W województwie śląskim w 2006 roku zarejestrowanych było 425 tys. podmiotów gospodarczych. Region bogaty jest w zasoby surowców mineralnych, co przyczyniło się do rozwoju przemysłu ciężkiego, głównie górnictwa węgla kamiennego oraz hutnictwa. Coraz prężniej rozwijają się branże, tj. przemysł elektromaszynowy, energetyka, ciepłownictwo oraz przemysł motoryzacyjny. Ponadto na Śląsku swoją działalność prowadzą przedsiębiorstwa z sektora wysokich technologii (lotnictwo, produkcja lamp elektronowych, urządzeń nadawczych telewizyjnych i radiowych oraz aparatów dla telefonii i telegrafii przewodowej, produkcja komputerów). W 2006 roku funkcjonowało w województwie śląskim 126 jednostek naukowo-badawczych (łącznie z uczelniami), co stanowiło 12% ogólnej liczby tych jednostek w Polsce.

Inicjatywa utworzenia parku przemysłowo-technologicznego „Zagłębie” powstała w 2002 roku i ogłoszona została w ramach projektu „Zagłębie 2003 plus”. Park utworzony został w roku 2003, na mocy porozumienia podpisanego przez 3 samorządy terytorialne, 3 lokalne uczelnie oraz konsorcjum małych i średnich przedsiębiorstw. Spółką zarządzającą parkiem jest Zagłębiowska Agencja Rozwoju S.A., aktualnie w likwidacji. Obecnie nie są znane plany co do pomysłów na zarządzanie parkiem ani dalszych działań w kierunku uruchomienia parku.

Głównymi celami przyświecającym utworzeniu parku były: wsparcie rozwoju gospodarczego regionu poprzez przełamanie monokulturowego charakteru przemysłu na terenie Będzina i Czeladzi, promowanie przedsiębiorczości i wspieranie transferu i komercjalizacji technologii32. Ważna jest też potrzeba aktywizacji terenów poprzemysłowych. Docelowo, na terenie parku mają znaleźć się duże obiekty wielofunkcyjne dla firm usługowych, handlowych i produkcyjnych.

Zasoby rzeczowe:

Koncepcja Parku Przemysłowo-Technologicznego „Zagłębie” zakłada, że park ma mieć charakter rozproszony – obszar parku znajduje się częściowo na terenie miasta Będzin (17 ha), częściowo zaś – na terenie miasta Czeladź (31 ha). Przeznaczono na ten cel obszary poprzemysłowe – w Będzinie jest to obszar byłej cementowni „Grodziec” i byłej kopalni „Sosnowiec”, w Czeladzi natomiast są to tereny byłej kopalni „Saturn”. Obecnie trwa rekultywacja terenów przeznaczonych pod park, obiekty, które się na nich znajdują nie nadają się bowiem do adaptacji. Konieczna będzie także rozbudowa infrastruktury transportowej. Szansą jest fakt, że teren parku częściowo objęty jest projektem Gospodarcza Brama Śląska, znajdującym się na liście kluczowych inwestycji finansowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego. Na obecnym etapie nie istnieje plan zagospodarowania przestrzennego parku.

Zasoby kadrowe:

Park nie posiada odrębnej struktury organizacyjnej. Działaniami związanymi z parkiem zajmują się pracownicy urzędów miejskich w Będzinie i Czeladzi oraz pracownicy Zagłębiowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego, równolegle do innych swoich obowiązków.

Zasoby finansowe:

Na wczesnym etapie prace nad koncepcją utworzenia parku zostały sfinansowane przez Komitet Rozwoju Zagłębia. Następnie pozyskano dotację PARP (ok. 119 tys. zł w ramach „Konkursu na wspieranie rozwoju parków naukowo-technologicznych, inkubatorów technologicznych oraz centrów transferu technologii”) na opracowanie biznesplanu, studium wykonalności i oceny oddziaływania na środowisko. Złożony następnie do SPO WKP wniosek aplikacyjny o dofinansowanie utworzenia parku został odrzucony. Informacje na temat finansowania kolejnych etapów prac nie są dostępne.

W tej chwili na terenie parku nie funkcjonują żadne podmioty. Na etapie tworzenia koncepcji parku zakładano, że najważniejszymi obszarami działalności prowadzonej w parku powinny być inżynieria materiałowa, automatyka, mechanika precyzyjna, ICT, inżynieria medyczna oraz technologie ochrony środowiska33. Obecnie park poszukuje inwestorów z różnych branż, którzy byliby zainteresowani budową wielkopowierzchniowych obiektów przeznaczonych do celów usługowych, handlowych lub produkcyjnych.

Obecnie park nie oferuje jeszcze żadnych usług. W planach jest udostępnienie terenów inwestycyjnych, uruchomienie laboratoriów, pracowni technicznych, sal konferencyjnych, oraz eskperymentatoriów.

Brak informacji

Wziąwszy pod uwagę czas, który upłynął od utworzenia parku, i praktycznie brak widocznych efektów prowadzonych działań, efektywność parku ocenić należy za znikomą. Na uwagę zasługuje również fakt, że gminy Czeladź i Będzin aplikowały wspólnie o środki na utworzenie parku do SPO WKP już w 2004 roku, jednak projekt nie otrzymał dofinansowania ze środków unijnych co uniemożliwiło jego realizację.

Do celów promocyjnych wykorzystywano takie środki, jak broszury, ogłoszenia w serwisach internetowych, wystąpienia na konferencjach i seminariach oraz wystawiennictwo podczas targów. Należy przy tym nadmienić, że działania promocyjne dotyczące Parku Przemysłowo-Technologicznego Zagłębie z każdym rokiem są ograniczane. Liczba stron, na których pojawia się odniesienie do nazwy parku po wpisaniu do wyszukiwarki Google to 13.

Park współpracuje z innymi instytucjami w znikomym zakresie. Na etapie przygotowań do utworzenia parku odbyły się wizyty studyjne w parkach we Francji i Niemczech, mające na celu zebranie informacji na temat doświadczeń innych parków i ich dobrych praktyk. W kraju, park współpracuje z 4 szkołami wyższymi, 2 jednostkami badawczo-rozwojowymi i 1 firmą konsultingową, jednak współpracę tę należy ocenić jako mało intensywną.

Podsumowanie funkcjonowania parku w opisanych obszarach mierzone wskaźnikami subsyntetycznymi przedstawia poniższy wykres.

Wykres 15. Wartości wskaźników subsyntetycznych w poszczególnych obszarach



Źródło: opracowanie własne na podstawie badań ankietowych