Spotkanie informacyjne pn.
„Klastry: od lokalnego pomysłu do krajowego sukcesu”
dnia 24 czerwca 2008 w Poznaniu

Konferencja pn.
„Klastry: Lokalna droga do wzrostu krajowej konkurencyjności i innowacyjności”
dnia 9 lipca 2008 w Warszawie

Przedsięwzięcia były finansowane w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, jako element projektu „Upowszechnianie i promowanie innowacyjności” (PO KL, działanie 2.1.3).

Celem spotkania i konferencji było propagowanie wiedzy na temat korzyści wynikających z udziału przedsiębiorców w strukturach klastrowych, możliwości osiągnięcia sukcesu poprzez współpracę firm stanowiących na co dzień konkurencję, które, działając wspólnie w danym regionie, mogą osiągnąć więcej prowadząc wspólne działania na rzecz rozwoju klastra, a tym samym przedsiębiorstw i całego regionu.

Spotkanie informacyjne

Spotkanie zgromadziło ponad 70 uczestników, reprezentujących istniejące klastry i inicjatywy klastrowe, instytucje otoczenia biznesu, jednostki naukowe, zainteresowane tematyką, przedsiębiorstwa oraz władze regionalne..

Podczas pierwszej części spotkania omówiono szczegółowo różnice pomiędzy klastrem i inicjatywą klastrową ze względu na częste mylenie tych pojęć, istotę koncepcji klastrowej, jak również korzyści wynikające ze współpracy w ramach klastrów. Wiele uwagi poświęcono konieczności współpracy trzech typów podmiotów: jednostki samorządu terytorialnego – przedsiębiorcy – jednostki naukowej, jako podstawowego czynnika warunkującego istnienie inicjatywy klastrowej. Druga część spotkania poświęcona była źródłom finansowania klastrów z wykorzystaniem funduszy UE. Przedstawiono możliwości uzyskania finansowego wsparcia rozwoju klastra oraz źródła informacji.

Ekspertami prowadzącymi spotkanie byli p. Blanka Byrska oraz p. Bogdan Kępka. P. Blanka Byrska omówiła formy prawne w jakich mogą funkcjonować klastry, politykę wspierania i finansowania klastrów z funduszy europejskich, jak również podała wiele przykładów klastrów z kraju i zagranicy.
P. Bogdan Kępka przedstawił koncepcję klastrową, etapy tworzenia klastrów, korzyści płynące z tego typu współpracy, jak również dokładnie omówił problematykę zarządzania w ramach klastra. Jako praktyk wielokrotnie opierał się na przykładach z różnych branż.

Spotkanie zakończyło się dyskusją na temat problemów, które pojawiają się podczas zawiązywania klastrów i na różnych etapach ich rozwoju, tj. nawiązywaniem współpracy z jednostkami naukowymi, które niechętnie podejmują nowe wyzwania, jak również niechęcią i obawami przedsiębiorców do wydawania własnych pieniędzy na ryzykowne działania. Zauważono również rosnące zainteresowanie nowych podmiotów do wchodzenia w szeregi klastrowe, jako czynnik zwiększający konkurencyjność przedsiębiorstw i całego regionu. Na koniec podkreślono także, ze najważniejszym elementem podtrzymującym istnienie klastra jest silna więź między jego uczestnikami.

• Prezentacja1
• Prezentacja2
• Prezentacja3
• Prezentacja4

Konferencja

W konferencji wzięło udział 103 uczestników. Wśród nich byli koordynatorzy istniejących klastrów, liderzy inicjatyw klastrowych, jednostki naukowe współpracujące z przedsiębiorstwami oraz klastrami, regionalne władze samorządowe i krajowe, jednostki otoczenia biznesu oraz przedsiębiorcy uczestniczący lub zainteresowani przystąpieniem do klastrów.

Konferencja składała się z dwóch paneli tematycznych. Podczas pierwszej części zatytułowanej „Jak rozwijać klastry?” omówiono etapy rozwoju klastra, cele, wyzwania i bariery rozwojowe, formułowania strategii i planu działania, w tym sieciowanie, marketing, lobbing i wspólne projekty. Wiele uwagi poświęcono tematowi przywództwa w inicjatywie klastrowej oraz roli animatora/menedżera. Druga część konferencji pt. „Jak współpracować na rzecz konkurencyjnych klastrów?” poświęcona była m.in. źródłom finansowania klastrów, ich roli w tworzeniu i transferze innowacji i nowych technologii oraz przykładom dobrych praktyk z kraju i zagranicy.

Prelegentami konferencji byli: p. Kristofer Erlandsson ze Szwecji, p. Bjarne Jansen z Danii, p. Monika Jaworska-Stoppa, p. Dorota Szykulska-Paprocka, p. Janusz Marszalec, p. Roland Kulig oraz p. Omar Saoudi.

Uczestnicy konferencji bardzo chętnie zadawali pytania. W czasie przerw trwały dyskusje, w których dochodziło niejednokrotnie do zawiązywania nowych kontaktów biznesowych i powstawania nowych pomysłów na współpracę. Licznie zgromadzeni reprezentanci istniejących klastrów dzielili się swoją wiedzą z innymi uczestnikami. Wielokrotnie podkreślano, iż jedyną wymierną cechą potrzebną do osiągnięcia sukcesu w klastrze jest chęć. Przykłady przedstawione podczas konferencji potwierdziły tezę, że brak woli doprowadza prędzej czy później do rozpadu klastra.
Konferencję zakończono dyskusją.

• Prezentacja Nr1
• Prezentacja Nr2
• Prezentacja Nr3
• Prezentacja Nr4
• Prezentacja Nr5
• Prezentacja Nr6
  
• Prezentacja Nr7
• Prezentacja Nr8

----------------------------------------

W dniach 18–19 października 2007 roku Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości gościła w Warszawie członków Komitetu Sterującego (KS) projektu INNET. Było to już czwarte spotkanie członków KS od rozpoczęcia projektu we wrześniu 2006 roku.

Komitet Sterujący tworzą liderzy ośmiu pakietów roboczych (WP0-7), czyli etapów realizacji projektu INNET.

Tematem spotkania KS było doprecyzowanie szczegółów związanych z przygotowywanym regulaminem projektu pilotażowego na wsparcie międzynarodowej współpracy klastrów europejskich. Projekt pilotażowy będzie ogłoszony jeszcze w 2007 roku. Ogłoszenie drugiej edycji projektu planuje się w 2008 roku.

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, jako jeden z konsorcjantów projektu INNET, zgłosiła udział w realizacji projektu w 2008 roku.

Projekt INNET, finansowany z funduszy 6.Programu Ramowego Unii Europejskiej, realizowany jest przez międzynarodowe konsorcjum 19. partnerów z 8. krajów Europy. Partnerzy reprezentują 8 krajowych i 11 regionalnych organizacji, z czego dwie z Polski: Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego.

Projekt INNET realizowany jest w bloku projektów INNO-NETs, jednym z ośmiu bloków inicjatywy PRO-INNO Europe zapoczątkowanej w 2005 roku przez Komisję Europejską.
 

W dniach 18 - 19 stycznia 2007 roku odbyła się w Wenecji we Włoszech Międzynarodowa Konferencja poświęcona rozwojowi klastrów, zatytułowana:

"PATTERNS OF CLUSTERS EVOLUTION; MODELS, PRACTICES, TECHNOLOGIES AND POLICIES"
www.ecluster.it/conference

Celem konferencji było przedstawienie roli i działalności klastrów w świetle polityki innowacyjnej państw europejskich. Poruszano tematy związane z wypracowaniem modelowej struktury klastra, zarządzaniem strukturą, tworzeniem sieci podmiotów danej branży, zainteresowanych współpracą w regionie i dalszym ich rozwojem, a także instrumentami wspierania klastrów stosowanymi przez władze krajowe.

W konferencji wzięli udział przedstawiciele władz krajowych, eksperci z UE, naukowcy, a także praktycy, bezpośrednio zarządzający i działający w klastrach.

Uczestnicy reprezentowali ponad 20 regionów Europy.

Przedstawione trendy rozwoju klastrów, doświadczenia i problemy pokazały, że nie można wypracować jednej uniwersalnej ścieżki rozwoju modelowego klastra, która zależy, w znacznej mierze, od specyfiki poszczególnych regionów.

Podczas Konferencji odbyło się kilka równoległych plenarnych sesji tematycznych.

Więcej szczegółów, a także materiały i prezentacje lektorów dostępne są na stronie Konferencji:

www.ecluster.it/conference

W dniach 26 - 28 listopada 2006 roku odbyła się w Walencji w Hiszpanii Konferencja EUROPE INNOVA:

"RE – INNOVATING EUROPE: CHALLENGES FOR CLUSTER
AND INNOVATIVE BUSINESSES"
www.europe-innova.org/conference

Celem Konferencji było przedstawienie możliwości transformacji tradycyjnych gałęzi przemysłu (budownictwa, przemysłu motoryzacyjnego czy tekstylnego) w nowoczesne struktury klastrowe, wykorzystując światowe doświadczenia oraz możliwości rozwoju innowacyjnych przedsiębiorstw np. typu spin-off, start-up.

Eksperci z dziedziny innowacji dyskutowali o problemach związanych z wdrażaniem innowacji w firmach, o komercjalizacji wyników badań, wspieraniu rozwoju młodych innowacyjnych firm, a także promocji przedsiębiorczości i innowacyjności wśród społeczeństwa.

Na podstawie przykładów konkretnych klastrów (ceramika, przemysł samochodowy, biotechnologie) przedstawiono istniejące zagrożenia oraz rekomendacje dla innowacyjnych klastrów, które w celu dalszego rozwoju powinny skupić uwagę m.in. na współpracy z ośrodkami naukowymi i metodach komercjalizacji nowoczesnych pomysłów.

Podczas Konferencji odbyło się kilka tematycznych sesji plenarnych dotyczących m.in. polityk wspierania innowacji, mapowania i zarządzania klastrami, zarządzania innowacjami oraz finansowego wspierania wdrożeń.
Imprezą towarzyszącą Konferencji była wystawa innowacji, na której przedstawiono przykłady innowacyjnych produktów, efekty współpracy sieci, a także tematy i działania realizowanych projektów.

Organizatorem Konferencji była Komisja Europejska, Directorate General Enterprise and Industry wraz z regionalnymi władzami okręgu Walencja, Generalitat Valenciana.

Materiały prezentowane podczas konferencji dostępne są na stronie:

www.europe-innova.org/conference

W dniach 9 - 13 października 2006 roku w Lyon we Francji odbyła się Międzynarodowa Konferencja:

CLUSTER 2006 – TCI’S 9TH GLOBAL CONFERENCE
www.clusters2006.com

Konferencja odbywająca się co roku, już po raz dziewiąty, to forum wymiany wiedzy i doświadczeń nt. zarządzania klastrami, zaangażowania biznesu w działania i rozwój klastrów, metod ich ewaluacji, zarządzania innowacjami, czynników zwiększających konkurencyjność klastrów. Podkreślono konieczność współpracy pomiędzy klastrami różnych regionów, a więc tworzenia sieci współpracujących ze sobą klastrów.

Przedstawiono przykłady klastrów działających w różnych regionach świata.

Lektorami na Konferencji byli przedstawiciele władz wielu krajów, Komisji Europejskiej, naukowcy z uniwersytetów z krajów Europy, Chin, USA, Japonii, Tanzanii oraz przedstawiciele klastrów i przedsiębiorstw.
W Konferencji uczestniczyło ok. 400 osób z wielu krajów świata.
 
Organizatorem Konferencji był TCI Competitiveness Institute.

Teksty wystąpień i prezentacje uczestników Konferencji oraz artykuły prasowe, zdjęcia i inne komunikaty dostępne są na stronach:

www.competitiveness.org/lyon oraz www.cluster2006.com 

Klastry – partnerstwo i konkurencja

Podsumowanie konferencji

dn. 16 października 2006 r., Warszawa

Celem konferencji, zorganizowanej przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), było propagowanie wiedzy oraz dobrych praktyk nt. innowacyjnych klastrów technologicznych, z podkreśleniem korzyści wynikających z uczestnictwa przedsiębiorców w tego typu strukturach.

Konferencja zgromadziła ok. 150 uczestników. Reprezentowali oni istniejące klastry i ich członków, inicjatywy klastrowe, instytucje otoczenia biznesu, jednostki naukowe oraz władze regionalne. 

Podczas konferencji omówiono działania niezbędne dla rozwoju klastrów, często związane ze specyfiką reprezentowanej branży. Wiele uwagi poświęcono konieczności współpracy przedsiębiorców między sobą oraz współpracy zarówno z jednostkami naukowymi, jak i lokalnymi i regionalnymi władzami samorządowymi. Przedstawiono wiele ciekawych przykładów klastrów w kraju i na świecie.

Lektorami na konferencji byli przedstawiciele koordynatorów klastrów i instytucji współpracujących z kraju oraz z Nowej Zelandii, Szwecji i Belgii.

Konferencję uświetnił swoją obecnością Pan Andrzej Kaczmarek, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Gospodarki. Pan Minister omówił działania, zaplanowane na lata 2007-2013, mające na celu zwiększenie innowacyjnosci gospodarki. Podkreślił konieczność wsparcia rozwoju grup przedsiębiorców, w tym klastrów.

W wystąpieniu Pana Mirosława Marka, p.o. Prezesa Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości zostały uwypuklone działania PARP na rzecz rozwoju klastrów m.in. udział PARP w międzynarodowym projekcie INNET zgłoszonym do 6PR, a także projekt współfinansowany ze środków UE "Program szkoleń promujących clustering".

Pan Ifor Ffowcs-Williams z Cluster Navigators z Nowej Zelandii przedstawił dwie prezentacje nt. etapów tworzenia klastrów oraz dróg ich rozwoju, które zawierały oprócz bogatej części teoretycznej, także liczne przykłady świetnie prosperujących klastrów w świecie. Wystąpienia zawierały analizę poszczególnych etapów rozwoju klastrów, omówienia najczęściej spotykanych problemów i zagrożeń, jednym słowem wiele ważnych wskazówek dla koordynatorów istniejących klastrów oraz liderów inicjatyw klastrowych.

Klastry w Polsce zaprezentowali w kolejności wystąpień na konferencji:

Pan Tomasz Gut, Prezes Zarządu Tarnowskiego Klastra Przemysłowego  "Plastikowa Dolina" S.A. w Tarnowie, który zaprezentował wystąpienie " Klaster przemysłowy – szansa na rozwój (sub)regionu czy zagrożenie monokulturą gospodarczą".

Pan Luk Palmen, Górnośląska Agencja Przekształceń Przedsiębiorstw S.A.  w Katowicach, wspierający sieci (klastry) narzędzi medycznych, transportu szynowego oraz turystyki. P. Palmen zaprezentował wystąpienie " Klastry na Śląsku – teoria, praktyka, rekomendacje".

Pan Maciej Stachowiak, przedstawiciel firmy ELAB Efektywna Komunikacja z Gdyni, w wystąpieniu "Klaster ICT Pomerania – dlaczego klaster?"przedstawił etapy identyfikacji i rozwoju reprezentowanego przez siebie młodego klastra ICT Pomerania.

Lektorzy zwrócili uwagę na duży potencjał przedsiębiorstw, które działając w tej samej branży w danym regionie najczęściej ze sobą konkurują zamiast współpracować - a więc stworzyć klaster. Nauczenie się takiego współdziałania wymaga jednak, szczególnie w Polsce, prowadzenia szerokiej działalności szkoleniowej, licznych spotkań formalnych i nieformalnych, podczas których należy przyszłych członków klastra przekonywać, namawiać, przedstawiać korzyści ze współpracy. Prowadzenie działań mających na celu rozwój klastra wymaga jednak pewnych stałych nakładów finansowych, stąd też wiele nadziei wiąże się z przyszłymi programami finansowego wsparcia powiązań kooperacyjnych, w tym klastrów.

Przykłady klastrów w Europie przedstawili:

Pan Martin Hinoul z Katolickiego Uniwersytetu w Leuven (K.U.Leuven), region Leuven w Belgii wystąpieniem pt. "Leuven - od starego uniwersyteckiego miasta do nowoczesnego regionu wiedzy europejskiej". Pan M. Hinoul zajmuje stanowisko managera ds. rozwoju biznesu na Wydziale R&D Uniwersytetu.

Pani Helene Vogelman ze Szwedzkiej Agencji Rozwoju Regionalnego i Gospodarczego (Swedish Agency for Economic and Regional Growth) NUTEK, Szwecja, zaprezentowała referat pt. "Jak działać w świecie klastrów?".Pani H. Vogelman uczestniczy w realizacji szwedzkiego programu wsparcia klastrów VINNVAXT

Pan M. Hinoul przedstawił proces przemiany Leuven od starego uniwersyteckiego miasteczka do nowoczesnego regionu, w którym rozwój gospodarczy nastąpił (i wciąż jeszcze trwa) dzięki współpracy podmiotów tworzących klaster.

Program Konferencji  – plik do pobrania

Następnego dnia po konferencji odbyły się Warsztaty nt. klastrów, prowadzone przez Pana Ifora Ffowcs-Willamsa. Uczestniczyło w nich 30 osób - przedstawiciele instytucji koordynujących działania klastrów, członków klaster oraz reprezentanci podejmowanych w Polsce inicjatyw klastrowych. Warsztaty składały się z części wykładowej oraz ciekawych zajęć praktycznych.

Program warsztatów  – plik do pobrania