Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Słownik Innowacji - Leksykon haseł
Słownik Innowacji - haseł
Hasło:
Rodzaj:Słownik2011
Język:pl

to przekazywanie określonej wiedzy technicznej i organizacyjnej z związanej z nią celem gospodarczego (komercyjnego) wykorzystania. to proces zasilanie rynku technologiami, stanowiący szczególny przypadek procesu komunikowania się. Należy podkreślić interakcyjny charakter tego procesu, w którym występują rozmaite pętle sprzężeń zwrotnych pomiędzy nadawcami i odbiorcami wiedzy oraz nowych rozwiązań technologicznych i organizacyjnych.
Transfer dokonuje się głównie pomiędzy sektorem nauki i badań, a sferą działalności gospodarczej, tworząc specyficzny pomost pomiędzy tymi światami. Proces ten zachodzi także wewnątrz sfery gospodarczej między przedsiębiorstwami oraz na jej styku: indywidualni wynalazcy – przedsiębiorcy. Partnerami są w różnych układach instytucje naukowo-badawcze, duże, średnie i małe przedsiębiorstwa, instytucje publiczne oraz osoby prywatne. W literaturze podkreśla się występowanie naturalnych („genetycznych”) barier współpracy nauki z biznesem. Do podstawowych przyczyn „luki komunikacyjnej” między światem nauki i biznesu zalicza się:
– różnice mentalne i osobowościowe naukowca i przedsiębiorcy;
– różnice w zakresie warunków pracy, statusu, poziomu płac;
– system oceny i brak zachęt do współpracy po stronie publicznego sektora B+R;
– niedostateczny popyt na badania naukowe po stronie firm, niska ocena przydatności;
– problemy oceny i otwartość na ryzyko.
W tradycyjnym ujęciu transfer wiedzy i technologii dokonuje się poprzez:
– zamówienia na realizację B+R, zlecanych głównie przez duże przedsiębiorstwa, agencje i programy rządowe;
– inwestycje bezpośrednie, współpracę i fuzje firm, ;
– rynek technologii obejmujący obrót patentami, licencjami, ;
– zakup maszyn i urządzeń technicznych (modernizacja), będący rodzajem przenoszenia, wraz z rzeczowymi składnikami, nowej techniki mogącej inspirować swoją konstrukcją i sposobem działania do naśladownictwa lub do tworzenia rozwiązań doskonalących;
– proces dydaktyczny (studenci przenoszą nabytą wiedzę w życie zawodowe);
– publikacje naukowe i popularno-naukowe, konferencje, seminaria, targi;
– nieformalne kontakty naukowców z praktykami owocujące wymianą doświadczeń;
– wymianę/przechodzenie pracowników – jest to rodzaj informacyjnej dyfuzji;
– kontakty indywidualnych wynalazców z praktykami oraz naukowcami;
– naśladownictwo (kopiowanie) obcych rozwiązań.
Współcześnie problematykę transferu technologii rozszerza się o zagadnienia:
przedsiębiorczości akademickiej i tworzenia małych technologicznych firm;
– rozwoju systemów wspierania przedsięwzięć innowacyjnych obejmujących doradztwo i pośrednictwo technologiczne, inicjowanie transferu, informacja o nowych technologiach itp.;
– wspierania przedsięwzięć innowacyjnych w małych i średnich przedsiębiorstwach;
– inicjowania sieci współpracy i kooperacji; rozwoju struktur sieciowych (klastry, środowisko innowacyjne).
może w warunkach rynkowych przybierać formę pasywną lub aktywną. w formie aktywnej jest równoznaczny z wąskim rozumieniem komercjalizacji technologii.
w formie pasywnej obejmuje:
– transfer informacji;
– wejście w posiadanie wiedzy i jej ochrona;
– rozwój aplikacji.
może być różnicowany na komercyjny oraz na niekomercyjny. Transfer niekomercyjny obejmuje:
– wiedzę przekazywaną bezpłatnie (studia i staże);
– stowarzyszenia zawodowe i profesjonalne;
– wzajemne przekazywanie licencji;
– wiedzę przekazywaną w ramach firm (koncernów międzynarodowych).
Komercyjny obejmuje przepływ wiedzy i technologii między podmiotami nie związanymi ze sobą strukturalnie i obejmuje:
– transfer zmaterializowany (hard);
– obrót licencjami na wynalazki i wzory użytkowe oraz ;
– szeroko rozumianą informację (w tym wiedzę cichą).
można podzielić na poziomy i pionowy. W tym ujęciu poziomy następuje pomiędzy firmami, natomiast pionowy – z publicznego sektora B+R do przedsiębiorstw.
Formy transferu technologii różnią się w zależności od przyjętego mechanizmu transferu technologii, i tak dla pionowego transferu technologii występują: (1) badania kontraktowe, zamawiane przez firmy, (2) licencje na wynalazki, wzory użytkowe, (3) doradztwo naukowo-techniczne, (4) przepływ kadry technicznej, szkolenia, (5) firmy odpryskowe, (6) informacje w publikacjach naukowo-technicznych, (7) seminaria, konferencje.
W ramach poziomego transferu technologii występują:
– licencje, sprzedaż patentów i wzorów użytkowych, ;
– kooperacja przemysłowa;
– usługi techniczne;
– środki rzeczowe;
.
Najbardziej złożoną formę poziomego transferu technologii w stanowi sprzedaż zakładu „pod klucz”. Tego typu kontrakty są zazwyczaj podpisywane w wyniku przetargu, a w ich realizacji uczestniczy grupa poddostawców. Często poddostawcy wraz z głównym inwestorem tworzą eksportowe.
Głównymi cechami rynku transferu technologii są:
– istnienie elementów monopolu w wielu segmentach rynku;
– słaba pozycja przetargowa kupującego;
– łatwa segmentacja rynku;
– wysoki stopień koncentracji geograficznej podaży i popytu;
– silna korelacja pomiędzy handlem technologią oraz działalnością badawczo-rozwojową;
– korelacja pomiędzy zapewnianiem ochrony patentowej i udostępnianiem licencji oraz pomiędzy eksportem produktów nasyconych technologią i udostępnianiem licencji;
– ścisły związek pomiędzy technologią i bezpośrednimi inwestycjami zagranicznymi;
– pobudzone rynki dóbr inwestycyjnych i pracy wykwalifikowanej;
– głębsze i silniejsze związki pomiędzy odbiorcą i dostawcą, aniżeli w przypadku handlu towarami.

Paweł GŁODEK
Krzysztof B. MATUSIAK


Źródła: [1] A.H. Jasiński, Bariery transferu technologii na rynku dóbr zaopatrzeniowo-inwestycyjnych, Wydział Zarządzania, Uniwersytet Warszawski, Warszawa 2005; [2] Negocjacje w transferze technologii. Podręcznik szkoleniowy, UNIDO/PARP, Warszawa 2003; [3] V. K. Jolly, Commercializing new technologies: getting from mind to market, Harvard Business School Press, Boston 1997; [4] K. B. Matusiak, E. Stawasz (red.), Przedsiębiorczość i . Polska perspektywa, Uniwersytet Łódzki, Łódź/Żyrardów 1998; [5] J. Cogan, Industry-science relationships, Background paper, Innovation Trend Chart Workshop, Brussels 2001; [6] K.B. Matusiak, J. Guliński (red.), Rekomendacje zmian w polskim systemie transferu technologii i komercjalizacji wiedzy, pod red. PARP, Warszawa 2010.

 Tłumaczenia:

  • en Technology Transfer

 Artykuły na Portalu Innowacji:



powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości