Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Przeglądy wydawnictw
2010/07/28 08:45:33
Paradoks innowacji

Nawet firmy świetnie zarządzane, nastawione na realizację potrzeb klientów i inwestujące mnóstwo pieniędzy w badania ponoszą porażkę z powodu innowacji. Opis i wyjaśnienie tego fenomenu znajdziemy w książce „Przełomowe innowacje” Claytona M. Christensena.

W książce wprowadza dwa kluczowe pojęcia. Technologie kontynuacyjne po prostu poprawiają funkcjonalność już istniejącego produktu, zwiększając jego zalety cenione przez klientów. Praktycznym przykładem może tu być kolejny z serii procesorów, który jest nieco szybszy niż jego poprzednik. Zdarza się jednak, że na rynku pojawiają się technologie przerywające tok rozwoju. To innowacje, które – na pierwszy rzut oka – pogarszają funkcjonalność produktu z punktu widzenia klienta, ale ostatecznie zmieniają dany rynek.  przywołuje tu przykład małych motocykli, które Honda wypuściła na rynek kilkadziesiąt lat temu. Zdawałoby się, że nie mają szansy z większymi i mocniejszymi pojazdami firmy Harley-Davidson, a jednak odebrały jej znaczny segment rynku.

Im większa , tym większe problemy z tym drugim rodzajem innowacji. Początkowo decyduje biznesowa pragmatyka – nowy, innowacyjny produkt to rzadko kiedy szansa na szybkie zdobycie rzeszy klientów i wypracowanie zysków, za to często wiąże się on ze znacznymi wydatkami na badania i niepewnością rezultatu. Lepiej więc, w przekonaniu managementu, przeznaczyć ograniczone zasoby przedsiębiorstwa na wsparcie starszego produktu, który generuje stabilne przychody, a innowacje odłożyć na później. Tyle, że wtedy może być już za późno, co ilustruje licznymi przykładami. Opisywana w książce Segate, która w latach 80. była liderem rynku dysków 5,25-calowych, jako pierwsza stworzyła w swoich laboratoriach dyski 3,5-calowe – zajmujące mniej miejsca, ale początkowo także mniej wydajne. Jak jednak pokazały badania przeprowadzone przez dział marketingu, klienci nie byli zainteresowani zakupem nowego produktu. odłożyła go więc na półkę i skoncentrowała cały swój wysiłek na dyskach 5,25-calowych – zainwestowała w podniesienie ich wydajności, co przełożyło się też na wzrost sprzedaży. Tymczasem nieatrakcyjną technologię dysków 3,5-calowych zaczął rozwijać jeden z klientów Segate. I kiedy po kilku latach parametry techniczne mniejszych dysków zaczęły być lepsze niż dysków 5,25-calowych, dla Segate było już za późno – nie zdobyła już znaczącego udziału w nowym rynku.

szczegółowo analizuje, dlaczego wiele firm nie radzi sobie z innowacjami. Z badań Christensena wynika na przykład, że o inwestycjach firmy w rozwój w praktyce nie decydują menedżerowie, ale klienci. Kierownictwo nie chce bowiem „marnować” pieniędzy udziałowców na rozwój produktów, których na początku nikt nie chce kupić. Zbyt często też menedżerowie kierują się w swoich decyzjach badaniami rynku. Nie mogąc zbadać nieistniejącego jeszcze rynku na nowy produkt, wolą z góry zrezygnować z jego wdrożenia. W tym miejscu pojawia się jednocześnie nisza dla start-up’ów – firm, które nie są skrępowane presją corocznej poprawy stopy zwrotu dla inwestora i mogą pozwolić sobie na eksperymenty z nowościami. Gdy jednak innowacyjny produkt znajdzie już uznanie rynku, a start-up stanie się dużą firmą, może przyjąć pragmatyczną i antyinnowacyjną logikę prowadzenia biznesu. Czy to błędne koło można przerwać? Na szczęście tak. Książka Christensena to świetne kompendium wiedzy na temat radzenia sobie z przełomowymi innowacjami.

Jedyną wadą tej bogatej w dane publikacji jest rok jest napisania. przygotował ją w 1997 r. i to miejscami widać. Christensen ze zbyt dużym dystansem pisze na przykład o szansach rynku samochodów elektrycznych (łatwo odnaleźć tu amerykańską perspektywę wielkich, paliwożernych samochodów i taniej benzyny). Choć w USA lat 90. i na ówczesnym etapie rozwoju ekologicznej motoryzacji takie podejście nie mogło dziwić, to jednak czytelnik z drugiej dekady XXI w. może odczuwać niedosyt – chciałoby się poznać bardziej aktualne przemyślenia autora na ten temat. 

Clayton M. Christensen, „Przełomowe innowacje”, Wydawnictwa Profesjonalne PWN 2010, cena: 69 zł

Krzysztof Garski



powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości