Portal Finanse Firma Klastry Instytucje Promocja Polityka
Newsy
2011/04/21 09:53:32
Inspiracje dla klastrów na nową dekadę

W ostatnich dniach marca br. odbyła się w Tallinie konferencja poświęcona wymianie doświadczeń pomiędzy praktykami i ekspertami zaangażowanymi w działania na rzecz rozwoju klastrów. Tematem przewodnim konferencji były nowe inspiracje dla klastrów, których to inspiracji poszukiwało ponad 50 prelegentów i 200 uczestników. W trakcie tego wydarzenia prezentowane było także przedsięwzięcie PARP „Polskie klastry i polityka klastrowa”.

Konferencja w Tallinie zgromadziła uczestników z całego świata – zarówno koordynatorów i animatorów klastrów, ekspertów i doradców, jak i przedstawicieli administracji zaangażowanych we wdrażanie programów wspierania rozwoju klastrów. Alberto Pezzi, który otworzył ją w imieniu współorganizatora – The CompetitivenessInstitute – podkreślił, że TCI zdecydowało się zorganizować pierwszą regionalną konferencję, ponieważ to, co dzieje się i będzie się działo w Europie, może być bardzo interesujące i pouczające. Europejskie klastry muszą bowiem poradzić sobie z niedawnym kryzysem i rosnącą konkurencją ze strony gospodarek azjatyckich. Odpowiedzią musi być podniesienie innowacyjności, zaś w tym celu także inicjatywy i programy klastrowe muszą być bardziej innowacyjne i efektywne.

Tematem, który powracał w ramach konferencji, była internacjonalizacja – czyli rozwój współpracy i kooperacji pomiędzy podmiotami działającymi w klastrach z różnych krajów. Szczególnie ważne wydaje się to w Unii Europejskiej, w której – z uwagi na obecność państw narodowych – zarównorynki, jak i zasoby, są bardziej podzielone i rozproszone niż przykładowo w Stanach Zjednoczonych. W tej sytuacji należy umiejętnie łączyć zasoby oraz budować powiązania kooperacyjne i specjalizować się ponad granicami – czy to w ramach całej Europy, czy też makroregionów, takich jak region Morza Bałtyckiego (na konferencji prezentowany był m.in. program BSR Stars służący rozwijaniu współpracy klastrów w ramach tego regionu). Jednakże w obecnej sytuacji znaczącego wzrostu gospodarek azjatyckich, a zwłaszcza chińskiej, istotnego znaczenia nabiera także rozwijanie współpracy w układzie globalnym, choćby dlatego, żeby uzyskać dostęp do tych gwałtowanie rosnących i perspektywicznych rynków.

Inspiracją dla europejskich klastrów i programów klastrowych mogą być doświadczenia amerykańskie, które w inauguracyjnej części konferencji zaprezentował dr Christian Ketels, przedstawiciel Harvard Business School oraz Stockholm School of Economics. Klastry w Stanach Zjednoczonych mają lepsze warunki rozwoju z uwagi na funkcjonowanie prawdziwie jednolitego rynku i sprawnego systemu innowacyjnego (z najlepszymi uczelniami na świecie) oraz wysoką mobilność pracowników, kapitału i firm. W USA społeczeństwo i politycy przywiązują także mniejszą wagę do przeciwdziałania polaryzacji rozwoju. W efekcie obserwuje się tam wyższe wskaźniki koncentracji i specjalizacji gospodarczej niż w Europie, a tym samym wyższą efektywność.

Najważniejszym jednak przesłaniem wynikającym z doświadczeń amerykańskich może być wskazanie na bardzo silne zaangażowanie przedsiębiorstw w tworzenie i rozwijanie inicjatyw klastrowych. Wyznacznikiem tych inicjatyw jest nie tylko sieciowanie, ale głównie oddziaływanie na administrację i inne instytucje w celu tworzenia jak najlepszych warunków dla rozwoju danego klastra (czytaj skupiska firm). Silny duch przedsiębiorczości, który skłania amerykańskich przedsiębiorców bardziej do samoorganizowania się niż liczenia na jakieś specjalne programy rządowe, wydaje się istotną przewagą w czasach naznaczonych widmem ograniczania wydatków publicznych i redukowania deficytów budżetowych. W Stanach Zjednoczonych znaczącą rolę w rozwoju klastrów mają także silne uniwersytety oraz wysoka dostępność środków prywatnych (kapitału ryzyka) na finansowanie innowacyjnych przedsięwzięć.

Niewątpliwie ciekawe było przedstawienie różnych funkcji realizowanych przez inicjatywy klastrowe ze wskazaniem, które z nich dominują w różnych rejonach świata. W Stanach Zjednoczonych jest to – jak już wspomniano – głównie oddziaływanie na poprawienie specyficznych warunków dla prowadzenia biznesu, w Europie – wzmacnianie sieci i powiązań w celu wygenerowania wynikających z nich korzyści, zaś w przypadku gospodarek wschodzących (emergingeconomies) – udoskonalanie funkcjonowania i strategii działania w ramach grupy podmiotów.

W tym kontekście interesująca była dokonana na konferencji prezentacja doświadczeń różnych europejskich i światowych programów klastrowych, w tym z Norwegii i Francji. Przykład tych dwóch krajów jest o tyle ciekawy, że wdrażają one różne modele wspierania klastrów. Norwegia przeznacza środki głównie na finansowanie koordynatorów wybranych klastrów (i realizowane przez nich tzw. miękkie działania), prowadząc jednocześnie programy wspierające tych koordynatorów (w zakresie ich sieciowania, podnoszenia kompetencji i doradztwa oraz promocji). Z kolei we Francji środki publiczne służą nie tylko wspieraniu działania koordynatorów, ale także – w znacznie większej skali – finansowaniu konkretnych przedsięwzięć z zakresu wspólnych projektów badawczo-rozwojowych realizowanych przez podmioty działające w ramach wybranych klastrów – tj. konsorcja firm i instytucji naukowych.

Podczas konferencji poruszano jeszcze wiele interesujących kwestii. Na szczególne zainteresowanie zasługują niewątpliwie zagadnienia stymulowania innowacyjności w ramach klastrów, w tym tworzenia otwartych platform innowacji () i uruchamiania procesów planowania strategicznego (strategicroadmapping) w celu rozwinięcia nowych technologii i produktów. Interesujące efekty w postaci nowych produktów, technologii i klastrów może także dawać łączenie i rozwijanie współpracy pomiędzy różnymi już istniejącymi klastrami – zwłaszcza tradycyjnymi i nowymi, o profilu technologicznym. Wszystkie osoby zainteresowane tematyką rozwijania klastrów i inicjatyw klastrowych niewątpliwie znajdą jeszcze wiele innych inspiracji w materiałach konferencyjnych, które zostały udostępnione przez organizatorów na stronie internetowej konferencji www.clusterconference.eu.

Na koniec warto jeszcze poświęcić parę słów organizacji The CompetitivenessInstitute, która była głównym organizatorem tej konferencji. Jest to globalna sieć praktyków, polityków gospodarczych, naukowców i liderów biznesowych, którzy działają na rzecz wzmacniania konkurencyjności regionów i klastrów. Celem funkcjonowania TCI jest wymiana doświadczeń i dobrych praktyk, co realizowane jest między innymi przez doroczne konferencje, panele tematyczne oraz stronę internetową. TCI jest organizacją członkowską finansowaną ze składek. Więcej informacji nt. tej instytucji na stronie www.tci-network.org.

Informacja pozyskana w ramach działania: „Polskie klastry i polityka klastrowa”, realizowanego w ramach projektu systemowego PARP: „Rozwój zasobów ludzkich poprzez promowanie wiedzy, transfer i upowszechnianie innowacji”, współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

Autor:Maciej Dzierżanowski 


powrót | do góry | strona główna | kalendarium | regulamin serwisu | pliki cookies | kontakt
Portal jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2005-2019 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości