Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Newsy
2011/02/25 13:40:23
Ekoinnowacje w praktyce funkcjonowania MŚP

Ekoinnowacje w praktyce funkcjonowania MŚP, pod redakcją Leszka Woźniaka, Jacka Strojnego, Elżbiety Wojnickiej, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2010

Celem publikacji jest przedstawienie praktycznych rozwiązań i zastosowań ekoinnowacji w działalności małych i średnich przedsiębiorstw. W publikacji można znaleźć informacje na temat rozwiązań proekologicznych, które mogą być zastosowane w przedsiębiorstwach, wraz z przedstawieniem korzyści, jakie mogą przynieść dane rozwiązania, oraz ewentualnych zagrożeń, jakie są z nimi związane.

Innowacyjność oznacza dążenie do coraz doskonalszej obsługi wszystkich podmiotów, których potrzeby zaspokaja. Innowacyjność wynika ze strategii rozwoju przedsiębiorstwa i jest narzędziem do realizacji celu, a nie celem samym w sobie.

Ekoinnowacje są innowacjami, które w sposób bezpośredni lub pośredni przyczyniają się do redukcji różnorodnych obciążeń środowiskowych. Ponieważ decyduje o konkurencyjności i ekologiczności, organizacje czynią usilne starania, aby dysponować taką technologią, która da jej wyraźną przewagę nad konkurentami. Zmieniające się otoczenie oraz nasilająca się powodują, że organizacje, aby utrzymać się na rynku muszą stale podejmować działania przystosowawcze, takie jak stałe śledzenie i „mierzenie” zmian zachodzących w otoczeniu, okresowe ocenianie własnej pozycji w porównaniu do kluczowych konkurentów, określanie głównych tendencji rozwojowych w sektorze i nowelizowanie własnej strategii rozwojowej, śledzenie przepisów prawa oraz przebudowywanie systemu zarządzania organizacją w kierunku zwiększania kreatywności i skutecznego przetwarzania dostępnej wiedzy w przedsięwzięcia rozwojowe.

Epoka, w której obecnie znalazła się ludzkość postawiła przed społeczeństwem dwa ważne zadania, pozwalające przetrwać obecny kryzys ekologiczny tj. zachowanie i rekultywacja biosfery oraz znalezienie alternatywnych źródeł energii innych niż węgiel, ropa naftowa i inne, typowe surowce energetyczne. W obecnej chwili trwa  „wyścig technologii” otwierających drogę do uzyskania nowych, „czystych” i tańszych technologii. Polska, jako członek Unii Europejskiej ma duże szanse na udział w korzyściach płynących z zastosowania nowych technologii. Ekoinnowacje to innowacje, które prowadzą do powstawania produktów o zupełnie nowych parametrach ekologicznych , wywierających o wiele mniejszą presję na środowisko, jak na przykład naczynia ulegające szybkiej biodegradacji.  Ekoinnowacje to też działania prowadzące do wygenerowania produktu o takich samych parametrach ekologicznych, jak inne dostępne na rynku przy jednoczesnym wykorzystaniu mniejszej ilości zasobów energetycznych i surowcowych dzięki zastosowaniu nowych technologii w procesie jego produkcji. Usługi są ekoinnowacyjne wtedy, gdy w procesie ich wykonywania używa się ekoinnowacyjnych produktów lub gdy podmiot je świadczący korzysta z ekoinnowacyjnych rozwiązań organizacyjnych lub procesowych.

Zmiany organizacyjne i technologiczne są ściśle powiązane. Zmiana organizacyjna to warunek dla technologicznej innowacji procesowej, co oznacza, że albo organizacje muszą przyjąć nowe technologie jak np. technologie przetwarzania informacji (systemy zarządzania SAP) lub, że technologie muszą się przystosować do organizacji (np. IT w sektorze publicznym). W kontekście ekoinnowacyjności organizacyjnej ważna jest świadomość ekologiczna menadżerów, a także społeczna odpowiedzialność środowiskowa firm. Komisja Europejska definiuje ją jako koncepcję, zgodnie z którą przedsiębiorstwa dobrowolnie podejmują decyzje wspierające budowanie lepszego społeczeństwa i czystszego środowiska. Przedsiębiorstwa nieprzyjazne środowisku będą coraz częściej eliminowane przez społeczności lokalne i napotkają poważne trudności ekonomiczne. Tak więc ochrona środowiska nie jest tylko dodatkowym kosztem lub brakiem korzyści, ale warunkiem rozwoju, a często i przetrwania.

Powstanie światowej idei ekorozwoju zaowocowało stworzeniem i ewolucją koncepcji ekonomii środowiskowej, polityki ekologicznej i ekospołecznej gospodarki rynkowej. Polityka ekologiczna państwa jest jednym z wielu instrumentów determinujących perspektywy rozwoju przedsiębiorstwa. Wynika ona z chęci ochrony środowiska, które od zawsze odgrywało fundamentalną rolę w kontekście istnienia zdrowej cywilizacji. Polskim przejawem uwzględnienia zasad polityki ekologicznej było przyjęcie pierwszej (1991 r.), drugiej (2000 r.) oraz trzeciej (2008 r.) Polityki ekologicznej państwa, natomiast w skali międzynarodowej – sześciu programów ochrony środowiska Unii Europejskiej, opracowywanych od początku lat siedemdziesiątych do chwili obecnej.

Przez podnoszenie poziomu kompetencji biznesowych społeczeństwa możliwe jest zwiększenie odsetka firm, których właściciele nastawieni są na rozwój i traktują małą firmę jedynie jako fazę w cyklu życia stworzonej przez siebie organizacji, dążąc do jej przekształcenia w średnią, a potem dużą. Niestety bariery rozwoju w najmniejszych podmiotach znacząco utrudniają wprowadzenie nowatorskich procesów czy produktów. Słabe ekonomicznie przedsiębiorstwa mikro zazwyczaj nie są w stanie wygenerować produktu nowatorskiego. Nie mogą też liczyć na otoczenie (np. sektor B+R, klastry), z którym relacje kooperacyjne w zakresie kreowania innowacji należą do zjawisk incydentalnych.

Niezbędnym elementem zarządzania innowacją jest kreatywność pracowników. Ze względu na to, że zespoły w małych firmach są nieliczne, każdy człowiek zatrudniony w firmie musi stanowić fundament potencjału innowacyjnego. musi też być gotowy do autodiagnozy własnych cech osobowościowych oraz ich oceny pod kątem zgodności z oczekiwaną kulturą organizacyjną.

Odpowiednie środki finansowe stanowią warunek konieczny opracowania i wdrożenia wszelkich innowacji, w tym ekoinnowacji. Pozyskanie środków finansowych na wsparcie projektu ekoinnowacyjnego w Polsce nie jest niemożliwe, jednak w wielu przypadkach bardzo utrudnione. Wpływa na to fakt, iż ekoinnowacyjność bardzo rzadko stanowi wyodrębnioną przez podmioty finansujące, aktywność przedsiębiorstw. Często wszelkie innowacyjne projekty realizowane w obszarze ekologii są oceniane według tych samych kryteriów, co pozostałe inwestycje, w tym również innowacyjne.

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem znajdują swoje odzwierciedlenie w instrumentach analizy oddziaływania przedsiębiorstwa na środowisko, koncepcjach całościowego zarządzania środowiskiem, ustaleniach proekologicznych celów przedsiębiorstwa, formułowaniu proekologicznej strategii przedsiębiorstwa oraz działaniach proekologicznych w wielofunkcyjnych obszarach przedsiębiorstwa. W Polsce, podobnie jak w większości krajów rozwiniętych gospodarczo, w bardzo szybkim tempie wzrasta proekologiczna świadomość podmiotów gospodarczych, czego skutkiem jest wprowadzanie pewnych działań idących w kierunku tak zwanego „zielonego wizerunku” firmy. System zarządzania środowiskowego powinien stanowić integralny element ogólnego zarządzania przedsiębiorstwem, gdyż wpływa on na zasadnicze jego założenia, funkcje i procesy występujące w przedsiębiorstwie. powinno ustanowić, udokumentować, wdrożyć, utrzymywać i ciągle doskonalić system zarządzania środowiskowego zgodnie z wymogami norm międzynarodowych, oraz określić jak będzie spełniać te wymagania. Powinno ono także określić i udokumentować zakres systemu zarządzania środowiskowego, w aspekcie ekoinnowacji.

Innowacje tworzą popyt, obniżają ceny, przyspieszają tempo wzrostu danej organizacji i mogą rozszerzać zdolność do realizowania bardziej rentownych inwestycji. Jednocześnie  ekologia ma coraz większe znaczenie dla ludności i staje się perspektywą przez którą klienci oceniają przedsiębiorstwa i decydują się na skorzystanie z ich produktów i usług.

do pobrania

powstała w ramach działania: „Innowacje w Przedsiębiorstwach – Klub Innowacyjnych Przedsiębiorstw” projektu systemowego PARP „Rozwój zasobów ludzkich poprzez promowanie wiedzy, transfer i upowszechnianie innowacji”, finansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego ze środków Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet II, Działanie 2.1, Poddziałanie 2.1.3. 

Autor:Elżbieta Wojnicka 


powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2018 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości