Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Recenzje wydawnictw PARP
2010/10/28 16:53:52
Zasady gromadzenia i interpretacji danych dotyczących innowacji, czyli polskie podręcznika pomiaru innowacji

Badania statystyczne nad naturą i skutkami innowacji w sektorze przedsiębiorstw zainspirowały twórców podręcznika pomiaru innowacji do uzupełnienia, a w efekcie do stworzenia trzeciej edycji tej publikacji.

Autorzy podkreślają, że szczególnie dużą rolę odegrał tu fakt, rosnącego przekonania, że „duża część innowacji w sektorze usług nie znajduje wystarczającego odzwierciedlenia w koncepcji innowacji TPP.” Dlatego zdecydowano, żeby w niniejszej wersji poruszyć problematykę innowacji nietechnologicznych.

Zanim rozpocznie się lekturę i analizę niniejszego podręcznika, trzeba zrozumieć, jak bardzo złożoność procesu innowacyjnego, utrudnia formułowanie precyzyjnych wskazówek. Dlatego celem podręcznika nie było podanie gotowych i kategorycznych rozwiązań. Niewątpliwym celem tej publikacji było przedstawienie zwartego zbioru wytycznych, które można zastosować, przy tworzenia wskaźników opisujących zjawisko innowacji.

Jednym zdaniem, można powiedzieć, że trzecie podręcznika zawiera proponowane zasady gromadzenia i interpretacji danych z zakresu innowacji, pozwalających na ich analizę w kontekście międzynarodowym.

Lata badań

Jak udowadniają autorzy podręcznika Oslo, od roku 1992 „zdecydowanie wzrosła liczba państw prowadzących badania statystyczne z dziedziny innowacji: należą do nich państwa członkowskie UE, inne państwa należące do OECD takie jak Kanada, Australia, Nowa Zelandia i Japonia, a także duża liczba państw spoza OECD, wśród nich kilka krajów Ameryki Łacińskiej, Rosja i RPA.”

Niniejsza trzecia wersja tego podręcznika bazuje właśnie w ogromnym zakresie na zasobie danych i doświadczeń płynących z tych badań. To zostało wspólnie przygotowane przez OECD i Komisję Europejską (Eurostat). Jest wynikiem trzyletniej współpracy z udziałem Grupy Roboczej OECD Ekspertów Krajowych ds. Wskaźników Naukowo-Technicznych (OECD Working of National Experts on Science and TechnologyIndicators, NESTI) oraz Grupy Roboczej Eurostatu ds. Statystyki Nauki, Techniki i Innowacji (WPSTI), jak również szeregu ekspertów zewnętrznych.

Warto podkreślić, że podręcznik został pierwotnie opublikowany przez OECD w języku angielskim i francuskim. Przekład na język polski wydano w porozumieniu z OECD. Jego autorem jest Danuta Przepiórkowska.

Autorzy przeznaczyli niniejszy podręcznik dla „statystyków nauki, techniki i innowacji, badaczy innowacyjności, ekonomistów, urzędników Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW). Dla  urzędników MNiSW służyć ona będzie jako narzędzie pomocnicze w tworzeniu aktów prawnych, dokumentów strategicznych i innych opracowań z dziedziny polityki naukowej, naukowo-technicznej i innowacyjnej.”

Przejrzysty i nowy

została podzielona na osiem rozdziałów: Cele i zakres podręcznika; Teoria innowacji i potrzeby w zakresie pomiaru; Podstawowe definicje; Klasyfikacje instytucjonalne; Powiązania w procesie innowacyjnym; Pomiar działalności innowacyjnej; Cele, przeszkody i efekty innowacji oraz Procedury badawcze.

Taki podział jest przemyślany, logiczny i przejrzysty. Profesjonalne i bardzo trafione jest rozpoczynanie rozdziałów wstępem i podsumowywanie go uwagami końcowymi. Pozwala to, po pierwsze podejść krytycznie do czytanej treści, a po drugie wyciągnąć konkretne wnioski. Co więcej autorzy zastosowali ciekawy system podrozdziałów, dzięki temu treść nie jest zbita i w efekcie nużąca.

Część danych umieszczono również w ramkach i tabelach, co nie tylko uatrakcyjniło publikację, ale również rozświetliło i pozytywnie rozbiło ciągłość tekstu.

Dodatkowym atutem jest wzbogacenie publikacji o dodatki. Jednym z nich są Aneksy. Tym bardziej, że są one wyjątkowo ciekawe i przydatne. Aneks A dotyczy badania innowacji w krajach rozwijających się, a Aneks B zawiera przykłady innowacji.

Pozostałe dwa: wykaz skrótów i słowniczek terminów, sprawiają, że jest zarówno zrozumiała dla kogoś obeznanego w temacie, jak i dla osoby, która dopiero styka się z pomiarem innowacyjności.

Wyróżniające cechy

Wiele miejsca w podręczniku poświęcono na omówienie umiejętności określania skali działalności innowacyjnej, cech firm innowacyjnych oraz wewnętrznych i systemowych czynników, mogących wywierać wpływ na innowacje. Jest to warunek niezbędny do realizacji i analizy polityki, która ma na celu wspieranie innowacji.

Specjaliści nie mają wątpliwości, że podręcznik Oslo to najbardziej znaczący w skali międzynarodowej zasób wskazówek, dotyczących gromadzenia i użytkowania danych na temat działalności innowacyjnej w przemyśle.

Tym bardziej, że niniejsze trzecie zostało zaktualizowane tak, by jak podkreślają autorzy, „uwzględnić postęp w poznawaniu procesów innowacyjnych oraz ich znaczenia dla gospodarki, a także doświadczenia pochodzące z badań nad innowacjami przeprowadzonych w ostatnim czasie w państwach należących do OECD oraz w krajach niebędących członkami tej organizacji.”

Nowością w niniejszym wydaniu jest próba uchwycenia systemowego wymiaru innowacji. W podręczniku uwzględniono również wnioski z wcześniejszych badań. Zdaniem autorów miało to doprecyzować dotychczas stosowane pojęcia oraz zagadnienia metodologiczne, takie jak pomiar „wkładu” i efektów innowacji oraz doskonalenie metod gromadzenia danych.

Obecna wersja podręcznika poruszyła również problematykę innowacji nietechnologicznych, co poszerzyło pojęcie innowacji o: innowacje marketingowe oraz innowacje organizacyjne.

Uzupełnione, ale nieskończone

Powszechne jest przekonanie, że innowacje są kluczowym czynnikiem dla wzrostu produkcji i jej wydajności. Jednak zawsze należy mieć na uwadze, że w miarę przemian zachodzących

w gospodarce światowej zmienia się także proces innowacji. Niewątpliwym faktem jest, że nie tylko upowszechniła dostęp firm do informacji i nowych rynków, ale również wzmocniła konkurencję, np. o te międzynarodową.

Podręcznik Oslo, który został wspólnie opracowany przez Eurostat oraz OECD, bez wątpienia należy do grupy podręczników z zakresu problematyki pomiaru i interpretacji danych z zakresu nauki, techniki i innowacji, które nieustannie się rozwijają. Autorzy nie ukrywają że, mimo iż ich „rozumienie działalności innowacyjnej i jej znaczenia gospodarczego znacznie poszerzyło się od pierwszego wydania podręcznika, jest ono nadal niepełne.”

Podręcznik Oslo powstał w oparciu o konsensus poglądów na temat wskaźników innowacyjności, definicje i znaczenie innowacji, teorii ekonomicznych oraz analiz z dotychczasowych badań statystycznych. Należy jednak pamiętać, że dyskusja i badania w tym zakresie nadal trwają. Trzecia edycja podręcznika jest po prostu kolejnym etapem interpretacji i zrozumienia tematu. Bez wątpienia bardzo potrzebnym, ale nie ostatnim.

Autor recenzji: Marta Pawłowska



powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2017 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości