Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Newsy
2011/04/14 14:33:59
Nokia, sukces klastra

Nokia jest dominującym graczem na rynku telefonii bezprzewodowej i elektroniki użytkowej. inwestuje w badania i ma znaczący wpływ na rozwój  gospodarki jej rodzimego państwa, Finlandii. Wokół Nokii skupiają się setki małych i średnich przedsiębiorstw, które wraz z nią wchodzą w skład fińskiego klastra technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT).

Finlandia jest przykładem gospodarki opartej na wiedzy, co oznacza, że koncentruje się na tworzeniu, dystrybucji i praktycznym wykorzystaniu wiedzy i informacji. Takie podejście stanowiło idealne podłoże dla rozwoju sektora informacyjno-komunikacyjny w tym zaledwie pięciomilionowym kraju, skutkiem czego było powstanie klastra technologii informacyjno-komunikacyjnych. Opiera się on na współpracy oraz transferze wiedzy i technologii pomiędzy wieloma krajowymi i zagranicznymi firmami produkcyjnymi, dostawcami usług, uczelniami i instytucjami badawczymi oraz publicznymi organami certyfikacji i standaryzacji. ten został w dużym stopniu zdominowany przez firmę Nokia, która działa jako główny nośnik innowacji w Finlandii, co umożliwia również rozwój mniejszym firmą współpracującym z potentatem poprzez zaangażowanie ich w procesy innowacyjne. Wokół Nokii skupia się około 300 dostawców i partnerów biorących udział w rozwoju technologii teleinformatycznych. Organizacje te wzajemnie rozwinęły się w klastrze, który stał się czymś więcej niż sumą jego części.
 
 
Rozwój telefonii komórkowej jako bodziec do powstania klastra

Na początku lat 70. XX wieku w Finlandii powstała agencja rządowa Post, Telegraph and Telephone (PTT), będąca dostarczycielem usług telefonicznych. Agencja opracowała standardy telefonii komórkowej Nordic (NMT), we współpracy ze szwedzką, norweską i duńską agencją rządową PTT. Finlandia stała się jednym z pierwszych krajów na świecie, który uruchomił cyfrową sieć komunikacji komórkowej. W 1991 roku, następca NMT, pierwszy na świecie system globalnej łączności komórkowej (GSM) został wprowadzony właśnie w Finlandii. Następnie stał się europejskim standardem telefonii komórkowej.  
 
W połowie lat 80., a więc na długo przed jej sąsiadami, w Finlandii rozpoczął się proces deregulacji sektora telekomunikacyjnego, który doprowadził do zdecentralizowania systemu operatorów telekomunikacyjnych. Wzrost konkurencji z kolei spowodował, że zaistniała konieczność ciągłej aktualizacji różnych elementów sieci telekomunikacyjnej i wprowadzania nowych rozwiązań technologicznych i innowacji. W latach 80. Nokia funkcjonowała już pod nazwą Nokia Corporation w wyniku połączenia firmy Nokia – dawnej fabryki papieru – z Fińskimi Zakładami Gumowymi i Fińską Fabryką Kabli. Kilka lat później ta wraz z dostawcami sprzętu telekomunikacyjnego wykorzysta szansę jaką dał rozwój telefonii komórkowej w Finlandii.
 
Innowacje Nokii sukcesem mniejszych firm
Choć fiński rząd odgrywał i odgrywa ważną rolę w tworzeniu odpowiednich warunków ramowych dla innowacji, to ostatecznie same firmy wprowadzają i komercjalizują innowacje. To właśnie Nokia odegrała znaczącą rolę w transformacji gospodarki fińskiej oraz wprowadzaniu fińskiego systemu innowacji. Większa na rynku sprzętu telekomunikacyjnego i szybki postęp technologiczny skróciły cykl życia produktów, wywierając dodatkową presję na firmę Nokia, aby znaleźć nowe i szybsze sposoby wprowadzania innowacji. W rezultacie, poczyniła znaczące inwestycje w R&D, aby pozostać konkurencyjną. Podczas gdy w 1991 r. wydatki firmy na R&D stanowiły ok. 5,5% całkowitej sprzedaży netto, udział ten wzrósł ponad dwukrotnie i w 2005 r. wyniósł 11,2%, a w 2009 już 14,4%. Ponadto w latach 90., Nokia umiędzynarodowiła swoją funkcję innowacyjno-badawczą, poprzez tworzenie ośrodków badawczych za granicą. Do 1998 r. połowa działań R&D firmy była prowadzona poza Finlandią. Niektóre z tych ośrodków znajdują się w zagranicznych klastrach (np. Silicon Valley), co pomogło Nokii przejąć wiedzę od rywali z rynków zagranicznych. Ponadto Nokia nawiązała współpracę z czołowymi uniwersytetami w Finlandii i za granicą (np. Massachusetts Institute of Technology) i brała udział w różnych międzynarodowych projektach badawczo-rozwojowych, w celu rozszerzenia zakresu jej długofalowego rozwoju technologii. Pod koniec lat 90. współpraca z innymi firmami, instytutami badawczymi i uniwersytetami stała się główną częścią globalnej strategii R&D firmy Nokia. Takie podejście spowodowało dwukierunkowy transfer wiedzy, umożliwiając Nokii wykorzystania zewnętrznych ekspertyz i technologii.
 
Ponadto Nokia stworzyła dziesięć zakładów produkcji urządzeń komórkowych w dziewięciu różnych krajach. Fabryki te produkowały ogromne ilości części (np. ponad 100 mld sztuk w 2006 r.), co wiązało się również z wyzwaniami w tym zakresie, jednak dla Nokii produkcja high-tech, zarządzanie łańcuchem dostaw i logistyki to jedne z najbardziej podstawowych kompetencji. Taka strategia miała znaczący wpływ na postrzeganie Nokii jako źródła sukcesu klastra ICT w Finlandii.
 
Obecnie fiński składa się z około 6000 firm, z czego 300 z nich to dostawcy zewnętrzni i podwykonawcy firmy Nokia, którzy dostarczają jej elektronicznych i mechanicznych komponentów i oprogramowania. Współpraca z tak różnorodną bazą dostawców poprzez horyzontalnie zintegrowany łańcuch dostaw wygenerowała transfer wiedzy i technologii pomiędzy Nokią i jej partnerami, pomagając zwielokrotnić ich możliwości technologiczne. Co więcej, długoterminowe relacje Nokii z dostawcami posłużyły jako międzynarodowy kanał marketingowy dla wielu mniejszych firm fińskich. Wreszcie, w celu dalszej poprawy swojej oferty oraz zwiększenia konkurencyjności, Nokia przejęła również inne firmy technologiczne, takich jak Navteq, producenta cyfrowych map nawigacyjnych dla motoryzacji i Loudeye Corporation, dostawcę platformy do dystrybucji plików cyfrowych.
 
Ponadto Nokia zatwierdziła strategię multi-sourcing na dostawy chipsetów, co wiąże się z posiadaniem wielu dostawców dla tego typu komponentów. uczyniła to w celu zmniejszenia ryzyka, jakie wiąże się z poleganiem tylko na jednym kluczowym dostawcy, którego może stać się nieaktualna lub który może mieć problemy z dostawami lub nie jest w stanie dostarczyć wystarczającej jakości komponentów na czas, aby zaspokoić popyt na produkty Nokii. Ponadto, posiadanie wielu dostawców dla jednego z elementów umożliwia obniżenie kosztów (poprzez szeroki wybór konkurencyjnych cenowo rozwiązań). Związek pomiędzy Nokią i jej dostawcami zewnętrznymi wymaga zatem wysokiego stopnia współpracy w zakresie badań i rozwoju, projektowania i wytwarzania produktów.
 
Nokia traci ale nadal walczy

Pomimo, że Nokia stała się bodźcem dla rozwoju fińskiego klastra ICT dzięki swojej strategii opartej na innowacji, nie uchroniło jej to przez kłopotami finansowymi, które zaczęły się w 2009 roku. W pierwszym kwartale tego roku zanotowała zysk netto rzędu 122 mln euro. Rok wcześniej natomiast zysk ten wynosił 1,22 mld euro, co oznacza spadek aż o 90%. Co więcej, w całym roku 2009 zanotowała stratę w wysokości 41 mln netto. Ponadto, udział Nokii w produkcie krajowy brutto Finlandii obniżył się do 1,6% w 2009 roku z poziomu 2,6% rok wcześniej, według wyników opublikowanych przez Instytut Gospodarki w Finlandii (Etli).Najprostszą przyczyną takiej sytuacji firmy byłoby stwierdzenie, że to kryzys gospodarczy. Tak zresztą twierdzi sama . Faktycznie, może to stanowić punkt wyjścia, ponieważ na świecie nastąpił ogólny spadek sprzedaży telefonów. Przykładowo, w pierwszym kwartale 2009 roku sprzedała 93,2 miliony komórek, czyli o 19 proc. mniej niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. Spadkowi sprzedaży towarzyszył również spadek cen. Z końcem roku 2008 cena pojedynczego aparatu wynosiła średnio 71 euro. W 2009 było to już około 65 euro. Do problemów firmy przyczyniła się jednak przede wszystkim wysoka na rynku smartfonów, gdzie musi walczyć z takimi potentatami jak Apple ze swoim iPhonem, czy Research In Motion z BlackBerry. Ponadto, na rynku pojawiły się nowe podmiotym takie jak Palm Pre i T-Mobile G1, które również mogą zagrozić pozycji finlandzkiej firmy.Aby skutecznie walczyć z konkurencją na rynku smartphonów, Nokia wypuściła Nokia XpressMusic, jeden z tańszych smartfonów obecnie dostępnych. Trudno powiedzieć czy ten produkt jest wystarczająco dobry, aby konkurować chociażby z Apple. Można się pokusić o stwierdzenie, że trudno będzie Nokii doścignąć nowych potentatów rynku, którzy z założenia dostarczają klientom coś więcej niż tylko telefon, jako że smathphone łączy w sobie zalety telefonu komórkowego i komputera kieszonkowego. Tym niemniej, w trzecim kwartale 2010 Nokia wygenerowała zysk netto w wysokości 529 mln euro co oznacza, że podnosi się z kryzysu, który dotknął ją w 2009 roku. Jej wydatki na badania i rozwój wzrosły o ​​prawie 40% już w kryzysowym roku i na podobnym poziomie utrzymały się w 2010.

 fot. J. Daniel / Smartlink


 

Autor:Justyna Kukian 


powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2019 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości