Strona główna
Przewodnik dla animatorów inicjatyw klastrowych w Polsce
2008-10-08
Jedyną drogą rozwoju w erze globalizacji gospodarki światowej jest innowacja. Tylko jedno rozwiązanie może być najtańsze, pozostałe muszą się odróżniać tym, że są: lepsze, inne, szybsze, czy też trwalsze. Wymaga to od każdego przedsiębiorstwa zastanowienia się nad tym, jak wykorzystać własne zasoby oraz zasoby otoczenia, aby stale się rozwijać i generować zysk.
Wspomniana globalizacja gospodarki przyczyniła się do skrócenia cyklu życia produktów, usług, technologii i innych dóbr, które podlegają różnego rodzaju transakcjom. W obecnej sytuacji każde przedsiębiorstwo, dbając o swój rozwój musi zadbać o szybkie opracowanie, testowanie oraz skomercjalizowanie nowych rozwiązań. Innymi słowy, przedsiębiorstwa muszą zaufać pracownikom oraz osobom i podmiotom zewnętrznym, posiadającym niezbędne do inicjowania nowych procesów informacje i wiedzę, oraz inspirować ich do udziału w poszukiwaniach nowych możliwości rozwojowych i wdrażaniu nowych rozwiązań.
Mając to na uwadze, można zauważyć, że im więcej w pobliżu danego przedsiębiorstwa znajduje się potencjalnych partnerów, dysponujących komplementarnymi zasobami, tym skuteczniej i szybciej przedsiębiorstwo może reagować na wyzwania stojące przed nim w XXI wieku. Jednocześnie bliska obecność konkurentów, różnorodnych instytucji branżowych i badawczo-rozwojowych, może wiązać się z niekontrolowanymi przepływami informacji. To z kolei skutkuje przyspieszeniem procesów „akcji–reakcji”. Dzięki temu przedsiębiorstwo staje się bardziej proaktywne niż reaktywne.
Wobec tego nasuwa się pytanie: jak szybciej oceniać sytuację na rynku, skuteczniej podejmować decyzje, lepiej wprowadzać nowe pomysły oraz jak efektywniej wykorzystywać własne i zewnętrzne zasoby w celu generowania nowych wartości rynkowych?
Na pytanie to można znaleźć wiele odpowiedzi. Dla niektórych przedsiębiorstw najkorzystniejsze jest łączenie się z innymi, w ramach grup kapitałowych. Inne preferują powiązania z dużymi odbiorcami w ramach wieloletnich kontraktów, w zamian otrzymując od nich technologię i wiedzę. Jeszcze inne przedsiębiorstwa działają wspólnie w ramach sieci współpracy, skupiając się na realizacji wspólnych celów. Istnieje również grupa przedsiębiorstw, które naturalnie współpracują ze swoim otoczeniem i korzystają z zasobów danego obszaru geograficznego. Innymi słowy, doświadcza korzyści, które im zapewnia klaster.
Od czasu gdy świat akademicki dostrzegł zjawisko klastra, próbował ująć je w definicjach i metodologiach oraz analizować pod kątem efektów lokalnych i globalnych, a także z punktu widzenia mikro- i makroekonomii. Wkrótce później sektor publiczny rozpoczął próby wspierania i kontrolowania rozwoju klastrów, traktując je jako jeden z kluczowych, „nowoczesnych” elementów polityki gospodarczej końcówki XX wieku. Kontynuacja tego myślenia trwa do dziś.
Wydarzenia i procesy toczące się w ostatnich dwudziestu latach gwałtownie zmieniły sytuację na rynku globalnym. Klastry nabrały wtedy szczególnego znaczenia i zostały docenione jako motor wzrostu gospodarek regionalnych i krajowych, w kontekście międzynarodowym.
Dostrzegając konieczność przybliżenia różnym grupom docelowym możliwości, jakie dają klastry w procesach rozwoju gospodarczego, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości w ostatnich latach zleciła zorganizowanie szeregu inicjatyw a także opracowanie różnych publikacji na ten temat. Wśród nich, w pierwszej połowie 2008 roku, InnoCo sp. z o.o. przygotowała niniejszy przewodnik. Powstał on z myślą o tym, że idea „klastrowania” polega na optymalnym wykorzystaniu zasobów wewnętrznych i zewnętrznych pewnych grup podmiotów, w celu kreowania nowych wartości gospodarczych. Autorzy starali się przekazać praktyczne wskazówki dla osób i instytucji, które podjęły się lub mają zamiar podjąć działania w zakresie animowania, zarządzania lub też koordynowania skupiskami podmiotów gospodarczych i instytucji z nimi bezpośrednio lub pośrednio współpracujących.
Dziękujemy wszystkim osobom i podmiotom zaangażowanym w inicjatywy klastrowe, które udzieliły nam informacji i podzieliły się z nami swoimi doświadczeniami.
Wspomniana globalizacja gospodarki przyczyniła się do skrócenia cyklu życia produktów, usług, technologii i innych dóbr, które podlegają różnego rodzaju transakcjom. W obecnej sytuacji każde przedsiębiorstwo, dbając o swój rozwój musi zadbać o szybkie opracowanie, testowanie oraz skomercjalizowanie nowych rozwiązań. Innymi słowy, przedsiębiorstwa muszą zaufać pracownikom oraz osobom i podmiotom zewnętrznym, posiadającym niezbędne do inicjowania nowych procesów informacje i wiedzę, oraz inspirować ich do udziału w poszukiwaniach nowych możliwości rozwojowych i wdrażaniu nowych rozwiązań.
Mając to na uwadze, można zauważyć, że im więcej w pobliżu danego przedsiębiorstwa znajduje się potencjalnych partnerów, dysponujących komplementarnymi zasobami, tym skuteczniej i szybciej przedsiębiorstwo może reagować na wyzwania stojące przed nim w XXI wieku. Jednocześnie bliska obecność konkurentów, różnorodnych instytucji branżowych i badawczo-rozwojowych, może wiązać się z niekontrolowanymi przepływami informacji. To z kolei skutkuje przyspieszeniem procesów „akcji–reakcji”. Dzięki temu przedsiębiorstwo staje się bardziej proaktywne niż reaktywne.
Wobec tego nasuwa się pytanie: jak szybciej oceniać sytuację na rynku, skuteczniej podejmować decyzje, lepiej wprowadzać nowe pomysły oraz jak efektywniej wykorzystywać własne i zewnętrzne zasoby w celu generowania nowych wartości rynkowych?
Na pytanie to można znaleźć wiele odpowiedzi. Dla niektórych przedsiębiorstw najkorzystniejsze jest łączenie się z innymi, w ramach grup kapitałowych. Inne preferują powiązania z dużymi odbiorcami w ramach wieloletnich kontraktów, w zamian otrzymując od nich technologię i wiedzę. Jeszcze inne przedsiębiorstwa działają wspólnie w ramach sieci współpracy, skupiając się na realizacji wspólnych celów. Istnieje również grupa przedsiębiorstw, które naturalnie współpracują ze swoim otoczeniem i korzystają z zasobów danego obszaru geograficznego. Innymi słowy, doświadcza korzyści, które im zapewnia klaster.
Od czasu gdy świat akademicki dostrzegł zjawisko klastra, próbował ująć je w definicjach i metodologiach oraz analizować pod kątem efektów lokalnych i globalnych, a także z punktu widzenia mikro- i makroekonomii. Wkrótce później sektor publiczny rozpoczął próby wspierania i kontrolowania rozwoju klastrów, traktując je jako jeden z kluczowych, „nowoczesnych” elementów polityki gospodarczej końcówki XX wieku. Kontynuacja tego myślenia trwa do dziś.
Wydarzenia i procesy toczące się w ostatnich dwudziestu latach gwałtownie zmieniły sytuację na rynku globalnym. Klastry nabrały wtedy szczególnego znaczenia i zostały docenione jako motor wzrostu gospodarek regionalnych i krajowych, w kontekście międzynarodowym.
Dostrzegając konieczność przybliżenia różnym grupom docelowym możliwości, jakie dają klastry w procesach rozwoju gospodarczego, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości w ostatnich latach zleciła zorganizowanie szeregu inicjatyw a także opracowanie różnych publikacji na ten temat. Wśród nich, w pierwszej połowie 2008 roku, InnoCo sp. z o.o. przygotowała niniejszy przewodnik. Powstał on z myślą o tym, że idea „klastrowania” polega na optymalnym wykorzystaniu zasobów wewnętrznych i zewnętrznych pewnych grup podmiotów, w celu kreowania nowych wartości gospodarczych. Autorzy starali się przekazać praktyczne wskazówki dla osób i instytucji, które podjęły się lub mają zamiar podjąć działania w zakresie animowania, zarządzania lub też koordynowania skupiskami podmiotów gospodarczych i instytucji z nimi bezpośrednio lub pośrednio współpracujących.
Dziękujemy wszystkim osobom i podmiotom zaangażowanym w inicjatywy klastrowe, które udzieliły nam informacji i podzieliły się z nami swoimi doświadczeniami.
Luk Palmen, Marcin Baron
| Do pobrania |
Przewodnik dla animatorów inicjatyw klastrowych w Polsce |
