Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Wywiady
2014/08/20 09:57:04
Współpraca członków Klastra Spożywczego Południowej Wielkopolski w zakresie B+R+I. Rola koordynatora klastra

Wywiad z p. Andrzejem Spychalskim, dyrektorem Biura Regionalnej Izby Gospodarczej w Kaliszu, zastępcą prezesa Stowarzyszenia Spożywczy Południowej Wielkopolski, koordynatorem klastra. Rozmowę prowadzi: Grażyna Buczyńska, PARP.

Grażyna Buczyńska: z założenia, jedną z najważniejszych korzyści dla przedsiębiorcy z uczestnictwa w klastrze jest bliskość i dostępność podmiotów z sektora nauki. Jak to wygląda w przypadku Klastra Spożywczego Południowej Wielkopolski. Proszę o kilka słów nt. struktury klastra.

Andrzej Spychalski: Spożywczy Południowej Wielkopolski, istniejący od 2009 roku, skupia 39 członków w tym 28 przedsiębiorców głównie z sektora MSP. Członkami klastra są również jednostki naukowe - 6 oraz 4 instytucje otoczenia biznesu. Dominującą branżą, jak wskazuje nazwa klastra, jest przemysł spożywczy i pokrewne.

GB: 6 jednostek naukowych na 28 przedsiębiorców to wskaźnik wysoki. Jak układa się współpraca przedstawicieli obu środowisk, szczególnie w kontekście niezbyt przychylnej opinii nt. współpracy przedsiębiorców z naukowcami w naszym kraju?

AS: Dobra współpraca przedsiębiorców z naukowcami to już tradycja w naszym klastrze. Gdy pojawia się potrzeba opracowania nowego rozwiązania technologicznego, np. urządzenia do produkcji wyrobów spożywczych lub nowej receptury produktu, szukamy najpierw odpowiednich partnerów przede wszystkim wśród „swoich”, a po opracowaniu założeń do nowego projektu i jego budżetu, staramy się pozyskać środki na jego sfinansowanie. Dla przykładu przytoczę chociażby projekty celowe: Opracowanie i wdrożenie do produkcji typoszeregu pomp zębatych do płynów nienewtonowskich, czy Opracowanie i wdrożenie do produkcji nowej generacji zestawu urządzeń do schładzania mas cukierniczych, zrealizowane przez Fabrykę Maszyn Spożywczych SPOMASZ S.A. w Pleszewie, Politechnikę Poznańską oraz Przemysłowy Instytut Maszyn Rolniczych (PIMR) w 2013 roku. Te 3 podmioty to członkowie naszego klastra. Na realizację projektów pozyskali wsparcie z funduszy Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR). Dzięki rezultatom drugiego projektu, PIMR oraz SPOMASZ Pleszew zostali laureatami konkursu Innowacyjna Wielkopolska.

Inny przykład, to projekt pn. Produkcja środków enzymatycznych do mycia instalacji membranowych w przemyśle spożywczym, zrealizowany przez firmę Transvet w porozumieniu z Politechniką Wrocławską oraz Urzędem Marszałkowskim we Wrocławiu. Transvet, jako pierwsza w Polsce produkująca tego typu wyroby, wchodzi na rynki zagraniczne: Czechy, Słowacja, Ukraina, Rosja.

Fot. Spożywczy Południowej Wielkopolski

GB: a jak wygląda ta współpraca w 2014 roku?

AS: W marcu br. została podpisana naukowego pomiędzy wykonawcami dwóch ww. projektów. Tym razem będzie realizowany projekt pn. Opracowanie wielofunkcyjnego urządzenia do sterylizacji. Na budżet projektu o wartości 3,9 mln zł, składa się wkład własny lidera, SPOMASZ Pleszew, w wysokości 1,38 mln złotych, resztę pokrywa NCBiR w ramach III Konkursu Programu In-Tech.

GB: Właśnie źródła finansowania nowych działań B+R. Projekty są różne co do zakresu i tym samym budżetu. Czasem potrzebne jest wykonanie szybkiej ekspertyzy lub drobniejszej pracy badawczej. Co wtedy?

AS: Przy planowaniu większego przedsięwzięcia, dzielimy się pracą nad konstruowaniem projektu w części merytorycznej i budżetowej. Chcąc aplikować o wsparcie musimy się liczyć z terminami przyjmowania wniosków w poszczególnych programach wsparcia, oczekiwaniem na decyzję pozytywną lub nie. Przy mniejszych finansowo przedsięwzięciach wykorzystujemy środki własne członków klastra, składki członkowskie, ale także korzystamy z ciekawych programów dostępnych na takie cele w naszym województwie, np. Voucher dla Inicjatywy Klastrowej czy Voucher dla Przedsiębiorstwa.

W 2014 roku otrzymał wsparcie w ramach Vouchera dla Inicjatywy Klastrowej w wysokości 60 tys. zł na badanie pn. Zastosowanie innowacyjnej naturalnej żywności funkcjonalnej w profilaktyce prozdrowotnej i dietetyce klinicznej. Projekt obejmował specjalistyczne badania, mówiąc w wielkim skrócie, tj.: oznaczenie wartości odżywczych w produktach o dużym potencjale prozdrowotnym, dotychczas nieoznaczonych, opracowanie sposobu sporządzania mieszanek naturalnych produktów roślinnych, diet klinicznych, badanie ziarna gryki pod kątem obłuszczania, nad technologią obłuszczania ziaren rzepaku oraz przeprowadzenie badań składu chemicznego uzyskanego oleju.

Również nasi członkowie skorzystali ze środków programu Voucher dla Przedsiębiorstwa, np. Złoto Polskie na Zastosowanie innowacyjnej metody tłoczenia na zimno olejów o właściwościach prozdrowotnych w atmosferze beztlenowej (30 tys. zł), SPOMASZ S.A. Pleszew, na realizację projektu pn. Opracowanie i badania zmodyfikowanej pompy zębatej do transportu cieczy spożywczych w aspekcie minimalizacji hałasu i podwyższenia warunków pracy operatora linii produkcyjnej (30 tys. zł).

GB: Zapewne mógłby Pan wymienić jeszcze więcej zrealizowanych projektów. Jak wypracowuje się takie dobre kontakty – naukowiec? Czy jest to jakaś tradycja regionu, kontakty personalne, firmy spin-off?

AS: Na pewno wszystkiego po trochu: kontakty personalne i zaufanie partnerów przede wszystkim, świadomość, że trafione rozwiązania usprawniają naszą pracę, a nowe produkty spożywcze trafiają w gusta smakoszy. Wszystko to procentuje nowymi produktami, klientami, zamówieniami, ale także nowymi rynkami zbytu w kraju i zagranicą.

GB: No właśnie- o jakich produktach spożywczych mówimy? W czym specjalizuje się , jego członkowie?

AS: Członkowie klastra wytwarzają wiele różnych produktów spożywczych od całej gamy słodyczy i napojów do uznanych na rynkach krajowych i zagranicznych przetworów nabiałowych w tym serów, poprzez przetwory i mrożonki owoców i warzyw, olejów zimno tłoczonych, bulionów, zup instant, na całej gamie ziół, przypraw, bakalii, herbatek dietetycznych i smakowych w ilościach detalicznych i hurtowych kończąc. Odnotowujemy rosnące zainteresowanie na rynku polskim i zagranicznym liofilizowanymi owocami, warzywami i kripsami wytwarzanymi przez firmy Paula , Celiko, Elena. Hitem rynkowym jest ser z przerostem i porostem szlachetną pleśnią niebieską, którego producentem jest Spółdzielnia Mleczarska Lazur w Nowych Skalmierzycach, członek naszego klastra. Współpraca z nauką przyczyniła się do zbudowania najnowszej w świecie linii do produkcji tych serów i włączenia firmy do światowej elity producentów serów pleśniowych (Spółdzielnia uzyskała w 2012 roku czwarte miejsce w rankingu światowych producentów serów pleśniowych, podczas World Championship w Milwaukee w USA, w którym uczestniczyło 80 światowych producentów serów pleśniowych. Za produkt otrzymała również godło promocyjne Teraz Polska w 2012 roku).

GB: Zapewne wiele z działań organizacyjnych, których efektem były nowe projekty, produkty, kontakty klastra oraz jego rozpoznawalność w kraju i zagranicą, to zasługa koordynatora klastra. Jak Pan widzi rolę koordynatora klastra obecnie i w przyszłości?

AS: Rzeczywiście grupa podmiotów, której znaczną część stanowią przedsiębiorcy, a którzy co do zasady zajmują się głównie sprawami produkcji, zbytu, zyskiem firmy, nie jest w stanie poświęcać dostatecznie wiele czasu na działania promocyjne, pozyskiwanie specjalistycznych informacji, poszukiwanie partnerów do wspólnych działań w kraju i zagranicą. W tym zakresie członkowie klastra liczą na nas, na koordynatora. Dzięki regularnym kontaktom z członkami klastra, poznajemy ich potrzeby, wymagania, zbieramy zapotrzebowania na specjalistyczne usługi, wymagane szczególnie w naszej branży. Poza działaniami na rzecz członków klastra, jako koordynator nawiązujemy kontakty z partnerami zewnętrznymi, władzami samorządowymi. Staramy się, aby nasi członkowie byli widoczni i rozpoznawani nie tylko w Wielkopolsce, ale również w całym kraju i zagranicą. Współpracujemy m.in. z Portuguese Industrial Association i Centro De Apoio Tecnologico Agro-Alimentar, PIC – Plant InterCluste - stowarzyszeniem europejskich klastrów branży spożywczej.

Fot. Spożywczy Południowej Wielkopolski

Wspierani przez Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego uczestniczyliśmy w wielu misjach gospodarczych i targach wystawienniczych m.in. w Rydze, Sankt Petrersburgu, trzykrotnie w Moskwie, trzykrotnie w Kolonii, na Białorusi w Mozambiku i w Iranie.

Fot. Spożywczy Południowej Wielkopolski

Liderami eksportu są miedzy innymi Grupa Colian (ponad 50 państw), Paula, Spomasz, Rolmex, Kupiec, Makani, Elena, Celiko.

Fot. Spożywczy Południowej Wielkopolski

Ponadto, nie chcemy, aby nasz odstawał od innych w swoich działaniach i osiągnięciach klastrowych, dlatego uczestniczymy w badaniach porównawczych (benchmarkingu) z innymi klastrami. Takie porównanie naszych wskaźników w kilku obszarach działalności do wskaźników badanej grupy klastrów, daje nam możliwość pozyskania wiedzy i rekomendacji co zmienić, w czym jesteśmy gorsi, a w których obszarach stanowimy dobrą przykład dla innych.  

Jak widać robimy wiele dla naszych członków w znacznej części ich wyręczamy i co najważniejsze, nasza praca jest przez nich dostrzegana i doceniana. Według mnie musi istnieć podmiot, który będzie zarządzał klastrem. Powinien on jednak doskonalić swoje umiejętności, specjalizować się w specyficznych usługach na rzecz członków klastra związanych z wymaganiami reprezentowanej branży. Koordynator klastra i jego działania będą niezbędne również w przyszłości. Ważne jest, abyśmy spełniali wysokie standardy zarządzania klastrem oraz oferowali członkom klastra szeroki wachlarz atrakcyjnych i innowacyjnych usług.

GB: Plany na przyszłość?

AS: Planujemy zmierzyć się z kryteriami kwalifikacyjnymi i aplikować do roli Krajowego Klastra Kluczowego. Już w najbliższych przyszłości nasze szeregi powiększą się o kilka dużych podmiotów o ważnym znaczeniu w branży spożywczej. Rozważamy możliwość utworzenia klastrów wielkopolskich albo przekształcenia naszego z nazwy  klastra regionalnego w Wielkopolski. Przygotowujemy się do ofensywy o środki wsparcia biznesowego z nowej perspektywy Unii Europejskiej. Kończymy opracowanie analiz z przeprowadzonego audytu innowacyjnego wszystkich firm klastrowych które określą potrzeby i kierunki ich współpracy z jednostkami B+R celem podniesienia konkurencyjności.

Nowe projekty aplikacyjne z tzw. resztówek WRPO/ po ocenie formalnej/ posłużą promocji produktowej klastra i firm klastrowych. Wydany zostanie produktowy wszystkich wyrobów o dużym znaczeniu rynkowym i eksportowych. Po raz pierwszy zaprezentuje się na 200 m2 stoisku podczas targów Polagra 2014. Tym samym posiadać będzie cztery narzędzia promocji, opracowaną strategię promocji i marketingu z programem internacjonalizacji, monografię klastra i firm klastrowych, promocyjno marketingowy oraz produktowy. Przeprowadzenie badań nad tłoczeniem na zimno oleju z gryki i szałwii hiszpańskiej /CHIA/, zmielonych makuchów oraz inne wykonane już badania pozwolą z grupą przedsiębiorstw klastra kreować innowacyjne produkty żywności funkcjonalnej, suplementów diety, żywności BIO, EKO i diety kliniczne w tym produkty będące marką klastra.      

GB: Bardzo dziękuję za rozmowę.

Więcej informacji nt. projektów, produktów oraz działań Klastra Spożywczego Południowej Wielkopolski dostępnych jest na stronie klastra www..kalisz.pl

Autor:Grażyna Buczyńska 


powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości