W województwie kujawsko-pomorskim w 2006 roku zarejestrowanych było 186,9 tys. podmiotów gospodarczych. Głównymi ośrodkami przemysłowymi są największe miasta regionu: Bydgoszcz, Toruń, Włocławek, Grudziądz i Inowrocław. Dominujące branże przemysłu to przemysł chemiczny, elektromaszynowy, spożywczy, tekstylny, celulozowy, mineralny i poligraficzny. W województwie w 2006 roku działało 38 jednostek naukowo-badawczych (łącznie z uczelniami), co stanowiło 4% wszystkich jednostek funkcjonujących w kraju.

Toruński Park Technologiczny (TPT) stanowi wyodrębnioną komórkę Toruńskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. (TARR). Zarówno TPT jak i TARR mają charakter non profit. Porozumienie na rzecz utworzenia parku zostało podpisane w 2000 roku. W latach 2001-2004 trwała budowa budynku
i przygotowanie części terenu TPT, a w 2005 roku został on wyodrębniony w ramach TARR. Udziałowcami agencji i założycielami parku są: Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko- Pomorskiego Gmina Miasta Torunia, Gmina Miasta Grudziądza, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. oraz Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa.
W ramach parku funkcjonują Regionalne Centrum Wspierania Innowacji i Transferu Technologii, Euro Info Centre PL414, Punkt Konsultacyjny oraz Regionalna Instytucja Finansująca. TPT współpracuje z inkubatorem Uniwersytetu Mikołaja Kopernika oraz inkubatorem miejskim, przyjmując
firmy po okresie inkubacji. TPT nie posiada ciała opiniodawczo-doradczego. Jednostka zarządzająca wdrożyła normę ISO 9001 – 2000 na część procesów.
Toruńska Agencja Rozwoju Regionalnego posiada strategię rozwoju do 2015 roku. Misja TPT jest spójna z misją TARR i brzmi: "Toruńska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. działa na rzecz rozwoju gospodarczego regionu kujawsko - pomorskiego, zwracając szczególną uwagę na potrzeby przedsiębiorców w procesie integracji z Unią Europejską".

Szczegółowymi celami działalności parku są:

• promocja przedsiębiorczości wśród naukowców

• zapewnienie dogodnych warunków rozwojowych firmom technologicznym

• wsparcie rozwoju gospodarczego regionu

• umożliwienie lepszej współpracy świata nauki i biznesu

• przyspieszenie procesów komercjalizacji wiedzy

Park jest zorientowany na branże narzędziowo-maszynową, IT, drzewno-meblarską oraz przetwórstwo tworzyw sztucznych. W zakresie przetwórstwa tworzyw sztucznych TPT zamierza utworzyć laboratorium wspólnie z instytutem naukowym.

Mierzalne cele TPT na lata 2008-2009 to pozyskanie 8-10 firm na terenach inwestycyjnych, utworzenie przynajmniej 300 miejsc pracy w firmach, utrzymanie obecnej liczby usług i szkolonych osób lub ich zwiększenie (obecnie szkolonych jest około 2.000 osób rocznie). W najbliższym roku TPT zamierza pozyskać inwestorów, uzbroić kolejnych 40 ha terenów i rozbudować 8-9 tys. m2 powierzchni biurowo-technologicznej (laboratoria) oraz zapewnić dodatkową powierzchnię przemysłową. TPT zamierza także stworzyć we współpracy z UMK wewnętrzne procedury na uczelni dotyczące komercjalizacji technologii (tak by naukowiec był ich współwłaścicielem). W procesie tworzenia parku brane były pod uwagę doświadczenia różnych instytucji tego typu. Pracownicy TPT odwiedzili w ramach wizyt studialnych parki niemieckie, francuskie, duńskie i szwedzkie. Planowana jest ściślejsza współpraca z IDEON Science Park ze Szwecji i parkiem Symbion z Danii. Na zasadzie twinningu polegającego na wymianie doświadczeń TPT współpracuje z Poznańskim Parkiem Naukowo-Technologicznym.
TPT podpisał umowy o współpracy z uczelniami i instytutami naukowymi z regionu. Park współpracuje z 3 szkołami wyższymi, ok. 30 parkami technologicznymi zrzeszonymi w SOOIPP, ok. 50 ekspertami, 7 instytucjami rządowymi i samorządowymi, 2 jednostkami badawczo-rozwojowymi oraz agencją rozwoju regionalnego. Współpraca tymi partnerami postrzegana jest jako bardzo ważna. Toruński Park Technologiczny należy do Stowarzyszenia Organizatorów Ośrodków Innowacji i Przedsiębiorczości oraz Konsorcjum Parków Technologicznych. Park zamierza rozwijać dalszą współpracę z organizacjami eksperckimi.

Najważniejsze wydarzenia w historii TPT to:

• realizacja projektu w ramach PHARE 2001 dotyczącego przygotowania infrastruktury

• biurowo-produkcyjno-technologiczno-konferencyjnej (lata 200-2004)

• przygotowanie 10 ha terenów inwestycyjnych (ukończone w marcu 2007)

Toruński Park Technologiczny prowadzi monitoring osiągniętych sukcesów, realizacji celów zawartych w strategii rozwojowej oraz rozwoju firm – lokatorów parku.

Zasoby rzeczowe:

Toruński Park Technologiczny posiada 14 ha uzbrojonej i gotowej do użytkowania powierzchni, z której 3,4 ha jest obecnie wykorzystane. Na działalność badawczo-rozwojową przeznaczono 1,5 ha. Działki inwestycyjne obejmują 8,6 ha, na media oraz infrastrukturę drogową przewidziano 1,5 ha. 2,6 tys. m2 stanowi powierzchnia biurowa w ramach znajdującego się na terenie parku Centrum Transferu Technologii, z czego 2,2 tys. m2 to powierzchnia wykorzystana przez firmy. Obiekt podzielony jest na 86 biur o powierzchni od 13 do 50 m2. Oferowana firmom łączna powierzchnia produkcyjno-technologiczna wynosi 4,7 tys. m2, w tym 4 hale o powierzchni około 800 m2 każda. Hale posiadają zaplecze biurowo-socjalno-techniczne. Powierzchnie przeznaczone dla przedsiębiorstw znajdują się w 6 budynkach o łącznej powierzchni użytkowej 8,6 tys. m2, zlokalizowanych na terenie 3,4 hektarów48. Około 98% powierzchni biurowej, produkcyjnej i technologicznej jest wykorzystane. Park posiada projekt architektonicznego zagospodarowania przestrzeni dla części terenu. Dla pozostałej części projekt jest dopiero tworzony. W ramach parku funkcjonują laboratoria świadczące usługi dla lokatorów i innych firm, a także sale konferencyjne i dydaktyczne oraz pracownie techniczne (laboratoria komputerowe dla studentów). Planowana jest dalsza rozbudowa powierzchni laboratoryjnej oraz sal konferencyjnych i dydaktycznych. W ostatnich 3 latach TPT uzyskał 6 mln zł dotacji na rozwój infrastruktury technicznej parku. Całość inwestycji związanych z parkiem od 2000 roku to 15 mln zł.

Zasoby kadrowe:

W jednostce zarządzającej TPT pracuje obecnie 38 osób (w całej TARR 60). Jedna osoba pełni funkcje zarządzające, 3 osoby są zatrudnione przy pracach badawczo-rozwojowych, 4 osoby to personel administracyjny i techniczny, zaś 30 to głównie osoby zatrudnione przy projektach, usługach doradczych i szkoleniach. 6 osób zatrudnionych w parku ma wykształcenie wyższe techniczne. 3 mają stopień naukowy doktora. 3 osoby to personel będący jednocześnie pracownikami uczelni wyższych. Zatrudnienie w parku w ostatnich latach wzrosło. W 2005 roku pracowało tu 12 osób, w 2006 roku – 28, zaś obecnie liczba pracowników parku wynosi 38 osób. TPT inwestuje w podnoszenie kwalifikacji pracowników.

Zasoby finansowe:

Toruński Park Technologiczny jest instytucją samofinansujacą się. Nie otrzymuje dotacji z budżetów JST lub z budżetu państwa czy od instytucji komercyjnych. Jednak otrzymał w ostatnich 3 latach 9,8 mln zł pomocy publicznej. Pomoc ta miała formę wsparcia na rozbudowę infrastruktury – 6 mln zł, działalność usługową – 3 mln zł, pomoc doradczą – 400 tys. zł. W formie ulg podatkowych park otrzymał ok. 400 tys. zł. Ponadto w jednym z projektów infrastrukturalnych wkład własny zapewniło miasto Toruń w formie aportu (teren). Wynajmem powierzchni lokatorom jest znaczącym źródłem przychodów, pokrywającym w dużej części koszty związane z wynajem i utrzymaniem budynków. Część etatów związanych z tą działalnością była refundowana ze środków z projektów współfinansowanych przez Unię Europejską, co pozwoliło w rezultacie osiągnąć zysk z działalności związanej z wynajmem i utrzymaniem budynków TPT. Dodatkowa działalność usługowa, jak też większe inwestycje dla firm lokatorów są finansowane z projektów z funduszy UE. Jednak Toruńska Agencja Rozwoju Regionalnego (a stąd i Toruński Park Technologiczny) jako spółka akcyjna musi samodzielnie sfinansować swoją działalność. W 2007 roku 84,27% przychodów TPT stanowiły środki z funduszy Unii Europejskiej, zaś 15,3% wpływy z wynajmu. Wpływy z usług dla firm niebędących lokatorami to około 0,43% przychodów instytucji. Po stronie kosztów bieżących (bez wydatków inwestycyjnych) dominują wynagrodzenia pracowników parku, które w 2007 roku stanowiły około 77% tychże. 5% stanowiły wynagrodzenia ekspertów zewnętrznych, koszty technologii ICT to około 4%, zaś koszty promocji to 3%. Pozostałe koszty bieżące w 2007 roku to około 10% wydatków. Nakłady inwestycyjne w latach 2005-2007 wyniosły średnio 2 mln zł na rok.

W Parku obecnie znajduje się 28 przedsiębiorstw. Firmy ulokowane w parku reprezentują różne branże charakterystyczne dla regionu. Są to m.in.: przemysł metalowy, narzędziowy, chemiczny, ochrona środowiska, telekomunikacja, automatyka przemysłowa. Są tu także przedsiębiorstwa usługowe zajmujące się logistyką, organizacją imprez, handlem i projektowaniem oświetlenia, jak też firmy badawczo-szkoleniowe. Reprezentowane są takie branże jak: telekomunikacja, ochrona środowiska, usługi badawcze i automatyka przemysłowa. 7 przedsiębiorstw to firmy innowacyjne. 2 firmy to inwestorzy strategiczni, którzy płacą rynkowy czynsz pozwalający na niższe opłaty dla pozostałych firm. Jedno przedsiębiorstwo stanowi własność zagraniczną. Dotychczas 3 firmy opuściły park. Liczba firm uległa znacznemu zwiększeniu w ostatnich latach. W 2005 roku w parku funkcjonowało 17 firm, a w 2006 roku 22 podmioty. W przedsiębiorstwach ulokowanych w toruńskim parku w 2007 roku pracowało 248 osób, w 2006 roku – 180, zaś w 2005 roku – 120 osób. 7 przedsiębiorstw ulokowanych w parku prowadzi działalność badawczo-rozwojową. 2 firmy to przedsiębiorstwa odpryskowe z uczelni. Jak dotąd przeciętnie przedsiębiorstwa przebywają w parku 2,5 roku, gdyż od tego czasu park przyjmuje lokatorów. Nie ma jednak określonej granicy przebywania w TPT. 23 firmy w parku to mikroprzedsiębiorstwa zatrudniające do 9 osób, zaś 4 to firmy małe zatrudniające od 10 do 49 osób. Jedno przedsiębiorstwo zaliczane jest do średnich podmiotów o zatrudnieniu od 50 do 249 osób. 2 firmy strategiczne to przedsiębiorstwa lokalne. 77% pozostałych lokatorów TPT również pochodzi z Torunia (22 firmy). Z regionu pochodzą 3 podmioty, z kraju – 2, a z zagranicy 1 przedsiębiorstwo. Przedsiębiorstwa ulokowane w parku, które wzięły udział w badaniu, skłoniły do prowadzenia działalności na terenie parku przede wszystkim dostęp do laboratorium, możliwość współpracy z innymi lokatorami parku, wsparcie parku w zakresie administracyjnym i korzystna lokalizacja parku. Firmy dobrze oceniają zarządzanie parkiem i dostosowanie parku do ich potrzeb. Z usług oferowanych przez TPT cenią przede wszystkim obsługę prawną, przygotowanie wniosków do programów wspierających innowacyjność (Programy Ramowe UE, programy PARP) i badania zdolności patentowej, dostęp do laboratoriów, przygotowywanie analiz rynku i pomoc w zdobywaniu finansowania. Przedsiębiorstwa dobrze postrzegają też takie działania TPT jak prowadzenie baz danych projektów, dla których poszukiwane jest finansowanie, pośredniczenie w kontaktach między przedsiębiorcami a ich potencjalnymi klientami, pośredniczenie w kontaktach między przedsiębiorstwami a naukowcami oraz reklamę. Promocję, kontakty zagraniczne nawiązane dzięki TPT oraz ogólną pomoc parku firmy uznają za główne kanały jakimi TPT przyczynia się do ich rozwoju. Dość wysoko firmy oceniają też doradztwo w zakresie wdrażania nowych usług i produktów oraz szkolenia personelu oferowane przez TPT.

Park oferuje bezpłatnie swoim lokatorom następujące usługi:

• obsługa prawna,
• doradztwo technologiczne,
• pomoc w zdobywaniu finansowania (venture capital, kredyty),
• doradztwo w zakresie wdrażania nowych usług i produktów,
• prowadzenie baz danych przedsiębiorstw,
• prowadzenie baz danych projektów, dla których poszukiwane jest finansowanie,
• przygotowanie wniosków do programów wspierających innowacyjność i badania zdolności patentowej,
• pośredniczenie w kontaktach między przedsiębiorstwami a naukowcami,
• promocja/reklama/marketing,
• pomoc przy eksporcie i poszukiwaniu partnerów zagranicznych,
• prowadzenie baz innowacji oraz bazy danych ofert dla firm.

Częściowo odpłatnie lokatorzy TPT mogą skorzystać z:

• doradztwa z zakresu zarządzania,
• szkoleń personelu,
• udostępniania laboratoriów.

TPT oferuje firmom usługi z zakresu doradztwa technologicznego oraz zorganizował w latach 2006-2007 roku szkolenia z transferu technologii. TPT realizuje też projekty mające na celu ułatwienie transferu technologii z uczelni do biznesu. Firmy z parku nie zgłosiły jak dotąd patentów we współpracy z TPT, ale w 2007 roku przygotowano 4 wnioski patentowe. Wkrótce ma powstać na terenie Parku Regionalne Centrum Patentowe.

Park wykazuje w ostatnich latach wysoką efektywność w zakresie przyciągania nowych firm. W stosunku do 2006 roku liczba lokatorów w parku wzrosła o 27%, a liczba pracowników w firmach o 37%. W 2007 roku w stosunku do 2005 roku wzrost liczby firm wyniósł 164%, a pracowników firm-lokatorów było więcej o 106%. Wysoka jest też efektywność parku mierzona środkami pozyskanymi na jego rozwój. W sumie TPT w ostatnich 3 latach pozyskał 9,8 mln zł pomocy publicznej, z czego 6 mln zł na inwestycje. Park pokrywa wszystkie swoje wydatki z wynajmu i usług dla firm oraz dotacji ze środków europejskich. TPT obywa się jednak bez dotacji budżetowych (poza tą zawartą w funduszach europejskich). TARR i TPT są instytucjami samofinansującymi się.

Park posiada własną witrynę internetową http://www.technopark.org.pl. Liczba odwiedzających stronę w 2007 roku to 12.847. Liczba wszystkich odsłon, razem z wejściem na podstrony portalu to 45.000. Przy wyszukiwaniu przy użyciu wyszukiwarki Google, liczba stron, na których pojawia się bezpośrednio odniesienie do parku wynosi 79. Przy promocji parku zatrudniona jest 1 osoba (pół etatu). Formy promocji są różnorodne i obejmują wystawiennictwo na targach, foldery informacyjne, udział w konferencjach, ogłoszenia w serwisach internetowych i gazetach branżowych, a także inne możliwe formy jak np. współpraca z samorządami i centrami obsługi inwestora. Park otrzymał liczne nagrody jak Grunt na medal, HIT 2007, a także jako jeden z 2 parków w Polsce został wysoko oceniony dla potrzeb nagrody Komisji Europejskiej Regio Star. W 2007 roku TPT był prezentowany na 10 konferencjach i seminariach.

W 2007 roku TPT realizował 12 projektów we współpracy z 6 partnerami, zaś w 2006 10 przedsięwzięć razem z 4 innymi podmiotami. W 2005 roku wspólnie z 2 partnerami TPT zrealizował 6 projektów. Te projekty to m.in. FIRE-UP mający na celu utworzenie mechanizmu wspierającego rozwój innowacyjnych przedsiębiorstw wywodzących się z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, a także projekt „Klastry branżowe w kujawsko-pomorskim” współfinansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego. Park od samorządu lokalnego uzyskał wsparcie w postaci ulg podatkowych oraz promocji. Ponadto TPT docenia fakt, że samorząd jest pozytywnie nastawiony do inicjatywy. Podsumowanie funkcjonowania parku w opisanych obszarach mierzone wskaźnikami subsyntetycznymi przedstawia poniższy wykres.

Wykres 28. Wartości wskaźników subsyntetycznych w poszczególnych obszarach



Źródło: opracowanie własne na podstawie badań ankietowych