Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Słownik Innowacji - Leksykon haseł
Słownik Innowacji - haseł
Hasło:
Rodzaj:Słownik2011
Język:pl

w literaturze przedmiotu zaliczany jest do „miękkich” metod uczenia się i wprowadzania zmian w organizacji. Etymologia terminu „” wywodzi się on od słowa „benchmark”, co oznacza punkt wyjściowy, punkt odniesienia, punkt orientacyjny lub przedmiot stanowiący bazę do porównań. [1] Amerykańskie Centrum Produktywności i Jakości (APQC) wyjaśnia pojęcie benchmark jako „najlepsze w swojej klasie” osiągnięcie, uznawane za wzorzec doskonałości dla danego procesu działalności gospodarczej.[2]
Pierwsza definicja benchmarkingu została sformułowana przez D. Kearnsa byłego dyrektora generalnego korporacji Xerox, uznawanej za prekursora stosowania tej metody w zarządzaniu zmianami. „ interpretowany jest jako ciągły proces mierzenia wyrobów, usług i procedur względem najsilniejszych konkurentów lub tych firm, które uznawane są za liderów przemysłu.[3] Inaczej mówiąc to proces polegający na doskonaleniu efektywności własnej organizacji poprzez identyfikowanie, analizowanie, adaptowanie i wdrażanie rozwiązań stosowanych przez organizacje najbardziej efektywne w skali świata. [4] Jest to proces ciągłego uczenia się i twórczego doskonalenia, wykorzystując rozwiązania i osiągnięcia wcześniej wyprawowe przez najlepszych w danej dziedzinie.
Ogólnie definiując to ciągły, systematyczny proces, skoncentrowany na mierzeniu i porównywaniu produktów, procesów lub sposobów działania, mający na celu poprawianie efektywności funkcjonowania organizacji. W klasycznym ujęciu składa się on z czterech podstawowych elementów: identyfikacji przedmiotu benchmarkingu, analizy danych i informacji, projektowania zmian oraz wdrażania lepszych rozwiązań.
Początki idei benchmarkingu mają swoje miejsce w latach pięćdziesiątych, kiedy to Japończycy wizytowali przedsiębiorstwa na całym świecie, głównie w krajach wysoko rozwiniętych technologicznie, w celu poznania ich pomysłów, koncepcji i sposobów produkcji by w konsekwencji przenieść na własny grunt i rozwijać je we własnych przedsiębiorstwach. Jednakże za bezpośrednie narodziny idei benchmarkingu we współczesnej postaci uznaje się 1979 r., kiedy amerykańska korporacja Xerox przyjęła tę metodę, jako sposób do walki z konkurencją. Sukces firmy Rank Xerox zachęcił wiele firm (m.in. Motorola, Ford czy IBM) do stosowania tej metody dla usprawnienia własnych działań. Od początku lat 80. obserwujemy wzrost zainteresowania benchmarkingiem jako narzędziem zarządzania, zaś prawdziwa eksplozja benchmarkingu nastąpiła w latach 90 – tych. Obecnie obserwujemy dalsze rozprzestrzenianie się tego sposobu zarządzania nie tylko w sektorze prywatnym, ale także adaptację tego podejścia do zarządzania w sektorze publicznym, m.in. w takich obszarach jak: ochrona zdrowia, administracja publiczna czy edukacja.  wykorzystywany jest także w zarządzaniu przestrzenia – regionalny. 
W literaturze przedmiotu występuje bogata paleta typologii i rodzajów benchmarkingu. Podstawowa  identyfikuje cztery główne rodzaje benchmarkingu: wewnętrzny, konkurencyjny, funkcjonalny oraz generyczny.[4] Inna typologia klasyfikuje w oparciu o dwa kryteria: kryterium partnera benchmarkingu (tzw. kryterium wzorca) oraz kryterium przedmiotu benchmarkingu.[5] W oparciu o kryterium wzorca, (do kogo się porównujemy?) wyodrębniono: wewnętrzny,  konkurencyjny, funkcjonalny (inaczej przemysłowy lub funkcyjny) oraz generyczny (inaczej rodzajowy, ogólny). Natomiast w oparciu o kryterium przedmiotu (ze względu na rodzaj obiektu, jaki jest porównywany, co będziemy badać?) wyróżniamy: procesów, strategiczny i produktów. W literaturze przewija się także wyników działania oraz metod zarządzania.
to znana i funkcjonująca w procesie organizacji od wielu lat metoda naśladowania innych. Jest to technika, która pozwala poprzez obserwacje i istniejące przykłady, poznać najlepsze w swojej klasie rozwiązania i wdrożyć je do działania. Pozytywne naśladownictwo, jak inaczej można nazwać omawiana metodę, jest sposobem uczenia się i adaptacji, pozbawionym w dużym stopniu ryzyka popełniania błędów.

Aleksandra NOWAKOWSKA


Źródła: [1] P.H. Collin, J. Słupski, Słownik Biznesu, Peter Collin Publishing, Warszawa 2000; [2] A. Węgrzyn, . Nowoczesna metoda doskonalenia przedsiębiorstwa, Antykwa, Kluczbork–Wrocław 2000; [3] I.J. Dahlgaard, K. Kristensen, G. K. Kanji, Podstawy zarządzania jakością, PWN, Warszawa 2002; [4] J. Brilman, Nowoczesne koncepcje i metody zarządzania, PWE, Warszawa 2002; [5] L.C.R. Carpinetti, A. M.de Melo, What to benchmark? A systematic approach and cases, “: An International Journal” vol. 9, 3/2002.

 Tłumaczenia:

  • en Badania Porównawcze

 Artykuły na Portalu Innowacji:



powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości