Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Krajowe Klastry Kluczowe
Krajowe Klastry Kluczowe

Koncepcja Krajowych Klastrów Kluczowych

Konkurs o status Krajowego Klastra Kluczowego

Lista Krajowych Klastrów Kluczowych

Koncepcja Krajowych Klastrów Kluczowych

Koncepcja wyłaniania Kluczowych Klastrów Krajowych (KKK) związana jest z wdrażaniem założeń strategii Europa 2020 i postulowanej przez Komisję Europejską koncepcji inteligentnych specjalizacji (smart specialisation), która zakłada koncentrację wysiłków i zasobów na określonej, niewielkiej liczbie priorytetów, czy też specjalizacji gospodarczych. Klastry, jako skupiska podmiotów gospodarczych o jednolitej lub/i komplementarnej specjalizacji branżowej odgrywają w tym kontekście bardzo ważną rolę. Silne klastry w regionach powinny stanowić podstawę wyłaniania specjalizacji gospodarczych, z natury rzeczy opartych o przedsiębiorstwa, sektor B+R, uczelnie, czy instytucje otoczenia biznesu funkcjonujące w regionie.

U podstaw procesu selekcji Kluczowych Klastrów Krajowych leży więc strategia specjalizacji gospodarczej i ukierunkowania zasobów krajowych oraz regionalnych na silne, sprawnie funkcjonujące i posiadające potencjał rozwojowy podmioty (priorytetyzacja). Szczególną rolę przypisuje się w tym procesie podmiotom o znacznym potencjale innowacyjnym, które posiadają rzeczywiste kompetencje i zasoby oraz mogą osiągać doskonałość i konkurencyjność w skali globalnej. Klastry, jako sformalizowane czy niesformalizowane skupiska takich podmiotów, choćby ze względu na skalę (masę krytyczną, o której stanowi liczba i struktura podmiotów), stają się istotnym aktorem realizacji takiej polityki.

Wypracowane przez Grupę Roboczą ds. Polityki Klastrowej rekomendacje wskazują, iż głównym celem polityki klastrowej powinno być wzmocnienie innowacyjności i konkurencyjności polskiej gospodarki w oparciu o intensyfikację współpracy, interakcji i przepływów wiedzy w ramach klastrów oraz wspieranie rozwoju strategicznych specjalizacji gospodarczych (klastrów kluczowych). Sformułowane kierunki i założenia polityki klastrowej przewidują dwa kierunki oddziaływania na realizację tego celu, szerokie i wąskie. W szerokim ujęciu należy mówić o polityce rozwoju bazującej na klastrach (cluster-based development policy), obejmującej wiele różnych polityk i instrumentów, które w skoordynowany sposób wspierają rozwój konkretnych skupisk firm (klastrów). W wąskim ujęciu polityka klastrowa zakłada zintegrowanie dostępnego wsparcia publicznego wokół wybranych klastrów o kluczowym znaczeniu i potencjale konkurencyjnym dla gospodarki kraju (wsparcie centralne) i poszczególnych regionów (wsparcie regionalne), wpisujących się w inteligentne specjalizacje krajowe i regionalne.

Krajowy Klaster Kluczowy – to klaster o istotnym znaczeniu dla gospodarki kraju i wysokiej konkurencyjności międzynarodowej; krajowe klastry kluczowe są identyfikowane na poziomie krajowym, m.in. w oparciu o kryteria dotyczące: masy krytycznej, potencjału rozwojowego i innowacyjnego, dotychczasowej i planowanej współpracy oraz doświadczenia i potencjału koordynatora.

Strategiczne znaczenie dla gospodarki kraju mają klastry:

  • wyróżniające się (na tle innych klastrów w Polsce) istotnym potencjałem tj. zrzeszające sprawnie działające, konkurencyjne na rynku podmioty gospodarcze, wysokiej jakości jednostki naukowe oraz efektywnie działające instytucje otoczenia biznesu;
  • wyróżniające się efektami działania tj. generujące wartość dodaną zarówno dla interesariuszy klastra, jak i dla gospodarki kraju. Kluczowy klaster przyczynia się do rozwoju gospodarczego kraju poprzez podnoszenie jakości produktów, poziomu innowacyjności, jakości kształcenia, jakości życia, etc.;
  • rozpoznawalne i zdolne do konkurowania na arenie międzynarodowej;
  • powiązane z kierunkami rozwoju kraju, w szczególności z inteligentnymi specjalizacjami.

Szczególnymi cechami kluczowego klastra krajowego w odniesieniu do zasięgu powinny być:

  • Efekty oddziaływania klastra w wymiarze przynajmniej krajowym. W tym kontekście klaster krajowy to klaster przyczyniający się do rozwoju gospodarczego kraju.
  • Efekty wykorzystania potencjału endogenicznego kraju.

Konkurs o status Krajowego Klastra Kluczowego

Realizując założenia przyjęte przez Grupę roboczą ds. polityki klastrowej, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), we współpracy z ekspertami zewnętrznymi oraz z Ministerstwem Gospodarki, przygotowała pod koniec 2014 roku system wyłaniania Krajowych Klastrów Kluczowych (KKK) w Polsce.

Przeprowadzono działania metodologiczne związane z uporządkowaniem i ujednoliceniem definicji podstawowych pojęć odnoszących się do klastrów, analizę jakościową źródeł wtórnych krajowych i zagranicznych pod kątem kryteriów, wskaźników i procedur wyboru klastrów oraz opracowano profil Krajowego Klastra Kluczowego.

Raport Opracowanie systemu wyboru Krajowych Klastrów Kluczowych. Część I: Charakterystyka Krajowego Klastra Kluczowego w oparciu o analizę źródeł wtórnych można pobrać tutaj.

Raport  Opracowanie systemu wyboru Krajowych Klastrów Kluczowych. Część II: Opis systemu wyboru Krajowych Klastrów Kluczowych w Polsce można pobrać tutaj.

Opracowana koncepcja kryteriów, procedur i organizacji wyboru KKK została poddana konsultacjom międzyresortowym i społecznym. Raport z konsultacji społecznych można pobrać tutaj.

Profil Krajowego Klastra Kluczowego stanowi wypadkową:

  • oczekiwań stawianych KKK, opisywanych w źródłach wtórnych, wskazywanych na przykładzie innych krajów, w szczególności europejskich,
  • realnych wyników osiąganych przez klastry funkcjonujące w Polsce.

Przyjęto, że KKK powinien być scharakteryzowany w szczególności przez następujące cechy:

  1. wielkość i struktura klastra (liczba podmiotów, w szczególności firm - MMSP, dużych),
  2. zatrudnienie w klastrze,
  3. aktywność uczestników (członków) klastra i współpraca wewnątrz klastra,
  4. koncentracja terytorialna podmiotów klastrowych,
  5. specjalizacja klastra,
  6. B+ R w klastrze,
  7. innowacyjność klastra,
  8. zasoby klastra (materialne, ludzkie, finansowe, etc.),
  9. obecność klastra i firm klastrowych na rynkach zagranicznych,
  10. rozpoznawalność krajowa i międzynarodowa klastra,
  11. rola koordynatora i zarządzanie klastrem.

Organizatorem Konkursu o status Krajowego Klastra Kluczowego jest Ministerstwo Rozwoju, które prowadzi Konkurs przy współpracy z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości.

PARP odpowiada m.in. za organizację Sekretariatu Komisji Oceniającej, by zapewnić obsługę merytoryczną i techniczną Konkursuna wszystkich etapach oceny złożonych wniosków.

Zasady, na których odbywa się Konkurs oraz tryb działania Komisji Oceniającej, jak również proces oceny wniosków reguluje Regulamin Konkursu.

I runda Konkursu

W I rundzie Konkursu o status KKK złożono 22 wnioski (nabór wniosków trwał od 12 maja do 19 czerwca 2015 roku).

14 września 2015 r. Komisja Oceniająca zakończyła prace przyjęciem listy siedmiu rekomendowanych do nadania statusu KKK klastrów. 24 września 2015 r. minister właściwy ds. gospodarki zatwierdził listę Krajowych Klastrów Kluczowych.

II runda Konkursu          

Nabór wniosków w II rundzie Konkursu o status Krajowego Klastra Kluczowego rozpoczął się 16 maja 2016 r. a zakończył 15 lipca 2016 r. Złożono 18 wniosków. 21 października 2016 r. Minister Rozwoju zatwierdził listę 9. Krajowych Klastrów Kluczowych rekomendowanych przez Komisję Oceniającą.

Bieżące informacje dotyczące Konkursu o status KKK, w tym dokumentacja konkursowa, są publikowane na stronie Organizatora Konkursu, tj. Ministerstwa Rozwoju:

https://www.mr.gov.pl/strony/zadania/wsparcie-przedsiebiorczosci/innowacyjnosc/krajowe-klastry-kluczowe/konkurs-o-status-krajowego-klastra-kluczowego/

Lista Krajowych Klastrów Kluczowych

Obecnie 16 klastrów w Polsce posiada status Krajowego Klastra Kluczowego:

Lp. Nazwa Krajowego Klastra Kluczowego Branża Nazwa Koordynatora Data ważności statusu KKK
1.  Klaster Dolina Lotnicza lotnictwo Stowarzyszenie Grupy Przedsiębiorców Przemysłu Lotniczego "Dolina Lotnicza" 30 września 2018
2.  Polski Klaster Aluminium odlewnictwo, obróbka metali City Consulting Institute Sp. Z O.O. 30 września 2018
3.  Mazowiecki Klaster ICT ICT Stowarzyszenie Rozwoju Społeczno-Gospodarczego "Wiedza" 30 września 2018
4.  Interizon ICT  Fundacja Interizon 30 września 2018
5. Wschodni Klaster Budowlany budownictwo Polskie Stowarzyszenie Doradcze i Konsultingowe 30 września 2018
6. Klaster Obróbki Metali wytwarzanie maszyn, urządzeń, narzędzi  dla branż przemysłowych: rolno-spożywczej maszynowej medycznej, jachtowej, usługi specjalistyczne kooperacyjne Centrum Promocji Innowacji i Rozwoju 30 września 2018
7. Zachodniopomorski Klaster Chemiczny "Zielona Chemia" chemia Stowarzyszenie Zachodniopomorski Klaster Chemiczny "Zielona Chemia" 30 września 2018
8. Śląski Klaster Lotniczy lotnictwo Federacja Firm Lotniczych BIELSKO 31 października 2019
9. NUTRIBIOMED Klaster Lifescience: żywność, farmacja, biotechnologia, kosmetyka, medycyna, chemia Wrocławski Park Technologiczny S.A. 31 października 2019
10. Klaster Logistyczno-Transportowy Północ-Południe transport, logistyka Zarząd Nadbałtyckich Inicjatyw Klastrowych Sp. z o.o. 31 października 2019
11. MedSilesia - Śląska Sieć Wyrobów Medycznych medycyna, biomedycyna, usługi medyczne, rehabilitacja Górnośląska Agencja Przedsiębiorczości i Rozwoju sp. z o.o. 31 października 2019
12. Wschodni Klaster ICT ICT Wschodnia Agencja Rozwoju Sp. z o. o. 31 października 2019
13. Klaster LifeScience Kraków medycyna, biomedycyna, usługi medyczne, rehabilitacja Fundacja Klaster LifeScience Kraków 31 października 2019
14. Klaster Zrównoważona Infrastruktura inteligentne zrównoważone budownictwo energooszczędne i pasywne, automatyka budynkowa i technologie z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii Instytut Doradztwa Sp. z o.o. 31 października 2019
15. Klaster Gospodarki Odpadowej i Recyklingu ochrona środowiska, odnawialne źródła energii, recycling CENTRUM KOOPERACJI RECYKLINGU – not for profit system sp. z o.o. 31 października 2019
16. Bydgoski Klaster Przemysłowy produkcja narzędzi do przetwórstwa tworzyw sztucznych, przetwórstwo tworzyw sztucznych Bydgoski Klaster Przemysłowy 31 października 2019

powrót | do góry | strona główna | mapa serwisu | kalendarium | regulamin serwisu | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2017 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości