W województwie śląskim w 2006 roku zarejestrowanych było 425 tys. podmiotów gospodarczych. 63% tych jednostek zarejestrowanych było w podregionie centralnym śląskim. Coraz prężniej rozwijają się przemysł elektromaszynowy, energetyka, ciepłownictwo oraz przemysł motoryzacyjny. Ponadto na Śląsku swoją działalność prowadzą przedsiębiorstwa z sektora wysokich technologii (lotnictwo, produkcja lamp elektronowych, urządzeń nadawczych telewizyjnych i radiowych oraz aparatów dla telefonii i telegrafii przewodowej, produkcja komputerów). Pod względem liczby jednostek naukowo-badawczych województwo śląskie uplasowało się na 2. miejscu. W 2006 roku funkcjonowało tu 126 jednostek (łącznie z uczelniami), co stanowiło 12% ogólnej liczby tych jednostek w Polsce.

Park utworzony został z inicjatywy Urzędu Miejskiego w Sosnowcu, na mocy uchwały miasta z roku 2004. Decyzja o utworzeniu parku podyktowana była przede wszystkim koniecznością restrukturyzacji lokalnej gospodarki po zamknięciu kilku kopalń zlokalizowanych na terenie Sosnowca. Sygnatariuszami porozumienia o utworzeniu parku były gmina Sosnowiec, Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A., Agencja Rozwoju Lokalnego S.A. oraz lokalne uczelnie: Uniwersytet Śląski, Politechnika Śląska i Śląski Uniwersytet Medyczny.

Obecnie działania związane z tworzeniem parku koordynuje Urząd Miejski w Sosnowcu – Wydział Rozwoju i Współpracy z Zagranicą. Pomimo, iż planowane było powołanie spółki zarządzającej parkiem, pomysł ten został czasowo zawieszony ze względu na brak środków finansowych na jej działalność. Także rozmowy prowadzone z przedstawicielami Górnośląskiej Agencji Przekształceń Przedsiębiorstw S.A. w sprawie zarządzania parkiem nie przyniosły pozytywnych rozstrzygnięć. W pierwszych latach działalności (2008-2010) park ma funkcjonować jako jednostka budżetowa miasta. Powołanie spółki zarządzającej planuje się po roku 2010.

Strategia rozwojowa parku obejmuje okres do roku 2017. Misją Sosnowieckiego Parku Naukowo- Technologicznego jest pobudzenie lokalnej przedsiębiorczości i kreowanie nowych miejsc pracy przez zapewnienie przedsiębiorcom korzystnych warunków do prowadzenia działalności gospodarczej, efektywne zarządzanie majątkiem produkcyjnym oraz świadczenie usług infrastrukturalnych i doradczych. Park ma promować wdrażanie nowoczesnych technologii przemysłowych, rozwój innowacyjności i transfer wiedzy z instytucji naukowych do życia gospodarczego. Preferowane będą firmy z branży farmaceutycznej, motoryzacyjnej, maszynowej, chemicznej, informatycznej, oraz zajmujące się budownictwem, geotermią i produkcją urządzeń medycznych.

Zasoby rzeczowe:

Teren Sosnowieckiego Parku Naukowo Technologicznego obejmuje 11,8869 ha – z czego 5,7681 ha w użytkowaniu wieczystym Gminy Sosnowiec i 6,1188 ha w użytkowaniu Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. w Katowicach (teren dawnej kopalni Niwka-Modrzejów).

Koncepcja architektonicznego zagospodarowania SPNT opracowana została w roku 2006. Na terenie parku należącym do miasta znajdują się 2 obiekty poprzemysłowe, które planuje się zmodernizować i przystosować do potrzeb przedsiębiorców. Pierwszy z nich ma zostać zaadaptowany na potrzeby produkcji farmaceutycznej. Drugi (większy) docelowo wykorzystany ma być przez kilku dużych inwestorów. Planuje się także przygotowanie w nim uniwersalnych powierzchni produkcyjnych, laboratoryjnych i biurowych, z których korzystać będą mogły także mniejsze firmy. W tej chwili najpilniejsze zadania to uzbrojenie terenu dla istniejących budynków (dokumentacja budowlana przygotowana zostanie do końca czerwca 2008 r.) i przystosowanie ich do nowych funkcji. Zadania te zostaną zrealizowane przez miasto. Pozostały teren jest obecnie niezabudowany i jego wykorzystanie będzie zależało od przyszłych inwestorów.

Zasoby kadrowe:

Ze względu na fakt, że park nie ma jeszcze zdefiniowanej struktury organizacyjnej, w działaniach związanych z jego tworzeniem uczestniczą pracownicy Wydziału Rozwoju i Współpracy z Zagranicą Urzędu Miasta, równolegle do innych obowiązków i w zależności od bieżących potrzeb. W roku 2008, kiedy park rozpocznie funkcjonowanie jako jednostka budżetowa miasta, planuje się oddelegowanie kilku pracowników urzędu miasta do zadań ściśle związanych z funkcjonowaniem parku.

Zasoby finansowe:

Ponieważ zadania związane z przygotowywaniem SPNT realizowane są w Urzędzie Miasta, są one finansowane ze środków samorządowych. Nie jest jednak prowadzona odrębna księgowość parku, zatem niemożliwe było wyodrębnienie kosztów związanych wyłącznie z pracami nad SPNT. Dotychczas skorzystano także z pomocy oferowanej w ramach konkursu na wspieranie rozwoju parków naukowo-technologicznych, inkubatorów technologicznych oraz centrów transferu technologii organizowanego przez PARP – przyznane w 2003 roku dofinansowanie pozwoliło na opracowanie studium wykonalności, biznes planu i przeprowadzenie akcji promocyjnej parku. W nowej perspektywie finansowej SPNT planuje wykorzystać środki dostępne w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego. Zadanie dotyczące Sosnowieckiego Parku Naukowo-Technologicznego stanowi cześć projektu „Gospodarcza Brama Śląska – etap I: uruchomienie Zagłębiowskiej Strefy Ekonomicznej”, który znalazł się w wykazie projektów kluczowych dla województwa. Przewiduje się, że wartość inwestycji na terenie parku wyniesie 40,900 mln zł, w tym dofinansowanie z EFRR – 34,765 mln zł.

Obecnie w parku nie ma żadnych firm. Do Urzędu Miasta wpływają już jednak zapytania od potencjalnych inwestorów, dotyczące możliwości i warunków przeniesienia działalności do SPNT. Przedstawiciele UM zauważają, że współpracą z parkiem zainteresowane są w większości firmy duże – ponieważ tylko one przygotowują plany inwestycji i strategie obejmujące okres kilkuletni. Perspektywa lat 2010-2012 okazuje się zbyt odległa dla mniejszych przedsiębiorstw. Planowane jest powołanie rady naukowej, która opiniować ma przedsiębiorstwa zainteresowane działalnością w parku (opracowane zostały wytyczne działania rady).

Koncepcja parku zakłada, że podstawową jego funkcją będzie udostępnianie gotowych pomieszczeń i dzierżawa działek dla przedsiębiorstw. Planuje się także wyznaczenie niewielkiego terenu przeznaczonego na inkubator (prawdopodobnie w 1 z budynków istniejących już na terenie parku), jednak będzie to funkcja dodatkowa parku, nie jego główny obszar działalności. W sąsiedztwie jest bowiem zlokalizowany park gliwicki, mocno związany z Politechniką Śląską, którego oferta skupia się właśnie na inkubacji firm. W planach jest również przygotowanie sal konferencyjnych/szkoleniowych.

Obecnie Urząd Miasta oferuje firmom bezpłatne doradztwo z zakresu zarządzania, pomoc w zdobywaniu finansowania a także pośredniczenie w kontaktach między sferą naukową a przedsiębiorcami. Lokatorom parku planuje się także udostępnić usługi biznesowe takie jak usługi doradcze, obsługa prawna, analizy rynku, doradztwo związane z ochroną własności intelektualnej, pośrednictwo w kontaktach i korzystaniu z zasobów know-how partnerów naukowych parku, itp.

Aktualnie park nie prowadzi działalności w zakresie transferu i komercjalizacji technologii. Wśród
celów parku wymienia się jednak wsparcie procesów komercjalizacji wiedzy oraz współpracy nauki
i biznesu. Planuje się zatem przeprowadzenie badania wśród środowiska naukowego, które
zidentyfikuje oczekiwania naukowców względem parku i pozwoli odpowiedzieć na pytanie w
jakim stopniu i w jakiej formie środowisko naukowe mogłoby zostać klientem SPNT.

Na obecnym etapie rozwoju parku niemożliwe jest zastosowanie ilościowych mierników efektywności działania. SPNT planuje stosowanie wskaźników liczby firm innowacyjnych prowadzących działalność na terenie parku oraz wielkości zatrudnienia w parku – mierniki te będą jednak miały zastosowanie dopiero po uruchomieniu funkcjonowania SPNT.

Pomimo że Sosnowiecki Park Naukowo Technologiczny nie zaczął jeszcze funkcjonować, prowadzone są różnego rodzaju akcje promocyjne mające na celu zapoznanie potencjalnych inwestorów z jego ofertą. Działania te realizowane są głównie w ramach promocji gospodarczej miasta i obejmują publikacje w czasopismach (również tych kierowanych na rynek zagraniczny, np. The Warsaw Voice), foldery informacyjne (wielu wersjach językowych), wystąpienia na seminariach i konferencjach (m.in. Międzynarodowe Forum Inwestorów: Inwestycje w Regionie) itp.

Pod względem rozwiązań organizacyjnych SPNT czerpie z doświadczeń Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego, który funkcjonuje jako jednostka budżetowa miasta (podobnie jak SPNT w najbliższych latach) oraz z IGRETEC, belgijskiej jednostki zarządzającej kilkoma parkami naukowymi i przemysłowymi działającymi w rejonie miasta Charleroi. Ponadto SPNT utrzymuje także kontakty z pobliskim Parkiem Naukowo-Technologicznym w Gliwicach oraz Wrocławskim Parkiem Technologicznym. Parki wymieniają głównie informacje na temat form działania a także sprawdzonych firm konsultingowych.

Park współpracuje z kilkoma firmami konsultingowymi, 3 szkołami wyższymi (sygnatariusze porozumienia o utworzeniu parku) i agencją rozwoju regionalnego. Współpraca z uczelniami owocuje też nowymi kontaktami w środowisku przedsiębiorców (firmy odpryskowe wywodzące się ze środowiska naukowego). Wsparcie struktur samorządowych jest oczywiste i obejmuje obecnie zarówno finansowanie i zarządzanie parkiem jak i jego promocję, ponieważ obecnie to Urząd Miasta odpowiedzialny jest za działania związane z tworzeniem parku. SPNT nie jest natomiast zrzeszony w żadnej organizacji branżowej czy sieci współpracy.

Podsumowanie funkcjonowania parku w opisanych obszarach mierzone wskaźnikami subsyntetycznymi przedstawia poniższy wykres.

Wykres 24. Wartości wskaźników subsyntetycznych w poszczególnych obszarach



Źródło: opracowanie własne na podstawie badań ankietowych