Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Słownik Innowacji - Leksykon haseł
Słownik Innowacji - haseł
Hasło:
Rodzaj:Słownik2011
Język:pl

to ocena wartości interwencji publicznej z zastosowaniem określonych kryteriów tejże oceny.[1] Inne ujęcie ewaluacji[2], podkreślające jej szerszy kontekst, określa ewaluację jako systematyczne badanie wartości, albo cech konkretnego programu, działania, bądź obiektu z punktu widzenia przyjętych kryteriów w celu ich usprawnienia, rozwoju lub lepszego rozumienia.  jest badaniem mającym na celu dostarczenie osobom rzetelnych i dobrze udokumentowanych danych mających ułatwić im podjęcie decyzji. Rozpatrując cel ewaluacji w kontekście Funduszy Strukturalnych, badania ewaluacyjne przeprowadza się w celu ustalenia efektywności pomocy strukturalnej Wspólnoty oraz w celu oszacowania jej oddziaływania w odniesieniu do celów, a także analizy wpływu na specyficzne problemy strukturalne. w tym kontekście używana jest jako narzędzie planowania i zarządzania pomocą strukturalną oraz nastawiona jest na proces uczenia się. Istotą i niezaprzeczalnym rdzeniem samego pojęcia ewaluacji jest kategoria wartości, która nader często, choć niezbyt świadomie zastępowana jest i mylona z innymi, takimi jak: „szacowanie”, „mierzenie”. Stwierdzenie faktu, iż to właśnie wartości stanowią podstawę i najbardziej zasadnicze odniesienie dla badań ewaluacyjnych prowadzi do wniosku, iż bez refleksji nad wartościami nie jest w istocie możliwa żadna .
W praktyce realizacji badań ewaluacyjnych wyróżniamy cztery typy ewaluacji[1]:
1. ex-ante – to przeprowadzona przed wdrażaniem programu i mająca za zadanie ocenić na ile planowana interwencja jest trafna z punktu widzenia potrzeb (sektora, beneficjentów) oraz spójna w zakresie planowanych celów i sposobów ich realizacji.
2. mid-term jest to realizowana mniej więcej w połowie wdrażania interwencji. Poddaje analizie osiągnięte na tym etapie produkty i rezultaty oraz dokonuje pierwszej oceny jakości realizacji programu. Jej istotną rolą jest również ocena poczynionych na etapie programowania założeń, w tym szczególnie celów oraz przyjętych wskaźników oraz aktualnego kontekstu realizacji przedsięwzięcia.
3. ex-post jest to przeprowadzana po zakończeniu realizacji programu.
4. on-going – prowadzona jest w trakcie trwania interwencji. Jej zadaniem jest dokonanie pogłębionej oceny wybranych problemów wynikających z realizacji działań służących osiąganiu celów interwencji.
Badania ewaluacyjne prowadzone są według specyficznie dobranych kryteriów ewaluacyjnych. Kryteriami najczęściej stosowanymi są:
1. Trafność (relevance) – kryterium to pozwala ocenić, w jakim stopniu przyjęte cele projektu/programu odpowiadają zidentyfikowanym problemom w obszarze objętym programem i/lub realnym potrzebom beneficjentów.
2. Efektywność (efficiency) – pozwala ocenić poziom „ekonomiczności” projektu/programu, czyli stosunek poniesionych nakładów do uzyskanych produktów (nakłady rozumiane są tu jako zasoby finansowe i ludzkie oraz poświęcony czas).
3. Skuteczność (effectiveness) – pozwala ocenić, w jakim stopniu zostały osiągnięte cele przedsięwzięcia zdefiniowane na etapie programowania.
4. Oddziaływanie/wpływ (impact) – pozwala ocenić związek między celem projektu/programu i celami ogólnymi, tj. stopień, w jakim korzyści odniesione przez beneficjentów ostatecznych miały szerszy ogólny wpływ na większą liczbę osób w danym sektorze, regionie lub w całym kraju.
5. Trwałość efektów (sustainability) – pozwala ocenić, czy rezultaty osiągnięte w ramach projektu/programu (na poziomie formułowania celu) mogą trwać po zakończeniu finansowania zewnętrznego, a także czy możliwe jest długotrwałe utrzymanie się wpływu projektu/programu na procesy rozwoju na poziomie sektora, regionu czy kraju.
powinna być prowadzona z zachowaniem standardów jakości i respektowaniem zasad etyki. Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne, podobnie jak większość towarzystw ewaluacyjnych na świecie 
opracowało standardy ewaluacji zawierające wskazówki prowadzenia badań ewaluacyjnych akcentujące wymogi profesjonalizmu, etyczności i poprawności metodologicznej prowadzonych ewaluacji (www.pte.org.pl).
W licznych dyskusjach dotyczących roli ewaluacji w doskonaleniu polityk publicznych, zwraca się uwagę na jej silny wpływ w generowanie zmian w zachowaniach. Posiada to zarówno silny kontekst instytucjonalny (przede wszystkim rozumienia swojej roli i wykorzystywania szans na jej rozwój), jak i odnoszący się do osób. W drugim przypadku w ewaluacji oczekuje się oddziaływania na postawy twórców polityk (policy makers) do troski o większą efektywność oraz odpowiedzialność podejmowanych decyzji.

Michał KLEPKA


Źródła: [1] B. Ciężka (red.), – kwestie ogólne. Szkolenie dla pracowników Instytucji Zarządzającej Podstawami Wsparcia Wspólnoty, Krajowej Jednostki Oceny oraz komórek oceny w instytucjach zarządzających poszczególnymi programami operacyjnymi, PTE, Warszawa 2005; [2] L. Korporowicz, (red.), w edukacji, Oficyna Naukowa, Warszawa 1997; [3] P. Czyż, M. Klepka, Klimczak, Przewodnik ewaluatora. procesu wdrażania Regionalnych Strategii Innowacji 15 regionów Polski pod kątem implementacji projektów wynikających ze strategii, WYG International, Warszawa 2006.

 Tłumaczenia:

  • en Evaluation

 Artykuły na Portalu Innowacji:



powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości