nich przychodów. Jeśli sami nie chcemy wykorzystywać posiadanych praw w prowadzonej działalności, możemy je sprzedać lub czerpać korzyści z opłat licencyjnych, pobieranych od podmiotów, którym zezwolimy na korzystanie z przysługujących nam praw wyłącznych. Istnieją przecież firmy, których strategia opiera się na innowacji, aktywnej ochronie praw własności intelektualnej i czerpaniu z tego tytułu korzyści majątkowych. Oznacza to, że po to inwestuje np. w rozwój nowych receptur, sposobów produkcji, czy wzorów, by następnie udzielać płatnych licencji na korzystanie z tych rozwiązań lub odsprzedawać prawa do tych rozwiązań.

Czy w relacjach inwestorskich posiadanie praw własności intelektualnej i przemysłowej ma znaczenie?

Oczywiście, najlepszym tego przykładem jest sytuacja, kiedy wnosimy do spółki udziały w postaci praw do patentu czy do znaku, posiadającego określoną, wymierną wartość finansową.

Czy udzielanie licencji jest powszechnym zjawiskiem w Polsce?

Ten biznesowy w Polsce dopiero się rozwija. Warto wiedzieć, że udzielanie licencji może się odbywać odpłatnie, kiedy czerpiemy zyski z tytułu opłat licencyjnych, ale może też być bezpłatne.

Jaki jest sens udzielania bezpłatnych licencji?

Powody mogą być różne np. przemawia za tym system powiązań organizacyjnych czy kapitałowych, warto udzielić bezpłatnej licencji np. chcąc wyeliminować niebezpieczeństwo utraty prawa do znaku towarowego, którego nie używamy, ale mamy wobec niego plany w przyszłości. Prawo do używania znaku towarowego nie jest nam dane bezwarunkowo. Może ono wygasnąć, jeśli przez 5 lat z rzędu znak nie jest używany w sposób rzeczywisty. Zdarza się, że chcąc zachować prawo do znaku, a nie będąc w stanie samodzielnie go używać, udziela innemu podmiotowi bezpłatnej licencji do korzystania z tego znaku. Zdarza się też tak, że udzielając bezpłatnej licencji firmie lepiej operującej w kanale sprzedaży, mamy większe szanse na podniesienie wartości swojej marki i przychodu ze sprzedaży, przy zastosowaniu ko-promocji opartej o bezpłatną licencję i uzgodniony podział zysków.

Jak można stracić, nie chroniąc swojej własności intelektualnej i przemysłowej?

Jeśli nie chroni swoich innowacyjnych rozwiązań, jej pomysły stają się dobrem publicznym, może z nich czerpać każdy, w tym oczywiście . Jeśli zbyt wcześnie ujawnimy innowacyjne rozwiązanie, sami odbierzemy sobie prawo do czerpania korzyści, jakie mogą nam dawać prawa własności intelektualnej, w tym także korzyści finansowych. Warto jednak pamiętać, by chronić własność intelektualną i przemysłową stosownie do potrzeb i obranej strategii biznesowej. W tym celu może być przydatna poradadoświadczonego rzecznika patentowego, który pomoże wybrać najbardziej odpowiednią formę ochrony.

Dlaczego założyła Pani Fundację Masz Pomysł? Masz . Masz Zysk! i współtworzy Pani programy edukacyjne dla przedsiębiorców?

W mojej praktyce zawodowej spotykam się z problemami przedsiębiorców, które bywają czasem efektem braku świadomości lub wystarczającej wiedzy z zakresu prawa własności intelektualnej i przemysłowej. Na przykład firmy ponoszą znaczne nakłady na tworzenie kampanii marketingowych bez wcześniejszego sprawdzenia czy wykorzystywane w kampanii oznaczenia nie naruszają praw innych podmiotów, czy ich znaki lub wzory mają zdolność rejestrową. W przypadku wynalazków natomiast często twórcy ujawniają swoje rozwiązanie przed zgłoszeniem go do ochrony lub nie podpisują stosownych umów o poufności i bezpowrotnie tracą prawa do wynalazku. Niektórzy pracodawcy firm innowacyjnych natomiast nie zawsze dbają należycie o to aby wprowadzić w przedsiębiorstwie regulamin wynalazczy co stwarza możliwość pojawienia się sporów między przedsiębiorcą a pracownikami w zakresie praw do wynalazków. Ponadto obserwuję także, że w dalszym ciągu część polskich przedsiębiorców nie postrzega praw wyłącznych jako elementu składowego majątku firmy o wymiernej wartości materialnej. Ciągle też stosunkowo mało polskich firm umie efektywnie zarządzać własnością intelektualną i czerpać z niej pełne korzyści.

Fundacja JWP Masz Pomysł? Masz . Masz Zysk! została powołana aby w praktyczny sposób przybliżać przedsiębiorcom, twórcom, studentom oraz mediom wiedzę na temat ochrony własności przemysłowej oraz aby wspierać innowacyjność i wynalazczość. Zapraszam do udziału w programach edukacyjnych Fundacji JWP.

Dziękuję za rozmowę Elżbieta Brzozowska

O tym warto pamiętać:

  • Rozwijaj firmę, wzmacniając pozycję konkurencyjną. Stawiając na innowację, na wdrożenia, uprzedzaj konkurencję, zaskakuj rynek nowymi, chronionymi pomysłami. Kto się nie rozwija, ten się cofa, dlatego poszukuj luk technologicznych, szukaj potencjału w niszach rynkowych, monitoruj bazy danych Urzędu Patentowego, szukając inspiracji dla własnego biznesu.
  • Warto zasięgnąć fachowej porady rzecznika patentowego, co możesz i co warto zastrzec, łatwo bowiem wpaść w pułapkę nadmiernej ostrożności, zbyt szerokiego zastrzegania wzorów i znaków, a co za tym idzie zbytecznych wydatków.
  • Należy zbadać zdolność rejestrową lub patentową, by upewnić się, że taki sam lub podobny wzór, znak czy nie został już przez kogoś zarejestrowany, dzięki sprawdzeniu bazy rejestrów unikniesz straty czasu i pieniędzy na bezcelową procedurę rejestracyjną, czy nawet działania promocyjne.
  • Upewnij się, że Twój nie został ujawniony osobom trzecim, nie został zaprezentowany podczas targów czy wystawy, jeśli tak było, tracisz prawo do ubiegania się o , gdyż musi cechować się: nowością, poziomem wynalazczym oraz możliwością przemysłowej stosowalności. Te trzy warunki muszą być spełnione jednocześnie. Nowość oznacza,  że nie może być podany do powszechnej wiadomości przed datą złożenia dokumentacji w Urzędzie Patentowym. to innowacyjność myśli, coś, co przez znawcę tematu nie zostanie uznane za wynikające w sposób oczywisty ze stanu wiedzy technicznej. Z kolei możliwość przemysłowej stosowalności oznacza, że może mieć przemysłowe zastosowanie w którejś z gałęzi przemysłu, łącznie z rolnictwem.
  • Podejmij decyzję o zakresie terytorialnym ochrony – możesz chronić swoją własność w kraju, w Unii Europejskiej, tylko w wybranych państwach lub globalnie – na terenie wszystkich państw świata. To, jaki wybierzesz zakres ochrony warunkuje rodzaj procedury rejestracyjnej oraz ma znaczący wpływ  na jej koszt. Zakres ochrony musi wynikać ze strategii biznesowej firmy oraz rynków, na których Twoja będzie aktywna. pomoże Ci wybrać najkorzystniejszą dla Ciebie formę ochrony.
  •  Pamiętaj, że tymczasowa ochrona Twojej własności rozpoczyna się już od daty złożenia wniosku we właściwym urzędzie.
Autor:Zespół Redakcyjny  


powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości