Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Słownik Innowacji - Leksykon haseł
Słownik Innowacji - haseł
Hasło:
Rodzaj:Słownik2011
Język:pl

oznacza, przewidywanie, prognozowanie lub wizję i odpowiada na pytanie, co może się zdarzyć w przyszłości, w średnim lub w długim okresie czasu.[1] jest procesem kreowania kultury myślenia społeczeństwa o przyszłości, w którym zarówno naukowcy, inżynierowie, przedstawiciele przemysłu czy pracownicy administracji publicznej, biorą udział w wyznaczaniu strategicznych kierunków rozwoju badań i rozwoju technologii, w celu przysporzenia jak największych korzyści ekonomicznych i społecznych w gospodarce. Uczestniczący w projektowaniu ’u ustalają priorytetowe kierunki badań, wspólnie tworząc wizję przyszłych osiągnięć.
można rozumieć także, jako usystematyzowane myślenie o pojawiających się możliwościach i wyzwaniach, trendach i przełomach i innych tego typu fenomenach. Myślenie to wykorzystuje wszystkie dostępne źródła informacji, angażuje głównych agentów zmian i stosuje sformalizowane techniki; syntetyczne i usystematyzowane w spójną strukturę poglądy (zamiast niespójnych dyskusji, które często są wartościowe i twórcze we wstępnej fazie, jednak wymagają sformułowania jasnych, klarownych wniosków, dla fazy ich realizacji). Celem takiego myślenia nie jest jednak dokonanie bardziej dogłębnych studiów przyszłego rozwoju zdarzeń, czy przygotowanie bardziej przekonujących scenariuszy i wiarygodnych modeli ekonometrycznych. Celem jest rozwinięcie strategicznej wizji i antycypującej inteligencji. Wizja ta służy podejmowaniu bieżących decyzji zorientowanych na przyszłość i mobilizowanie środowiska w celu podejmowania dalszych, wspólnych akcji.
jest zatem procesem, który rozważać należy w szerszym kontekście. Oprócz wskazanym powyżej cech, może on służyć, jako oddziaływania na otoczenie, w szczególności poprzez:
1. Informowanie środowisk opiniotwórczych i decydentów politycznych o prawdopodobnych kierunkach długoterminowego rozwoju i zmian. W ten sposób jest sposobem porównania stanu obecnego ze stanem, który zaistnieje w przyszłości, z jednoczesną możliwością przetestowania i wyboru najlepszych alternatyw kształtowania tej przyszłości.
2. Kierowanie społeczną dyskusją, opierającą się na wiedzy ekspertów i angażującą szerokie środowisko (włączając w to przedsiębiorców oraz instytucje i organizacje otoczenia biznesu). Dyskusją, której celem jest wyznaczenie priorytetów i kierunków podejmowanych w przyszłości akcji, zwłaszcza w takich obszarach, jak polityka naukowa i edukacyjna. Zbierając i konfrontując prognozy ekspertów i profesjonalistów o różnym doświadczeniu i interdyscyplinarnej wiedzy, zmienia percepcję, wiarę i przekonania osób uczestniczących w tym procesie.
3. Efektywne wykorzystanie potencjału intelektualnego wszystkich środowisk, poprzez tworzenie kultury foresightowej, spajającej nowo powstałe sieci społecznych powiązań. W kontekście podejścia i przedmiotu działań foresightowych, wyróżnić należy dwa typy forsightu:[2] 
1. technologiczny jest usystematyzowanym sposobem oceny przyszłych trendów zmian i możliwości techniczno-technologicznych, wynikających z najnowszych odkryć naukowych, które mogą mieć silny wpływ na społeczeństwo i jego przyszły rozwój. Jest on również określany jako dialog aktywności i analiz w zakresie długoterminowego rozwoju nauki, technologii, gospodarki i społeczeństwa, mający na celu identyfikację technologii, które mogą mieć gospodarcze lub/i społeczne znaczenie. technologiczny[5] jest postrzegany jako najbardziej dominujący element procesu rozwoju technologii. Zapewnia dane do formułowania polityk oraz strategii technologii, które umożliwiają przygotowanie infrastruktury technologicznej. Dodatkowo  ten dostarcza wsparcie dla innowacji oraz bodźce i pomoc dla przedsiębiorstw w dziedzinie zarządzania technologią oraz transferem technologii, prowadzące do wzmożonej konkurencyjności oraz wzrostu. technologiczny definiuje się również jako wykorzystanie uporządkowanej, kolegialnej wiedzy na temat przyszłości oraz budowanie wizji średnio- i długoterminowych, w celu wpłynięcia na kształt podejmowanych w danym czasie decyzji i zachęcenia do podejmowania wspólnych działań.[3] Metody foresightu dostarczają narzędzi umożliwiających wzmocnienie wzajemnych relacji pomiędzy instytucjami, tak, aby system wymiany wiedzy i informacji był bardziej swobodny i efektywny.
2. regionalny jest procesem tworzenia średnio- i długoterminowej wizji i podejmowania działań na ograniczonym terytorium, o specyficznej koncentracji czynników rozwoju. Respektuje podstawowe zasady foresightu i posługuje się ogólnymi metodami (stanowiącymi kombinację pięciu elementów: antycypacji, partycypacji, sieci, wizji i akcji) do gromadzenia informacji i podejmowania decyzji na regionalnym poziomie. Konfiguracja tych metod zależy jednak od specyfiki regionalnej i celu podejmowanych działań. Stąd można mówić o wielu rodzajach foresightu regionalnego: skoncentrowany na problemach wzrostu, innowacyjności, dyfuzji technologii, rozwoju społecznym itd.
W praktyce, zauważyć można pojawianie się nowych wyzwań związanych z realizacją działań opartych o – prowadzenie analiz problemowych (np. zasoby ludzkie, zatrudnienie) oraz produktowych lub usługowych (np. rozwój telefonów komórkowych czy przyszłość telewizji). Konsekwentnie zastosowanie foresightu ma coraz silniejszy kontekst rozwoju konkretnych przedsiębiorstw, nie umniejszając roli działań będących elementem realizacji polityki terytorialnej lub przemysłowej. Następuje sprowadzanie działań analitycznych bardzo blisko do rynku i firm, poszukując zarazem odpowiedzi na ich potrzeby aktywności innowacyjnej, określania ich pozycji konkurencyjnej w przyszłości, często również nie związanych z zaawansowanymi technologiami. Firmy są inicjatorem zmian w obszarach tj. marketing czy zarządzanie, które z uwagi na praktyczny charakter w mniejszym stopniu bazują na dorobku nauki i badań (charakterystyczne dla innowacji technologicznych).
Narzędzia foresightu obejmują:
1. Metody eksploratywne (exploratory methods) wychodzące z oceny sytuacji obecnej, określające zdarzenia i wyznaczające trendy, które zaistnieją w przyszłości. Metody te opierając się albo na ekstrapolacji danych z przeszłości, albo na ocenie przyczyn dynamiki zmian, umożliwiają znajdowanie odpowiedzi na pytanie „co się zdarzy, jeśli. .?” tzn. umożliwiają poszukiwanie odpowiedzi na pytanie o konsekwencje możliwego rozwoju lub możliwych zdarzeń, które mogą pojawić się jako efekt tych trendów.
2. Metody ilościowe, opierają się na liczbowym przedstawieniu przyszłości (ekstrapolacja trendów, symulacyjny modeling, analizy „cross-impact”, systemy dynamiczne); metody jakościowe, stosowane są wówczas, gdy podstawowe trendy rozwojowe trudno jest zidentyfikować przy pomocy wskaźników. Zastosowanie mają w tym przypadku różne formy tzw. kreatywnego myślenia np. burza mózgów.
3. Metody wykorzystujące wiedzę ekspertów, pozwalające na formułowanie strategii długofalowej, do których zalicza się: metodę delficką, panel ekspertów, burzę mózgów, mindmaping, seminaria, analizy scenariuszowe, analizy SWOT.
4. Metody użyte do identyfikacji kluczowych punktów akcji, determinujących planowanie strategiczne, m.in.: key technology, relevance tree, analizy morfologiczne. Do tworzenia sformalizowanej wizji przyszłości w długim okresie stosuje się często równocześnie różne metody i techniki służące prowadzeniu analiz scenariuszowych.

Michał KLEPKA


Źródła: [1] Practical Guide to Regional , FOREN Network ( for Regional Development), European Commission Research Directorate General, STRATA Programme, December 2001; [2]  regionalny, EDRI Prace Instytutu, nr 1; [3] I. Miles, M. Keenan, Practical Guide to regional in the United Kingdom, European Commission Directorate for Research, Unit Science and Technology ; [4] J. Kuciński, na świecie, wnioski dla Polski, Programów Badawczych UE, Warszawa 2004; [5] technologiczny. Podręcznik” UNIDO, Tom I, Wiedeń 2005 (tłum. PARP Warszawa 2007); [6] www.cordis.lu//reports.htm, www.regional-.de [7] www..polska2020.pl/mis.

 Tłumaczenia:

  • en Przewidywanie Trendów Rozwojowych

 Artykuły na Portalu Innowacji:



powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości