Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Newsy
2013/04/09 09:36:29
Wzrost innowacyjności Unii Europejskiej przy jednoczesnym pogłębianiu się różnic między państwami – Raport Scoreboard

Wyniki w dziedzinie innowacyjności w UE poprawiają się z roku na rok pomimo utrzymującego się kryzysu gospodarczego, ale przepaść innowacyjna między poszczególnymi państwami członkowskimi stale się pogłębia. Taki jest wniosek z opublikowanej przez Komisję Europejską tablicy wyników z 2013 r. w zakresie badań i innowacji (Raport Scoreboard 2013 – IUS), która pokazuje pozycję poszczególnych państw członkowskich UE w tym obszarze. Najbardziej innowacyjne kraje poprawiły swoje wyniki, podczas, gdy inne nie wykazały postępów. Ogólna kolejność państw w ramach UE w stosunku do poprzedniego roku pozostaje stosunkowo stabilna. Pierwsze miejsce zajęła ponownie Szwecja a na kolejnych uplasowały się: Niemcy, Dania i Finlandia. Estonia, Litwa i Łotwa, czyli kraje bałtyckie odnotowały największe postępy w porównaniu z rokiem ubiegłym. Siłami napędowymi wzrostu innowacji w UE są małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) oraz komercjalizacja innowacji w połączeniu z doskonałymi systemami badań. Negatywny wpływ na wyniki w zakresie innowacji miałspadek aktywności gospodarczej oraz ograniczenie inwestycji typu w latach 2008–2012.

Antonio Tajani, wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej i komisarz ds. przemysłu i przedsiębiorczości, powiedział: „Tegoroczne wyniki pokazują, że kryzys gospodarczy negatywnie wpłynął na działalność innowacyjną w niektórych częściach Europy. Inwestycje w innowacje mają zasadnicze znaczenie, jeżeli chcemy utrzymać naszą konkurencyjność w skali globalnej i przywrócić wzrost gospodarczy w Europie. Musimy zachęcać do przedsiębiorczości, gdyż MŚP stały się główną siłą napędową innowacyjności”.

Máire Geoghegan-Quinn, komisarz ds. badań, innowacji i nauki, stwierdziła: „Innowacyjność powinna być teraz w centrum wszystkich programów politycznych państw członkowskich. Opublikowane również w dniu dzisiejszym najnowsze sprawozdanie na temat stanu Unii innowacji świadczy o postępach poczynionych w 2012 r. w zakresie niektórych ważnych kwestii, takich jak europejski o jednolitym skutku i nowe przepisy dotyczące funduszy , ale musimy iść dalej, by uniknąć przepaści innowacyjnej w Europie”.

Wyniki corocznego raportu Scoreboard mogą być pomocne przy ocenie obszarów, w których musza skoncentrować swoje wysiłki w celu zwiększenia ich wydajności innowacyjnej. Analizą objęto, również kraje spoza UE, tj. Chorwację, Republikę Macedonii (BJRM), Turcję, Islandię, Norwegię i Szwajcarię. Ponadto na podstawie części wskaźników dokonano oceny w skali ogólnoświatowej, obejmującej takie kraje jak: Australia, Brazylia, Kanada, Chiny, Japonia, Rosja, RPA, Korea Południowa i USA.

 

W unijnej tablicy wyników innowacyjności z 2013 r. państwa członkowskie zostały podzielone na cztery grupy:

  • liderzy innowacji (Innovation leaders): Szwecja, Niemcy, Dania i Finlandia – to kraje osiągające wyniki znacznie powyżej średniej UE;
  • kraje doganiające liderów (Innovation followers): Holandia, Luksemburg, Belgia, Wielka Brytania, Austria, Irlandia, Francja, Słowenia, Cypr i Estonia – wszystkie osiągnęły wynik powyżej średniej UE;
  • umiarkowani innowatorzy (Moderate innovators): Włochy, Hiszpania, Portugalia, Czechy, Grecja, Słowacja, Węgry, Malta i Litwa – wyniki poniżej średniej UE;
  • innowatorzy o skromnych wynikach (Modest innovators): wyniki w Polsce, na Łotwie, w Rumunii i Bułgarii są znacznie niższe od średniej UE.

 

Wyniki państw członkowskich UE w dziedzinie innowacji

Uwaga: Średnią innowacyjność mierzy się w oparciu o wskaźnik złożony, skonstruowany na podstawie danych dla 24 wskaźników – od minimalnego możliwego do uzyskania wyniku równego 0 do wyniku maksymalnego (1). Średni wynik odzwierciedla wyniki w latach 2010–2011 (z powodu opóźnienia w dostępności danych).

Źródło: Scoreboard 2013

 

Źródła sukcesu liderów innowacji

Najbardziej innowacyjne kraje UE wykazują pewne wspólne mocne stron w zakresie krajowych systemów badań i innowacji, wśród których kluczową rolę odgrywają innowacyjna przedsiębiorczość i szkolnictwo wyższe. Sektory gospodarki wszystkich liderów innowacji osiągają bardzo wysokie wskaźniki nakładów na badania naukowe i rozwój oraz przodują w składaniu wniosków patentowych. W krajach tych istnieją również dobrze rozwinięty sektor szkolnictwa wyższego oraz ścisłe powiązania między przemysłem i nauką.

 

Porównania w skali międzynarodowej z UE

Porównanie z innymi krajami europejskimi potwierdza pozycję Szwajcarii jako lidera innowacji, który to kraj stale góruje nad krajami UE. Tegoroczne wyniki ponownie pokazują, że Korea Południowa, USA i Japonia, również przewyższają kraje UE pod względem wydajności.

Przewaga Korei Południowej nad UE systematycznie wzrasta, ale od 2008 r. UE zdołała zniwelować prawie połowę różnicy dzielącej od USA i Japonii.

Kraje UE nadal pozostają w tyle za światowymi liderami w zakresie wydatków przedsiębiorstw na badania naukowe i rozwój, publiczno-prywatnych wspólnych publikacji oraz ów, jak również w szkolnictwie wyższym. Natomiast krajom UE udaje się osiągać wyniki lepsze niż uzyskiwane przez Australię, Kanadę, Brazylię, Rosję, Indie, Chiny i Republikę Południowej Afryki.

Przewaga ta maleje w przypadku Chin, natomiast utrzymuje się na stałym poziomie w odniesieniu do pozostałych krajów grupy BRIC (Brazylia, Rosja, Indie) i wzrasta w porównaniu z Australią oraz Kanadą.

Unijna tablica wyników innowacyjności z 2013 r. opiera się obecnie na 24 wskaźnikach, które są pogrupowane w trzy główne kategorie i osiem wymiarów:

  1. „warunki podstawowe”– podstawowe elementy, które umożliwiają innowacje (zasoby ludzkie, otwarte, doskonałe i atrakcyjne systemy badań oraz finansowanie i wsparcie);
  2. „działalność przedsiębiorstw”– kategoria odzwierciedlająca wysiłki europejskich przedsiębiorstw w zakresie innowacji (ich inwestycje, powiązania i przedsiębiorczość, aktywa intelektualne);
  3. „produkty”, które pokazują, jak innowacje przekładają się na korzyści dla całej gospodarki (innowatorzy i skutki gospodarcze, w tym zatrudnienie).

 

Wskaźniki wykorzystane w ramach raportu Scoreboard

Źródło: Scoreboard 2013

 

Zróżnicowanie regionalne

Raport zawiera ponadto analizę na poziomie regionalnym: Regional Innovation Scoreboard (RIS). Zapewnia ona porównanie ocen innowacyjności na poziomie jednostek terytorialnych NUTS 1 i NUTS 2 regionów Unii Europejskiej, Chorwacji, Norwegii i Szwajcarii. W Polsce  NUTS wyodrębnia terytorialne, hierarchicznie powiązane jednostki na 3 poziomach: NUTS 1 - regiony (6 jednostek – grupują jednostki szczebla wojewódzkiego), NUTS 2 - województwa (16 jednostek) oraz NUTS 3 - podregiony (66 jednostek – grupują jednostki szczebla powiatowego).

Główne wyniki analizy zostały przedstawione na poniższej ilustracji, która przedstawia regionalne rozróżnienie według czterech grup wydajności innowacyjnej. Wyniki opracowano na podstawie metodologii wykorzystanej przy porównaniu krajów w  Raporcie IUS. 190 regionów w Europie poddano ocenie z użyciem 12 z 24 wskaźników Raportu IUS.

 

Regionalne rozróżnienie według grup wydajności innowacyjnej

Źródło: Scoreboard 2013

 

Powyższe wyniki obrazują, iż istnieje znaczne zróżnicowanie wydajności innowacyjnej w regionach większości krajów europejskich. Większość krajów tzw. „Starej Unii” (UE-15) posiada w swoich granicach obszary z co najmniej trzech grup wydajności. Niewielkie zróżnicowanie występuje w krajach leżących we wschodniej części Unii Europejskiej, jednakże tamtejsze regiony w większości te zostały zakwalifikowane do grupy innowatorów o skromnych wynikach (Modest innovators).

Zauważalną zależnością jest także fakt, iż najbardziej innowacyjne regiony są położone w najbardziej innowacyjnych krajach. Na wyróżnienie zasługują wysoko ocenione regiony, które znajdują się w słabiej rozwiniętych krajach. Są to Praga (Republika Czeska), Attyka (Grecja), Lizbona (Portugalia), Bukareszt-Ilfov (Rumunia), a także Północno-zachodnia Chorwacja (Sjeverozapadna Hvratska).

Regionalna dywersyfikacja w zakresie innowacji wymaga od regionalnych programów wsparcia lepszego dopasowania do potrzeb poszczególnych regionów.

 

Pełna wersja sprawozdania Scoreboard 2013jest dostępna na stronie internetowej Komisji Europejskiej.

 

Dodatkowe informacje:

Sprawozdanie „Stan Unii innowacji”,

,

Europa 2020

 

Źródło: Komisja Europejska

Autor:Paweł Chaber  


powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2016 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości