Klastry
| Klastry na świecie |
W Europie można spotkać się z licznymi inicjatywami, wspierającymi rozwój klastrów, których na Starym Kontynencie zidentyfikowano ponad dwa tysiące. Tutaj główne działania prowadzi Komisja Europejska, ale nie bez znaczenia są również inicjatywy podejmowane przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD - Organisation for Economic Co-operation and Development, www.oecd.org), która jak wiadomo swoim zasięgiem obejmuje nie tylko kraje Europy. W raporcie European Trend Chart Reporton On Innovation przeprowadzonym w 2003 Komisja Europejska wyróżniła sposób klasyfikacji modeli polityki klastrowej, biorąc za punkt widzenia kierunek i kompleksowość interakcji, zachodzących w systemie powiązań kooperacyjnych. Wskazano model polityki klastrowej, ukierunkowany na wzmacnianie interakcji mających miejsce w ramach tzw. potrójnej helisy – chodzi tutaj o zwrócenie szczególnej uwagi na system powiązań między trzema kluczowymi uczestnikami systemu gospodarczego, a mianowicie przedsiębiorstwami, światem nauki i władzami rządowymi oraz samorządowymi. Drugi model zaś skupia się na wspieraniu powiązań między przedsiębiorstwami oraz między przedsiębiorstwami a instytucjami B+R (czyli jednostki naukowe tj. uniwersytety i inne jednostki badawcze). Przedmiotem trzeciego natomiast modelu jest stymulowanie wszystkich powiązań w ramach danego klastra i jego otoczenia. Ponadto instytucja ta prowadzi dwie główne inicjatywy na rzecz wsparcia polityki innowacyjnej i innowacji: Europe INNOVA (www.europe-innova.eu) oraz PRO INNO Europe (www.proinno-europe.eu), za które odpowiada Zespół Wspierania Innowacji działający w ramach Dyrekcji ds. Przedsiębiorczości i Przemysłu (European Commission, Enterprise and Industry, Innovation - http://ec.europa.eu/enterprise/policies/innovation/index_en.htm). Obie te inicjatywy skupione są wokół polityki klastrowej. Przykłady klastrów w Europie: Munich Biotech Cluster
Tempo rozwoju Munich Biotech Cluster jest wysokie. Członkami klastra jest już około 350 firm związanych z badaniami w ramach nauk przyrodniczych. Dzięki temu, Monachium pretenduje do najlepszego w Europie ośrodka związanego z badaniami na płaszczyźnie biotechnologii. Ciągły rozwój lokatorów klastra przyczynił się do wzrostu liczby małych i średnich przedsiębiorstw wśród jego członków. Obecnie ich liczba wynosi 100 i ciągle rośnie. Ponadto silnymi przedstawicielami klastra są firmy działające w dziedzinie farmacji. Łącznie wszystkie przedsiębiorstwa współpracujące ze sobą w ramach monachijskiego klastra zatrudniają ponad 20 000 pracowników. Dodatkowe 10 000 stanowią pracownicy instytucji naukowych uczestniczących w działaniach Biotech. Władze klastra są świadome swojej pozycji na światowym rynku i rozumieją przyczyny swojego sukcesu. Pierwszą z nich jest bliskość i jakość monachijskich instytucji naukowych. Ich zasobność finansowa i efektywna działalność znacznie wspomagają działalność klastra. Warto przy tym wspomnieć o owocnej współpracy między podmiotami naukowymi oraz biznesowymi. Obie strony dostrzegają fakt, że ich współpraca przynosi obopólne korzyści. Inną ważną przyczyną jest nowoczesna infrastruktura oraz wystarczająca ilość kapitału finansowego, jak również jakość kapitału ludzkiego, które wspólnie przyczyniają się do dynamicznego rozwoju. Munich Biotech Cluster swoją działalność opiera również na stwarzaniu odpowiednich warunków badawczych dla małych przedsiębiorstw, które powstają dzięki okolicznym inkubatorom przedsiębiorczości. Ich działalność, a przede wszystkim współpraca na rzecz komercjalizacji badań naukowych przyczynia się do wzrostu konkurencyjności całego landu. Takimi inkubatorami są między innymi IZB w Martinsried (na południe od Monachium) oraz we Fryzyngi (na północ od Monachium). Zaplecze naukowe klastra jest imponujące, a współpraca opiera się na wymianie doświadczeń z wieloma instytucjami naukowymi, szkołami oraz szpitalami. Na bazę naukową składają się:
Tak bogate zaplecze naukowe umożliwia współpracę na wielu płaszczyznach. Przepływ informacji oraz wyników badań naukowych wpływa na rozwój i efektywniejsze działanie firm należących do klastra, ale również na wzrost poziomu naukowego jednostek badawczych. W działalność klastra Biotech pomaga również Unia Europejska. Swoją szansę klaster upatruje przede wszystkim w 7. Programie Ramowym. Środki finansowe pozyskiwane będą dzięki takim działaniom jak „Zdrowie”, „Pomysły”, „Ludzie” oraz „Możliwości”. Bezproblemowa współpraca między sferami nauki, biznesu oraz samorządu przyczynia się do budowania silnego ośrodka nauk biomedycznych. Firmy działające w ramach Biotech mogą liczyć na silne i efektywne lobby wspierające ich rozwój, zarówno biznesowy, jak i naukowy w kraju i zagranicą. Strona internetowa: http://www.bio-m.org/ ** Cluster Rhone-Alpes des Industries de la Montage
Głównym założeniem Cluster Rhone-Alpes des Industries de la Montage (CIM) jest realizacja działań indywidualnych oraz zbiorowych na rzecz zwiększenia wydajności oraz konkurencyjności podmiotów zrzeszonych w klastrze na rynku krajowym oraz międzynarodowym. Współpraca w obrębie zrzeszenia stwarza odpowiednie warunki do efektywnej ekspansji na rynku francuskim oraz zagranicznym. Członkowstwo w klastrze obliguje także do przestrzegania wypracowanych norm oraz strategii klastra, który buduje przez to stabilną i solidną markę regionu. Strategia francuskiego klastra zakłada zacieśnienie oraz wzmocnienie współpracy pomiędzy podmiotami w nim zrzeszonymi, dzięki czemu ułatwia to wymianę doświadczeń i wiedzy nabytej w trakcie funkcjonowania firmy na rynku. Wspólne działania w ramach klastra uwzględniają również promocję oraz obecność przedsiębiorstw na najważniejszych targach krajowych i międzynarodowych w tej branży. Założenia klastra przewidują ciągły rozwój jego członków, stąd podejmowane jest wiele działań na rzecz poprawy wydajności produkcji oraz udoskonalanie strategii biznesowych. Rozwój nie byłby możliwy, gdyby nie umiejętność odpowiedniej i konstruktywnej współpracy CIM z innymi klastrami na arenie krajowej oraz międzynarodowej. Członkowie klastra mają zapewnione niezbędne środki służące do poprawy efektywności ich działań. Przykładem tego może być stopniowe usprawnianie funkcjonowania przedsiębiorstw dzięki komputeryzacji, integracji narzędzi IT i optymalizacji systemów przepływu informacji. CIM zapewnia odpowiednie wsparcie finansowe służące sprawnemu przeprowadzeniu informatyzacji oraz zapewnia zaplecze fachowców, którzy nadzorują ten proces. Ponadto program skierowany do małych i średnich przedsiębiorstw zawiera atrakcyjną ofertę, pozwalającą poprawić strategię marketingową firmy poprzez odpowiednie szkolenia oraz wzmocnienie pozycji osób odpowiedzialnych w przedsiębiorstwie za sprzedaż, produkcję oraz marketing. Oprócz tego, przedstawiciele firm zapraszani są co pewien czas na specjalnie przygotowane dla nich warsztaty, na których podejmowana jest dyskusja dotycząca polepszenia i usprawnienia funkcjonowania firm, a co za tym idzie – całego klastra. To tylko niektóre propozycje ze strony zarządu skierowane do członków CIM. Francuskie zrzeszenie prowadzi również politykę proinnowacyjną oraz proekologiczną. Ma to na celu ograniczenie negatywnego oddziaływania przedsiębiorstw na środowisko naturalne regionu Rodan-Alpy, które jest źródłem ich egzystencji. Ponadto sukcesywnie przeznaczane są środki finansowe na poprawę bądź inicjację działalności badawczej podmiotów, dzięki czemu stają się one jeszcze bardziej konkurencyjne. Jednak najważniejszym celem CIM jest umiędzynarodowienie działalności zrzeszonych członków. W tym celu zarząd klastra pomaga w diagnostyce oraz tworzeniu strategii międzynarodowej, ułatwia dostęp do zagranicznych rynków, zachęca do tworzenia sieci działalności oraz umożliwia branie udziału w wydarzeniach na całym świecie (targi, kongresy, sympozja itp.). W 2010 r. klaster obecny był na „Ispo Winter” w Monachium, „SOB” w Grenoble, na wystawie w Friedrichshafen oraz w Szanghaju. Na koniec października CIM obecny również będzie na „Salon Ski Build Expo” w Moskwie. W ramach klastra funkcjonuje 185 stacji narciarskich rozmieszczonych w rejonach masywów Haute-Savoie, Savoie oraz Isere. Obrót tych stacji wynosi ok. 880 mln euro rocznie. Fachową wiedzę członkowie klastra pozyskać mogą z dziewięciu ośrodków badawczych. Są to m.in.: Centre de ressources en matériaux composites, związany z badaniami nad materiałami kompozytowymi, Institut Français du Textile et de l’Habillement, zajmujący się tkaninami oraz specjalistyczną odzieżą oraz Association Nationale pour l’étude de la Neige et des Avalanches prowadzący badania nad śniegiem oraz lawinami. Strona internetowa: http://www.cluster-cim.fr/ ** Austrian Water
Klaster koncentruje się na wyzwaniach związanych z zaopatrzeniem w wodę, unieszkodliwianiem ścieków, usprawnianiem zarządzania odpadami oraz z ochroną zasobów naturalnych. Przykładowe projekty zrzeszonych firm uwzględniają zagospodarowanie koryt i dorzeczy rzek, które mają istotny wpływ na infrastrukturę oraz na tereny zamieszkane przez ludzi. W grę wchodzą działania znacząco oddziałujące na rolnictwo, ochrona przeciwpowodziowa, zagospodarowanie wód powierzchniowych na cele turystyki i wypoczynku oraz ochrona środowiska naturalnego. Działania podejmowane przez Austrian Water koordynowane są poprzez poszczególne firmy zrzeszone w austriackim klastrze. To właśnie na sile poszczególnych przedsiębiorstw oparta jest skuteczność klastra. Ten nietypowy klaster rozwój swojej działalności wiąże z ekspansją na rynki zagraniczne. Zainteresowaniem Austrian Water cieszą się kraje Europy wschodniej oraz południowo-wschodniej. Dzięki działaniom na rzecz badań i rozwoju, rozpowszechniane są w wielu krajach dobre praktyki unowocześniające gospodarkę wodno-ściekową oraz gospodarkę odpadami. Klaster wspiera również rozwój poszczególnych członków, dzięki czemu stają się oni bardziej konkurencyjni, zaś możliwość ekspansji na rynki zagraniczne jest dodatkowym magnesem przyciągającym nowych członkó. Silna i stabilna struktura Austrian Water zwiększa szansę na odniesienie sukcesu na arenie międzynarodowej. W dobie globalizacji konkurencji małe i średnie austriackie przedsiębiorstwa nie mają szansy na samodzielną walkę o swoje interesy z przedsiębiorstwami wielokrotnie od nich większymi. Dzięki działalności klastra mają one szansę zaistnienia za granicą, pozyskiwania środków finansowych, a co ważniejsze –zdobywania cennego doświadczenia w relacjach biznesowych oraz badawczo-rozwojowych. Klaster zrzesza 29 członków, z czego 7 pełni status honorowych. Wspólnie mają do zaoferowania następujące usługi:
Ponadto, dzięki fachowej wiedzy osób współpracujących ze sobą w ramach klastra, Austrian Water przeprowadza specjalistyczne szkolenia i konsultacje dotyczące aspektów związanych z gospodarką wodną i ściekową. Klaster oferuje swoim członkom specjalistyczne szkolenia, jak również wcześniej wspomnianą pomoc w ekspansji na rynki zagraniczne. Opieka, jaką objęte są małe przedsiębiorstwa, sprzyja ich rozwojowi. Austrian Water w pewnym sensie pełni rolę inkubatora, który wprowadza małe firmy na rynki zagraniczne, dzięki czemu mają one szansę korzystać z wiedzy zagranicznych podmiotów, jednocześnie uzyskując możliwość rozwoju biznesu. Prospołeczny charakter organizacji istotnie wpływa na ceny wody, gospodarki odpadami i ściekami. Współpraca austriackich firm sprzyja obniżaniu cen, gdyż nie muszą one samodzielnie ponosić wysokich kosztów badań i rozwoju. Ponadto ułatwienie działalności poprzez integrację przedsiębiorstw działających w różnych płaszczyznach umożliwia wprowadzanie innowacyjnych rozwiązań do praktyki gospodarczej. Strona internetowa: http://www.austrianwater.at/ ** Uniport Bilbao
Klaster w wyniku swojej działalności zwiększył rolę stolicy Kraju Basków w obszarze handlu międzynarodowego. Ośrodek ten jest ważnym punktem przeładunkowym dla produktów oraz surowców z całego świata. Port, dzięki swojej pozycji na arenie międzynarodowej, ma istotny wpływ na rozwój gospodarczy, społeczny oraz kulturowy całego regionu. O sile klastra decydują jego członkowie, a jest ich relatywnie dużo. Łącznie Uniport Bilbao tworzy 141 przedsiębiorstw, które działają w branżach na różne sposoby związanych z gospodarką morską. Cała ich działalność uzależniona jest od jego sprawnego i efektywnego działania. Firmy sektora prywatnego stanowią 89% wszystkich członków klastra, pozostałe 11% to przedstawiciele sektora państwowego. W skład reprezentacji podmiotów publicznych wchodzą:
Wśród podmiotów komercyjnych znajdują się przedsiębiorstwa zajmujące się spedycją i transportem morskim, transportem kolejowym oraz drogowym. Ponadto, członkami klastra są firmy posiadające specjalne holowniki, odpowiednie magazyny, sprzęt oraz infrastrukturę służącą do przeładunku kontenerów i różnego rodzaju towarów. Niezbędnym elementem są również podmioty zajmujące się obsługą techniczną statków i sprzętu. W porcie swoje biura mają również armatorzy, agencje transportowe oraz spółki dystrybucyjne. Tak duża różnorodność podmiotów zrzeszonych w Uniport Bilabo buduje jego przewagę konkurencyjną dzięki samowystarczalności i konkurencyjności wynikającym ze wspólnej strategii i polityki. Bezproblemowa współpraca między sektorem prywatnym i publicznym zdecydowanie usprawnia i przyspiesza rozwój miasta oraz jego okolic. Przedsiębiorstwa, które zdecydują się na członkowstwo w klastrze, mogą liczyć na różnego rodzaju profity. Wynikają one między innymi ze zwiększenia zaufania do firmy funkcjonującej w klastrze cieszącym się zaufaniem i prestiżem. Ponadto lobbing prowadzony przez Uniport Bilabo zwiększa siłę zrzeszonych podmiotów na arenie międzynarodowej, nie pozostając tym samym bez wpływu na wzrost konkurencyjności oraz atrakcyjności oferowanych usług. Wspólne przedsięwzięcia promocyjne klastra są zdecydowanie skuteczniejsze niż działania pojedynczych spółek. Oprócz tego, stowarzyszenie oferuje swoim członkom różnego rodzaju narzędzia w postaci szkoleń, specjalistycznych rozwiązań i wydarzeń, mających na celu poprawę funkcjonowania firm oraz wzrost jakości oferowanych usług. Działalność klastra uwzględnia również wydawanie specjalnego biuletynu skierowanego głównie do członków i ich klientów. Zawiera on ważne informacje związane z funkcjonowaniem klastra. Na 2010 rok zarząd klastra przewidział podnoszenie konkurencyjności portu dzięki działaniom marketingowym. Stworzone zostały specjalne grupy robocze zajmujące się problematyką energetyki klastra, marketingu, transportu kolejowego oraz obserwacją, jak również badaniami dotyczącymi działalności klastra. Strona internetowa: http://www.uniportbilbao.es/ ** Współpraca przedsiębiorców oraz podmiotów naukowych może przynieść wiele korzyści w postaci udoskonalonych produktów i usług, co w dalszej kolejności rodzi prężnie rozwijające się ośrodki klastrowe, skupiające duży potencjał wiedzy i kapitału. Pozwala to na osiągnięcie skutecznej i trwałej przewagi konkurencyjnej. Przykładami takiej symbiozy świata nauki ze światem biznesu są klaster BioValley oraz Niemiecka Dolina Krzemowa.
Przedstawiciele trzech krajów – Francji, Niemiec oraz Szwajcarii – skupieni w biotechnologicznym klastrze, utworzyli sieć nauki, przemysłu, polityki i finansów, obejmując około 600 firm, z czego 40% stanowią największe światowe koncerny farmaceutyczne, 40 ośrodków naukowych oraz 4 uniwersytety, na których łącznie dla BioValley pracuje około 280 zespołów badawczych. Tym, na czym w głównej mierze opiera się klaster, są ciągłe badania i doskonalenie farmaceutyków, co wynika z ekonomicznego znaczenia rozwiązań biotechnologicznych w przemyśle farmaceutycznym. Ponadto podmioty skupione w klastrze zdają sobie sprawę, że średniej wielkości firmy biotechnologiczne stają się coraz częściej podstawowymi dostawcami oraz partnerami dla dużych koncernów farmaceutycznych. W związku z tym, BioValley otwiera się przede wszystkim na lokalnych bio-przedsiębiorców, zapraszając ich do rozszerzania istniejącej sieci kooperacji. Poza tym na przestrzeni ostatnich kilku lat stała się znaną na całym świecie, niezależną marką. Świadczą o tym nie tylko badania opinii publicznej, ale przede wszystkim działania niektórych firm, polegające na przenoszeniu swojej działalności bezpośrednio na obszar klastra. Przykładem może być tutaj amerykańska firma farmaceutyczna, która posiada główną siedzibę we Freibergu; podobnie uczynił Bayer, który przenosząc jeden ze swoich oddziałów do Bazylei, chciał wprost zwiększyć swoje korzyści finansowe przez sam fakt fizycznej obecności w BioValley. Ten trójnarodowy klaster stanowi bogate środowisko partnerów biznesowych, oferując przedsiębiorcom łatwy dostęp do kapitału, w postaci partnerów inwestycyjnych, aniołów biznesu, narzędzi transferu wiedzy, bioinkubatorów oraz laboratoriów, jak również wyspecjalizowanych usług, polegających np. na stworzeniu dynamicznej platformy wymiany informacji między ośrodkami w klastrze, identyfikowaniu odpowiednich partnerów, technologii, patentów, reprezentowaniu na międzynarodowych targach czy też organizowaniu spotkań naukowych i konferencji. Łatwość nawiązywania kontaktów stanowi niejako myśl przewodnią twórców klastra, co sprawia, że każdy pragnący stać się częścią sieci otoczony zostaje radą profesjonalistów, pokazujących drogę do zdynamizowania biznesu. Działalność klastra wspiera Unia Europejska, a dokładnie fundusze europejskie w ramach programu Interreg IV, wspomagające rozwój regionu Górnego Renu. Jak zaznaczył Nicolas Carboni, dyrektor francuskiego ośrodka BioValley, „dofinansowanie uzyskane w 2009 roku jest kolejnym krokiem w dynamice rozwoju kooperacji między Francją, Niemcami a Szwajcarią na polu nauk biologicznych i ochrony zdrowia”. Wskazuje to na chęć dalszego pogłębiania współpracy o rzeczywistej sile ekonomicznej, która jeszcze bardziej ugruntuje synergię pomiędzy biznesem a ośrodkami akademickimi. Z drugiej strony, zaangażowanie się instytucji politycznej, jaką przecież jest Unia Europejska, pokazuje, że klaster stanowi ważny punkt na mapie Europy. Chodzi o przyciągnięcie jak największej ilości zagranicznych firm, by i one mogły mieć udział w tworzeniu kapitału i rozwoju biotechnologii, z naciskiem na uczynienie z przemysłu farmaceutycznego wiodącego sektora gospodarki Wspólnoty. Strona internetowa: http://www.biovalley.com/content.cfm?nav=1&content=2
Od dłuższego czasu podkreślano ekonomiczny potencjał, jaki mógłby zostać wypracowany dzięki połączeniu dwóch środowisk – biznesowego i naukowego – problem, jednak polegał na tym, że nie było żadnej przestrzeni, platformy umożliwiającej taką współpracę. Antidotum na to ma być „InnovationLab”. Jej głównym celem jest m.in. stworzenie niemieckiego odpowiednika Doliny Krzemowej w rejonie dorzecza rzek Renu i Neckar, gdzie obecnie siedzibę ma wiele firm i instytucji naukowych. Chodzi przede wszystkim o stworzenie klastra skupiającego naukowców, ekspertów oraz przedsiębiorców w jednym miejscu, pod jednym dachem, tak, by móc szybko i sprawnie przekształcić innowacyjne pomysły w produkty dające się wprowadzić na rynek. Innowacyjna infrastruktura ma umożliwić przeprowadzanie badań koncentrujących się wokół elektroniki organicznej, rozwoju organicznych diod LED, które zrewolucjonizowałyby nisko-energetyczny sektor oświetlenia czy mniej uciążliwych dla pacjentów procedur stosowanych w terapiach medycznych. Ponadto badania dotyczą nowych form pozyskiwania energii ze słońca. Na takim przedsięwzięciu korzystają nie tylko firmy, inwestując ogromne ilości pieniędzy, ale również sami naukowcy. Ośrodki naukowe, dzięki włączeniu się w tworzenie klastra, mają szeroki dostęp do prywatnego kapitału, o którym, działając w ramach uniwersytetu, nie były w stanie nawet marzyć. – Przez sześć miesięcy pracy dokonałem takiego postępu w moich badaniach, jakiego nigdy bym nie osiągnął poza klastrem – przyznaje Norbert Gretz, profesor medycyny na Uniwersytecie w Heidelbergu. Pokazuje to, że transfer wiedzy to nie tylko zestaw podstawowych badań, przeprowadzanych przez naukowców na zlecenie przedsiębiorców, ale przede wszystkim otwartość prywatnych firm, chcących podzielić się swoimi pieniędzmi. Jednym z pomysłów jest również stworzenie specjalnej jednostki, która gromadziłaby powstające innowacyjne pomysły. Jeśli znalazłaby się określona firma, ta jednostka dzieliłaby się nimi, oferując jednocześnie swoje wsparcie na etapie wcielania tych rozwiązań w życie. Dzięki takiemu podejściu InnovationLab może stać się swoistym generatorem przedsiębiorczości na dużą skalę. Na dłuższą metę model funkcjonowania przyjęty przez podmioty tworzące klaster może doprowadzić do konfliktu interesów między przedsiębiorcami, pragnącymi ciągle, czasami za wszelką cenę zwiększyć swoje dochody i pozycję na rynku, a naukowcami, którzy potrzebują środków i infrastruktury na swoje badania. Twórcy InnovationLab są jednak optymistami i przekonują, że dzisiaj bez uczciwej współpracy wiedzy i kapitału daleko nie da się zajść. Strona internetowa: http://www.innovationlab.de/ fot. sxc.hu |
Dzięki swojemu położeniu geograficznemu oraz infrastrukturze, Monachium jest silnym ośrodkiem rozwoju innowacji. To właśnie w największym mieście Bawarii znajduje się Munich Biotech Cluster, skupiający firmy z branży biotechnologii. Firmy wchodzące w skład klastra skorzystać mogą z fachowego i rzetelnego doradztwa oraz wsparcia finansowego. Dodatkowo korzystać mogą z wiedzy oraz porad instytucji naukowych, różnych urzędów, inwestorów venture capital, jak również innych firm biotechnologicznych. Ponadto Biotech organizuje szereg seminariów i warsztatów skierowanych do swoich członków, które mają na celu zagwarantowanie pomyślnego rozwoju danej firmy. Młode firmy, które rozpoczynają swoją przygodę z biznesem, mają, dzięki klastrowi, okazję uczestniczenia w dużych wydarzeniach, takich jak wystawy, targi, konferencje. W ten sposób mogą zdobywać niezbędne doświadczenie w branży biotechnologii.
Alpy francuskie znane są na całym świecie ze wspaniałych warunków do uprawiania narciarstwa zimą i wędrówek pieszych latem. Wspaniała przyroda tego regionu przyciąga turystów nie tylko z Europy, ale też z całego świata. Turystyka alpejska stoi na bardzo wysokim poziomie, oferując przybyszom z różnych zakątków globu komfortowe warunki do wypoczynku. Francuski przemysł turystyczny od dłuższego czasu musi jednak funkcjonować w otoczeniu silnej konkurencji ze strony kurortów z Austrii, Włoch i Szwajcarii. Aby zapobiec niekorzystnym tendencjom dla francuskich przedsiębiorstw z tej branży, powstał klaster zrzeszający firmy, które funkcjonują w obrębie przemysłu i turystyki górskiej. W jego skład wchodzą firmy, instytucje, ośrodki szkoleniowe i naukowe oraz centra techniczne. Wszystkie te podmioty związane są z regionem alpejskim.
Austrian Water to klaster, który postawił sobie za zadanie rozpowszechnienie świadomości, że jakość naszego życia zależy od jakości wody. Klaster zrzesza firmy, które prowadzą działalność w sektorze wodociągów, kanalizacji oraz w dziedzinie gospodarki odpadami. Ścisła współpraca zrzeszonych firm pomaga im w realizacji przedsięwzięć, które mają wydźwięk nie tylko biznesowy, ale i społeczny. Niejednokrotnie fachowcy związani z klastrem są proszeni o fachowe ekspertyzy oraz specjalistyczne porady. Austrian Water posiada kompetencje oraz możliwości tworzenia oraz realizacji projektów związanych z budową i eksploatacją instalacji wodnych oraz zakładów wpisujących się w specyfikę działalności klastra.
Położone w północnej części Półwyspu Iberyjskiego miasto Bilbao posiada długowieczne tradycje portowe. Od ponad 700 lat pełni funkcję silnego ośrodka handlowego związanego z transportem morskim. Na XIX w. przypada szczególnie intensywny rozwój infrastruktury okołoportowej, który zdeterminowany był rozwojem przemysłu i międzynarodowego handlu. Także dziś port Bilbao stanowi silny ośrodek przemysłowy w Hiszpanii. W celu dalszego i stabilnego rozwoju powstał klaster zrzeszający podmioty związane z działalnością portu. Uniport Bilbao, bo tak nazywa się klaster, powstał w 1997 r. w wyniku fuzji dwóch dużych podmiotów – Uniport Bilbao oraz Port Wspólnoty Bilbao (Comunidad de Bilbao Porturia).
BioValley to unikalne na skalę światową przedsięwzięcie, obejmujące trzy graniczące ze sobą ośrodki – Alzację we Francji, południową Badenię w Niemczech oraz północno-zachodnią część Szwajcarii, tworzące jedną z pierwszych w Europie inicjatyw na rzecz promocji i rozwoju nauk dotyczących życia i zdrowia ludzkiego. Początki projektu sięgają lat ‘80, kiedy pojawił się pomysł bardziej efektywnego wykorzystania potencjału regionu Górnego Renu. Szwajcarski biznesmen Georg H. Endress wraz z dyrektorem zarządzającym szwajcarską inicjatywą przemysłową Regio Basiliensis mieli wizję stworzenia prężnej kooperacji, swoistego biotechnologicznego klastra, na obszarze, jak sądzili, bogatym w możliwości i personel. Ich wizja miała się urzeczywistnić w roku 1996, kiedy doszło do fuzji dwóch wielkich firm działających w tamtym regionie, co z kolei dało asumpt do wdrożenia w życie koncepcji BioValley.
Niemiecka Dolina Krzemowa. Niemcy obecnie znajdują się w czołówce krajów z największą ilością wniosków patentowych. To m.in. w Niemieckim Ośrodku Badawczym nad Rakiem opracowano szczepionkę przeciwko rakowi szyjki macicy, nie mówiąc już o patentach z innych dziedzin, jak choćby opracowanie standardu mp3. Jednak charakterystyczne dla niemieckich pomysłów jest to, że wielu pomysłodawców nie uczestniczy w wytwarzaniu produktów, powstałych na bazie tych innowacyjnych pomysłów. Często są to inne podmioty, zagraniczne firmy, które czerpią przy tym znaczne korzyści. Jedną z inicjatyw, mającą zmienić to oblicze, jest wspólne przedsięwzięcie polegające na połączeniu sił trzech niemieckich firm, BASF i Merck – działających w sektorze chemicznym oraz SAP, będącej dużym przedsiębiorstwem informatycznym z siłami wiodących uniwersytetów w Heidelbergu, Mannheim, Karlsruhe oraz Darmstadt w celu stworzenia innowacyjnej platformy „InnovationLab”.