Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Słownik Innowacji - Leksykon haseł
Słownik Innowacji - haseł
Hasło:
Rodzaj:Słownik2011
Język:pl

to drugie obok programu Community Innovation Survey (CIS) źródło informacji nt. szeroko rozumianej działalności innowacyjnej przedsiębiorstw europejskich, bazujące zresztą w dość istotnej części na danych pochodzących z badań tego programu.
Jest to przedsięwzięcie wdrożone przez Komisję Europejską w ramach realizacji projektu TrendChart on  In Europe, zwane w skrócie EIS. Obecnie projekt TrendChart został zastąpiony przez projekt PRO INNO Europe.
W odróżnieniu od programu Community Innovation Survey, który jest pierwotnym źródłem danych zbieranych w sposób zharmonizowany przez uczestniczące kraje specjalnie na potrzeby analizy działalności innowacyjnej, w projekcie EIS wykorzystywane są dane pochodzące z wielu różnych pierwotnych badań i źródeł, w tym administracyjnych [takimi źródłami są EPO – , czyli Europejski Urząd Patentowy oraz for Harmonization in the Internal Market (trade marks and designs), czyli Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego].
EIS to jeden z kilku „zbiorów wskaźników” (collections of indicators) opracowanych ostatnio przez Komisję Europejską w celu zaspokojenia specyficznych potrzeb polityki gospodarczej i naukowo-technicznej UE (np. czy Scoreboard).
EIS jest zbiorem wskaźników służących prowadzeniu analiz poziomu innowacyjności (innovation performance) poszczególnych krajów członkowskich UE, oceny skuteczności ich polityki innowacyjnej, analizy silnych i słabych stron ich systemów innowacyjnych oraz określeniu pozycji UE jako całości w stosunku do głównych konkurentów na arenie międzynarodowej (comparative analysis of innovation performance).
Od 2001 r. do 2009 r. ukazało się ogółem dziewięć edycji raportu EIS, których metodologia zmieniała się i ewoluowała. Włączano nowe wskaźniki dostępne dzięki systematycznemu rozwojowi badania Community Innovation Survey i badań technologii ICT. Wprowadzano też zmiany w odpowiedzi na głosy krytyczne zarzucające autorom EIS stosowanie niewłaściwych wskaźników oraz nieuwzględnianie wszystkich istotnych aspektów działalności innowacyjnej i różnic strukturalnych pomiędzy krajami.
Głosy krytyczne dotyczą też stosowania w raportach EIS wskaźników zbiorczych (syntetycznych, composite indicators), w tym Sumarycznego Wskaźnika Innowacji (Summary Innovation Index, w skrócie SII), ujmującego złożoną rzeczywistość działalności innowacyjnej w poszczególnych krajach za pomocą jednej wartości liczbowej.
Pierwszej zmiany metodologii dokonano w edycji EIS 2005. W edycjach EIS 2005–2007 wyróżniono pięć tematów określonych jako „innovation dimensions” (wymiary innowacji), z których 3 obejmowały wskaźniki dotyczące „wkładu” w działalność innowacyjną (Innovation inputs – siły sprawcze innowacji, tworzenie wiedzy oraz innowacyjność i przedsiębiorczość ), natomiast dwa kolejne obejmowały wskaźniki efektów działalności innowacyjnej (Innovation outputs – zastosowanie innowacji w praktyce, własność intelektualna). 
W edycji EIS 2005 ujęto ogółem 26 następujących wskaźników (grupy wskaźników określane jako „innovation dimensions” oznaczono w poniższym wykazie za pomocą numeracji rzymskiej):
I. Siły sprawcze innowacji (Innovation drivers):
1.1. absolwenci studiów: dyplomowych, podyplomowych i doktoranckich (poziomy wykształcenia 5 i 6 według klasyfikacji ISCED 1997; ISCED – International of Education, Międzynarodowa Standardowa Edukacji) w zakresie podgrup kierunków studiów określanych wspólnym mianem jako Science & Engineering (S&E) obejmujących następujące kategorie według klasyfikacji ISCED 1997: ISC42 – nauki biologiczne, ISC44 – nauki fizyczne, ISC46 – matematyka i statystyka, ISC48 – informatyka, ISC52 – inżynieria i technika, ISC54 – produkcja i przetwórstwo oraz ISC58 – architektura i budownictwo na 1000 osób w wieku 20–29 lat włącznie;
1.2. liczba osób z wykształceniem wyższym (poziomy 5 i 6 według ISCED 1997) na 100 osób w wieku 25–64 lat;
1.3. liczba linii szerokopasmowych, broadband lines, (ponad 143 Kbit/s) na 100 osób (broadband penetration rate);
1.4. liczba osób uczestniczących w kształceniu ustawicznym (life-long learning) na 100 osób w wieku 25–64 lat;
1.5. udział osób z wykształceniem przynajmniej średnim (upper secondary education – ISCED 3-4 minimum) wśród ogółu osób w wieku 20–24 lat.
II. Tworzenie wiedzy (Knowledge creation):
2.1. nakłady na działalność B+R w sektorach rządowym (GOVERD), szkolnictwa wyższego (HERD) i w tzw. sektorze prywatnych instytucji niedochodowych (PNPERD) jako % PKB (GERD minus BERD jako % PKB);
2.2. nakłady na działalność B+R w sektorze przedsiębiorstw (BERD) jako % PKB;
2.3. nakłady na działalność B+R w działach zaliczanych do tzw. wysokiej i średnio-wysokiej techniki jako % nakładów na działalność B+R w sekcji Przetwórstwo przemysłowe (Manufacturing);
2.4. udział przedsiębiorstw innowacyjnych, które uzyskały pomoc (wsparcie) publiczne (public funding: granty, subsydia, pożyczki i gwarancje kredytowe) wśród ogółu przedsiębiorstw (innowacyjnych i nieinnowacyjnych) (wskaźnik liczony w oparciu o wyniki badania Community Innovation Survey);
2.5. nakłady na działalność B+R w sektorze szkolnictwa wyższego (HERD) finansowane przez podmioty gospodarcze (przedsiębiorstwa) (wskaźnik służący do oceny współpracy publiczno-prywatnej).
III. Innowacyjność i przedsiębiorczość (Innovation & entrepreneurship):
3.1. udział przedsiębiorstw MSP (SMEs), które wprowadziły innowacje (nowe produkty i procesy) opracowane samodzielnie (in-house) wśród ogółu przedsiębiorstw MSP (wskaźnik liczony w oparciu o wyniki badania Community Innovation Survey) [przedsiębiorstwa mogą wprowadzać innowacje opracowane samodzielnie, we własnym zakresie (in-house) bądź we współpracy z innymi jednostkami, w tym z innymi przedsiębiorstwami);
3.2. udział innowacyjnych przedsiębiorstw MSP posiadających umowy o współpracy w zakresie innowacji z innymi przedsiębiorstwami i/lub instytucjami wśród ogółu przedsiębiorstw MSP (wskaźnik liczony w oparciu o wyniki badania Community Innovation Survey);
3.3. nakłady na działalność innowacyjną jako % wartości produkcji sprzedanej wszystkich przedsiębiorstw (total turnover) (wskaźnik liczony w oparciu o wyniki badania Community Innovation Survey);
3.4. wczesnych stadiów (early-stage VC obejmujący tzw. kapitał zalążkowy i kapitał początkowy, seed and start-up capital) jako % PKB (jest to tzw. wskaźnik zastępczy, proxy indicator, służący do oceny dynamiki tworzenia nowych firm, przede wszystkim przedsięwzięć opartych na nowych technologiach, czyli obarczonych szczególnie wysokim ryzykiem);
3.5. nakłady na technologie ICT (informacyjne i telekomunikacyjne) jako % PKB (technologie ICT obejmują maszyny biurowe, machines, sprzęt służący do przetwarzania i przesyłania danych, data processing equipment and data communication equipment, sprzęt telekomunikacyjny, telecommunications equipment, oraz oprogramowanie, related software, i usługi telekomunikacyjne, telecom services);
3.6. udział przedsiębiorstw MSP, które wprowadziły innowacje nietechnologiczne (zmiany organizacyjne, tzw. zaawansowane techniki zarządzania, drobne modyfikacje i zmiany estetyczne oferowanych produktów, itp.) wśród ogółu przedsiębiorstw MSP (wskaźnik liczony w oparciu o wyniki badania Community Innovation Survey).
IV. Zastosowanie innowacji w praktyce (Innovation applications):
4.1. pracujący w działach (według NACE/PKD) zaliczanych do tzw. usług jako % ogółu pracujących w sekcji Przetwórstwo przemysłowe i w sektorze usług;
4.2. udział wartości eksportu wyrobów wysokiej techniki w wartości eksportu ogółem (wskaźnik służy do oceny konkurencyjności gospodarki i zdolności do komercjalizacji wyników działalności B+R i innowacyjnej na arenie międzynarodowej);
4.3. udział wartości sprzedaży produktów nowych dla rynku, na którym operuje  w wartości sprzedaży ogółem (total turnover) (wskaźnik liczony w oparciu o wyniki badania Community Innovation Survey);
4.4. udział wartości sprzedaży produktów nowych tylko z punktu widzenia przedsiębiorstwa w wartości sprzedaży ogółem (total turnover) (wskaźnik liczony w oparciu o wyniki badania Community Innovation Survey);
4.5. pracujący w działach (według NACE/PKD) zaliczanych do tzw. wysokiej i średnio-wysokiej techniki jako % ogółu pracujących w sekcji Przetwórstwo przemysłowe i w sektorze usług.
V. Własność intelektualna (Intellectual property):
5.1. liczba wynalazków zgłoszonych ( applications) do ochrony w EPO (Europejski Urząd Patentowy) na milion ludności;
5.2. liczba ów udzielonych (patents granted) w Stanach Zjednoczonych (przez USPTO) na milion ludności;
5.3. liczba Triadic families na milion ludności ( / jest określany mianem „patentu Triadic”, jeśli został zgłoszony do Europejskiego Urzędu Patentowego i do Japońskiego Urzędu Patentowego oraz został udzielony przez Urząd Patentowy Stanów Zjednoczonych);
5.4. liczba zarejestrowanych (udzielonych praw ochronnych) „wspólnotowych” znaków towarowych (new Community trademarks zapewniające ochronę we wszystkich krajach UE na podstawie procedury rejestracji w for Harmonisation in the Internal Market, – Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego, w Alicante w Hiszpanii) na milion ludności;
5.5. liczba zarejestrowanych (udzielonych praw z rejestracji) „wspólnotowych” wzorów przemysłowych (new Community industrial designs) na milion ludności.
W edycjach EIS 2008 i EIS 2009 liczbę wskaźników zwiększono do 29 w celu lepszego odzwierciedlenia znaczenia sektora usług i innowacji nietechnologicznych oraz efektów działalności innowacyjnej. Liczbę tematów określonych jako „innovation dimensions” zwiększono do siedmiu grupując je w trzech następujących blokach:
– „Enablers”, czyli „motory” innowacji zewnętrzne w stosunku do przedsiębiorstw (uwzględniono tu wskaźniki dotyczące zasobów ludzkich oraz zewnętrznych źródeł finansowania, w tym wsparcia rządowego),
– „Firm activities” – działalność firm, czyli wysiłki podejmowane przez same przedsiębiorstwa w celu opracowania i wprowadzenia innowacji (uwzględniono tu wskaźniki dotyczące inwestycji, współpracy z innymi przedsiębiorstwami i jednostkami sektora publicznego, a także ochrony własności intelektualnej),
– „Outputs”, czyli efekty działalności innowacyjnej przedsiębiorstw (uwzględniono tu wskaźniki dotyczące liczby firm, które wprowadziły innowacje technologiczne i nietechnologiczne oraz wskaźniki dotyczące wartości sprzedaży oraz eksportu innowacyjnych produktów).
W oparciu o metodologię stosowaną w projekcie EIS w ostatnich latach podjęte zostały również próby opracowania analogicznego scoreboardu regionalnego „Regional Innovation Scoreboard (RIS)”. [4]
Po przyjęciu w październiku 2010 r. „ Communication” [3] został zrewidowany i przemianowany na Scoreboard, w skrócie IUS, który ma być narzędziem służącym do monitorowania wdrażania strategii The  flagship.
W edycji IUS 2010 przygotowanej, podobnie jak poprzednie edycje EIS, przez UNU-MERIT (Maastricht Economic and Social Research and Training Centre on Innovation and Technology – UNU-MERIT jest wspólnym centrum badawczym United Nations University, UNU, i Maastricht University, UM, Maastricht, Holandia) we współpracy z Komisją Europejską (konkretnie z DG JRC G3) wykorzystano ogółem 25 wskaźników (nastąpiło więc zmniejszenie liczby wskaźników w stosunku do edycji EIS 2008–2009) pochodzących z Eurostatu i innych uznanych międzynarodowych źródeł.
Podobnie jak w ostatnich edycjach EIS analizą objęte zostały – oprócz 27 krajów UE – także Chorwacja, Islandia, Macedonia, Norwegia, Serbia, Szwajcaria i Turcja. Dokonano również porównań – w oparciu o mniejszy zestaw wskaźników – działalności innowacyjnej w UE-27 oraz w Stanach Zjednoczonych, Japonii i w grupie krajów określanych jako BRIC (Brazylia, Rosja, Indie i Chiny).
IUS 2010, podobnie jak poprzedzające go edycje EIS, zawiera aneks, w którym podano definicje i sposób liczenia zastosowanych wskaźników oraz źródła danych.
Na podstawie wartości wskaźnika zbiorczego mającego służyć jako miara efektywności innowacyjnej krajów („Average performance is measured using a composite indicator”) podzielono kraje członkowskie UE na 4 następujące grupy określone jako „performance groups”:
Innovation leaders, czyli liderzy innowacji – Dania, Finlandia, Niemcy, Szwecja,
Innovation followers, czyli średni innowatorzy, dla których wartość wskaźnika efektywności innowacyjnej zbliżona jest do wartości średniej dla UE-27; jest to najliczniejsza grupa obejmująca 10 krajów: Austrię, Belgię, Cypr, Estonię, Francję, Holandię, Irlandię, Luksemburg, Słowenię i Wielką Brytanię,
Moderate innovators, czyli umiarkowani innowatorzy – w tej grupie znalazła się Polska oraz Czechy, Grecja, Hiszpania, Malta, Portugalia, Słowacja, Węgry i Włochy,
Modest innovators, czyli skromni innowatorzy – Bułgaria, Litwa, Łotwa i Rumunia; do tej grupy zaliczono kraje, dla których wartość wskaźnika efektywności innowacyjnej była niższa o 50% lub więcej od wartości średniej dla UE-27.
Scoreboardy EIS 2001–2009 oraz IUS 2010 dostępne są w wersji elektronicznej w Internecie na stronach PRO INNO Europe pod adresem: http://www.proinno-europe.eu/metrics.

Grażyna NIEDBALSKA


Źródła: [1] Methodology Report, May 20, 2005 (dostępny na stronie Trend Chart on  in Europe; www.trendchart.cordis.europa.eu); [2] Rethinking the : A revised methodology for 2008-2010, Output paper from the workshop on “Improving the methodology”, Brussels, 16 June 2008 (http://www.eis.eu/workshop); [3] Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions,  Flagship Initiative, , Brussels, 6.10.2010; [4] H. Hollanders, S. Tarantola, A. Loschky, Regional Innovation Scoreboard (RIS) 2009, European Commission, December 2009; [5] http://www.proinno-europe.eu/metrics.

 Tłumaczenia:

  • en Europejska Tablica Wyników w Dziedzinie Innowacji

 Artykuły na Portalu Innowacji:



powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości